Aşırı yük cezası 2026'da azami yüklü ağırlığın aşıldığı orana göre beş kademede uygulanır: yüzde 10'a kadar 10.000 TL, yüzde 15'e kadar 20.000 TL, yüzde 20'ye kadar 30.000 TL, yüzde 25'e kadar 40.000 TL, yüzde 25'in üzerinde 60.000 TL. Halk arasında tonaj cezası ya da fazla yük cezası denen bu yaptırım sürücüye değil, aracın işletenine ve yükü gönderene ayrı ayrı yazılır; aşım oranı, azami ağırlığa tartı toleransı eklenerek hesaplanır. Dingil ağırlığını aşmak işletene 10.000 TL, kantara girmeden geçip gitmek 60.000 TL, taşıma sınırının üstünde yolcu almak ise 1.000 TL ve 10 ceza puanıdır.
Aşağıda Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla (RG 27.02.2026) değişen 65. maddesi, Emniyet Genel Müdürlüğünün (EGM) 2026 Trafik İdari Para Cezası Rehberindeki satırlarla birlikte anlatılmıştır. Diğer ihlallerin tutarları trafik cezaları 2026 sayfasındadır.
Aşırı Yük Cezası 2026 Ne Kadar?
KTK m.65/1-b, araçta azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılmasını yasaklar. Üçüncü fıkra cezayı aşım oranına bağlar; rehber her kademeyi ayrı satırda gösterir:
| Rehber satırı | Rehberdeki ihlal tanımı | Ceza | Yüzde 25 indirimli | Trafikten men |
|---|---|---|---|---|
| 65/1-b(a) | Azami yüklü ağırlığı veya izin verilen azami yüklü ağırlığı %3,75 + 500 kg'dan %10 fazlasına kadar aşmak | 10.000 TL | 7.500 TL | Rehberde yok |
| 65/1-b(b) | Aynı ağırlıkları %3,75 + 500 kg'dan %15 fazlasına kadar aşmak | 20.000 TL | 15.000 TL | Rehberde yok |
| 65/1-b(c) | Aynı ağırlıkları %3,75 + 500 kg'dan %20 fazlasına kadar aşmak | 30.000 TL | 22.500 TL | Rehberde yok |
| 65/1-b(d) | Aynı ağırlıkları %3,75 + 500 kg'dan %25 fazlasına kadar aşmak | 40.000 TL | 30.000 TL | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-b(e) | Aynı ağırlıkları %3,75 + 500 kg'dan %25'in üzerinde fazla aşmak | 60.000 TL | 45.000 TL | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
Rehber bu satırlarda ceza puanı göstermez. Tutarlar 2026 yılı içindir.
Tartı Toleransı Nasıl Hesaplanır?
Rehberdeki "%3,75 + 500 kg" ifadesi tartı toleransıdır. Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik (RG 8.11.2012/28461, kısaca Tolerans Yönetmeliği) toleransı en çok aracın azami ağırlığının yüzde 3,75'i artı 500 kilogram olarak kabul eder (m.7/1). Kanundaki fazla yükleme oranları hesaplanırken aracın azami ağırlığı ile bu toleransın toplamı esas alınır (m.7/2).
Örneğin tescil belgesindeki azami yüklü ağırlığı 40 ton olan araçta tolerans 40.000 x 0,0375 + 500 = 2.000 kilogramdır; tartıda 42.000 kilograma kadar fazla yükleme cezası yazılmaz. Ocaktan stok sahasına ve zirai ürünün tarladan stoklama alanına taşınmasında ise araç karayolunda 1 kilometreden fazla gitmemek ve hızı 60 km/s'yi geçmemek şartıyla azami yüklü ağırlığı en fazla yüzde 15 aşabilir (m.7/3).
Yüzde 20'yi Aşan Yükle Yola Devam Edilebilir mi?
Hayır. KTK m.65'e göre azami yüklü ağırlık yüzde 20'den fazla aşılmışsa fazla yük kanuna uygun hâle getirilmeden araç yola devam edemez. Rehber de son iki kademede aracın gerekli şartlar sağlanıncaya kadar trafikten men edileceğini yazar; ilk üç kademede men gösterilmemiştir.
Tonaj Cezası Kime Kesilir, Şoföre Yazılır mı?
Ağırlık aşımında cezanın muhatabı işleten ve gönderendir; sürücü kendisi işleten değilse bu cezayı almaz. Tolerans Yönetmeliği iki kavramı tanımlar (m.4):
- İşleten: Araç taşıma yetki belgesine kayıtlıysa belge sahibi, değilse araç sahibi; uzun süreli kiralama, ariyet veya rehinde kiracı, ariyet alan ya da rehin alan.
- Gönderen: Eşyayı nakletmek amacıyla taşımacıya teslim eden gerçek veya tüzel kişi, yani yükleten.
Rehber, ağırlık satırlarının "diğer hususlar" sütununda üç kural yazar:
- İşleten ile gönderen aynı kişiyse cezalardan yalnız biri uygulanır; KTK m.65'in 7574 sayılı Kanunla değişen fıkrası da bu hâlde cezanın işletene uygulanacağını söyler.
- Gönderen birden fazlaysa işleten ve gönderen için öngörülen cezaların toplamı işletene uygulanır.
- Gönderen tespit edilemezse yalnız işletene ceza yazılır; gönderen payı işletene ayrıca yüklenmez.
Kendi kamyonuyla kendi malını taşıyan kişi bu yüzden tek ceza öder; nakliyeciye yük veren fabrika ile kamyonun işleteni ise ayrı ayrı ceza alır.
Dingil Ağırlığı Nedir, Aşılırsa Ceza Ne Kadar?
Dingil ağırlığı, aynı dingile bağlı tekerleklerden karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır. Azami dingil ağırlığı ise araçların karayolu yapılarından güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmesi için belirlenen sınırdır (KTY m.3).
KTK m.65/1-c, azami yüklü ağırlık aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yükleme yapılmasını yasaklar. Rehberde cezası yalnız işletene 10.000 TL'dir (indirimli 7.500 TL); bu satırda gönderen cezası, puan ve men yoktur. Karayolları Trafik Yönetmeliği (KTY) m.128'deki başlıca sınırlar:
| Dingil veya araç türü | Azami ağırlık |
|---|---|
| Tahriksiz tek dingil | 10 ton |
| Tahrikli tek dingil | 11,5 ton |
| İki dingilli motorlu araçta aks grubu (dingiller arası 1,3-1,8 m) | 18 ton (yönetmelikte sayılan şartlarla 19 ton) |
| İki dingilli motorlu araç ve römork, toplam | 18 ton |
| Üç dingilli motorlu araç, toplam | 25 ton (yönetmelikteki süspansiyon ve lastik şartlarıyla 26 ton) |
| Dört dingilli motorlu araç, toplam | 32 ton |
| Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu ya da römorklu katar, toplam | 40 ton |
Kantara Girmemenin ve Denetimi Engellemenin Cezası
Ağırlık ve boyut kontrol mahallinde işaretlere ya da görevlilerin dur ikazına uymadan tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araca tescil plakasına göre 60.000 TL ceza uygulanır. Ağırlık ve boyut denetimini engelleyen sürücü veya işletene de 60.000 TL yazılır (KTK m.65/4). İndirimli tutar 45.000 TL'dir; rehberde puan ve men gösterilmemiştir. Tutanağı Emniyet ve Jandarma personeli yanında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ve Karayolları Genel Müdürlüğünün yetkili personeli de düzenleyebilir (KTK m.114).
Fazla Yolcu Cezası Ne Kadar?
Taşıma sınırı, bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı ile yolcu ve hizmetli sayısıdır (KTY m.3). Taşıma sınırı üstünde yolcu almak KTK m.65/1-a kapsamındadır; rehberde cezası 1.000 TL (indirimli 750 TL) ve 10 ceza puanıdır. Fazla yolcular, bütün sorumluluk ve giderler işletene ait olmak üzere en yakın yerleşim biriminde indirilir. Otomobil, minibüs, otobüs veya taksi için ayrı tutar öngörülmemiştir. Yönetmelik ayakta da yolcu taşıyan M2 ve M3 kategorisi Sınıf A ve Sınıf I otobüsleri ayrıca anar (KTY m.150). Diğer kurallar şunlardır:
- Araçların çamurluk, basamak, karoser kenarı, sürücü mahallinin veya aracın üstü, bagaj merdiveni gibi dış kısımlarında insan taşınamaz (KTY m.129).
- Kamyon, kamyonet ve römorkta yük üzerinde insan taşınamaz; oturma yeri yapılmış, kasası kapalı ve üzeri örtülü araçta taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir. Kısa mesafeli işçi taşımada kapaklar 90 cm yükseklikte kapalı ve en az 120 cm'lik korkuluk varsa her ton için ayakta 2 işçi taşınabilir (KTY m.130).
- Yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirmek KTK m.65/1-g kapsamındadır; işletene 10.000 TL, yük gönderene 20.000 TL ceza uygulanır.
Traktör römorkunda tarım işçisi taşımanın ayrı kuralları traktör kazası tazminatı yazısında anlatılmıştır.
Yükün Bağlanması, Taşırılması ve Diğer Yükleme Cezaları
Ağırlık dışındaki yükleme ihlallerinin rehberdeki satırları şöyledir:
| Madde | İhlal | Ceza (indirimli) | Puan | Trafikten men |
|---|---|---|---|---|
| 65/1-d | Karayolu yapısı ve trafik güvenliği bakımından tehlikeli tarzda yükleme | 3.000 TL (2.250 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-e | Tehlikeli ve zararlı maddeleri gerekli izin ve tedbirler alınmadan taşımak | 20.000 TL (15.000 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-f | Özel izne bağlı yükü izinsiz ya da izin şartlarına aykırı taşımak ve taşıttırmak | 60.000 TL (45.000 TL); sürücüye, işletene ve yük gönderene | 15 | Gerekli izinler sağlanıncaya kadar |
| 65/1-g | Gabari dışı yük yüklemek, yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirmek | İşletene 10.000 TL (7.500 TL), yük gönderene 20.000 TL (15.000 TL) | Yok | Yük uygun duruma getirilinceye kadar |
| 65/1-h-1 | Yükü bağlama ve sabitleme yapmadan düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, kayacak veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklemek | 3.000 TL (2.250 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-h-2 | Aynı ihlal, tehlikeli madde veya konteyner taşıyan araçta | 20.000 TL (15.000 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-i | Dengeyi bozacak, yoldaki bir şeye takılacak veya sivri çıkıntı yapacak yükleme | 3.000 TL (2.250 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-j | Görüşü engelleyen, plaka, ışık ve yansıtıcıları örten yükleme | 3.000 TL (2.250 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-k | Gerekli şartlar yerine getirilmeden araç çekmek | 3.000 TL (2.250 TL) | 15 | Gerekli şartlar sağlanıncaya kadar |
| 65/1-l | Özel izne bağlı aracı izinsiz ya da izin şartlarına aykırı karayoluna çıkarmak | 30.000 TL (22.500 TL) | Yok | Gerekli izinler sağlanıncaya kadar |
Plakayı örten yükleme ile plakanın kendisine ilişkin ihlallerin farkı sahte plaka cezası yazısındadır.
Yük Araçtan Ne Kadar Taşabilir?
Yönetmelik, aracın boyunu önden 1 metre, arkadan 2 metre aşacak ya da kasanın sağ ve sol yanından taşacak şekilde yükleme yapılmasını yasaklar (Tolerans Yönetmeliği m.6/1-h). Yüklü ve yüksüz araçta azami genişlik 2,55 metre, yükseklik 4,00 metre, otobüs dışındaki motorlu araçta uzunluk 12,00 metre, yarı römorklu araçta 16,50 metredir (KTY m.128); boyut ölçüm toleransı bu ölçülerin en çok yüzde 2'sidir (Tolerans Yönetmeliği m.8). Bölünemeyen yük bu sınırlara sığmıyorsa Karayolları Genel Müdürlüğünden "Özel Yük Taşıma İzin Belgesi" alınır; izinsiz çıkan araç trafikten men edilir (KTY m.128).
Yükleme İhlalinde Araç Trafikten Men Edilir mi?
KTK m.65'e göre (d), (e), (f), (g), (h), (i), (j), (k) ve (l) bentlerine aykırı kullanılan taşıt ile yüzde 20'yi aşan ağırlık fazlası olan araç, gerekli şartlar sağlanıncaya kadar yola devam edemez. Bu men süreli değildir; yük boşaltıldığında, bağlandığında ya da izin alındığında sona erer. Fazla yolcuda araç men edilmez, yolcular indirilir. Menin türleri ve aracın geri alınması trafikten men yazısındadır.
Yola Verilen Zararı Kim Öder?
Aşırı yüklü aracın köprüye, tünel donanımına, bariyere ya da kaplamaya verdiği zarar idari para cezasından ayrıdır. KTK m.85'e göre motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten sorumludur. KTK m.14 da karayolu yapısı üzerine trafiği tehlikeye sokacak şekilde bir şey dökülmesini ve yol yapısının bozulmasını yasaklar; bozukluklar giderilir, zarar karşılıkları ve masraflar sorumlulara ödetilir.
Araç trafik sigortalıysa idarenin zararı üçüncü kişiye verilen maddi zarar olarak sigortadan da istenebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2026'da karara bağladığı bir dosyada, tünel içindeki havalandırma fanlarına çarpan kamyonun verdiği zararı Karayolları bölge müdürlüğüne ödeyen trafik sigortacısı, araçta hatalı yükleme nedeniyle istiap haddinin aşıldığını ileri sürerek ödediği tutarı işletenden rücuen istemiş; davanın kabulüne ilişkin ilk derece kararı onanmıştır (E. 2023/7006, K. 2026/3887, T. 08.04.2026).
Aşırı Yük Kazaya Yol Açarsa Kusur ve Sigorta Rücusu
KTK m.84'teki asli kusur listesinde yükleme ihlali yer almaz; böyle bir kazada kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre, uygulamada bilirkişi raporuyla belirlenir ve aracı kurala aykırı yükleyen işletene de kusur verilebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bozduğu bir dosyada iki rapor sürücüye yüzde 75, yükleme kuralını ihlal eden işletene yüzde 25 kusur vermiş, Adli Tıp Kurumu ise sürücüyü tam kusurlu saymıştı; Daire çelişkinin uzman bilirkişi kurulu raporuyla giderilmesini istemiştir (E. 2022/44, K. 2024/2518, T. 06.03.2024). Kusur raporunun nasıl okunacağı trafik kazası kusur oranı hesaplama yazısındadır.
Zarar görenin hakkı etkilenmez; trafik sigortacısı tazminatı öder. Ardından ZMSS Genel Şartlarının B.4 maddesine dayanarak sigortalısına dönebilir. Maddenin (ç) bendi üç hâl sayar: yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçta yolcu taşınması, yetkili makamlarca tespit edilmiş istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması ve tehlikeli madde taşıma ruhsatı olmayan araçta bu maddelerin parlaması, tutuşması veya infilakı.
Fazla yükün tespit edilmiş olması tek başına yetmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sigortacının istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edebilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması gerektiğini belirtmiş; sürücünün tam kusurlu olduğu ancak istiap haddi aşımının kazada tek etken olmadığı dosyada rücu davasının reddini onamıştır (E. 2021/10089, K. 2023/5226, T. 11.04.2023). Kazanın teknik arızadan doğduğu başka bir dosyada da ret kararı onanmıştır (E. 2022/7955, K. 2025/4974, T. 25.03.2025). Diğer rücu hâlleri sigorta şirketinin rücu hakkı yazısında anlatılmıştır.
Aracın kendi hasarında da aynı ölçü vardır: kasko genel şartları yalnız münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararları teminat dışı sayar (A.5.8). Ayrıntı kasko neyi ödemez yazısındadır.
Aşırı Yük Cezasına İtiraz
Trafik idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27). Trafikten men kararı da dava ediliyorsa uyuşmazlık idari yargıda görülür (Uyuşmazlık Mahkemesi E.2025/639, K.2025/795). Ağırlık cezasında toleransın eklenip eklenmediği, esas alınan azami yüklü ağırlığın tescil belgesiyle uyuşup uyuşmadığı ve işleten ile gönderen aynı kişiyken iki ayrı ceza yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir. Dilekçe ve yetkili hâkimlik için trafik cezasına itiraz yazısına bakılabilir.
Aşırı Yük Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşırı yük cezası 2026'da ne kadar?
Tolerans eklendikten sonraki aşım oranına göre 10.000 TL ile 60.000 TL arasında beş kademe vardır. Her kademe işletene ve gönderene ayrı ayrı yazılır.
Tonaj cezası şoföre yazılır mı?
Ağırlık aşımında hayır; ceza işletene ve gönderene yazılır, puan işlemez. Şoför aynı zamanda işletense ona yazılır. Yükün bağlanmaması gibi diğer yükleme ihlallerinde ise ceza uymayana yazılır ve 15 ceza puanı işler.
Kantara girmeden geçmenin cezası ne kadar?
Kontrol noktasında tartıya girmeden devam eden araca plakasına göre 60.000 TL ceza yazılır; indirimli tutar 45.000 TL'dir. Denetimi engellemenin cezası da aynıdır.
Tartı toleransı ne kadar?
Aracın azami ağırlığının yüzde 3,75'i artı 500 kilogramdır; 40 tonluk araçta 2.000 kilogram eder. Fazla yükleme oranları azami ağırlık ile toleransın toplamı üzerinden hesaplanır.
Fazla yolcu cezası ne kadar?
Taşıma sınırı üstünde yolcu almak 1.000 TL'dir (indirimli 750 TL) ve 10 ceza puanı işler; fazla yolcular en yakın yerleşim yerinde indirilir. Yük üzerinde yolcu taşımak ayrı bent olup işletene 10.000 TL'dir.
Dingil ağırlığı aşılırsa ceza kime yazılır?
Yalnız işletene, 10.000 TL olarak yazılır. Toplam ağırlık sınır içinde olsa da ceza uygulanır; gönderene ceza ve sürücüye puan yoktur.
Aşırı yükle kaza yapan araçta sigorta şirketi rücu eder mi?
Edebilir, ancak Yargıtay kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından doğmasını arar. Aşım kazada tek etken değilse rücu talebi reddedilebilir.
Aşırı yük cezasına itiraz süresi ne kadar?
Tebliğden itibaren 15 gündür; başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. Men kararı da dava edilecekse yargı yeri idare mahkemesidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.