URSA Avukatlık

Trafik Kazasında Taksirle Yaralama Beraat

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Trafik kazasında taksirle yaralama suçlamasından beraat konusu ve süreç

Trafik kazasında taksirle yaralama beraat, sürücünün kazadan dolayı ceza almadığını gösteren hükümdür ve CMK m.223/2'deki beş hâlden biriyle verilir. Trafik kazalarında en sık rastlanan iki hâl, sürücünün taksirinin bulunmadığının (kusursuzluk, m.223/2-c) ve suçu işlediğinin sabit olmadığının (m.223/2-e) bilirkişi raporlarıyla ortaya çıkmasıdır. Beraat, şikâyetten vazgeçme ya da uzlaşma sonucu verilen düşme kararından farklıdır; çünkü mahkeme kusuru değerlendirir ve sürücü hakkında suçun oluşmadığına ya da sabit olmadığına karar verir. Ceza hâkiminin beraat kararı, tazminat davasında hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74). Aşağıda beraat hâlleri, tipik durumlar ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin beş kararı yer alıyor.

Taksirle Yaralamada Beraat Hâlleri Nelerdir?

CMK m.223/2 beraat kararını beş hâlde öngörür. Taksirle yaralama dosyalarında her birinin karşılığı farklıdır.

Taksirle yaralamada kusurun bulunmaması ve sabit olmaması nedeniyle beraat hâlleri
MaddeBeraat hâliTrafik kazasındaki karşılığı
m.223/2-aFiil kanunda suç olarak tanımlanmamışNadirdir; yalnız maddi hasarlı kaza gibi suç oluşturmayan hâller
m.223/2-bSuçun sanık tarafından işlenmediği sabitAracı kullanan kişinin sanık olmadığı anlaşılırsa
m.223/2-cKast veya taksir bulunmuyorSürücü kusursuz bulunursa
m.223/2-dHukuka uygunluk nedeni varTrafik dosyalarında seyrek görülür
m.223/2-eSuçun işlendiği sabit değilKusur delillerle kesinleşmiyorsa, şüpheden sanık yararlanır

Yaş küçüklüğü ya da zorunluluk hâli gibi kusurluluğu kaldıran nedenlerde beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir (m.223/3). Taksirin tanımı taksirle yaralama suçu ve cezası yazısındadır. Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla neticenin öngörülmeden gerçekleştirilmesidir (TCK m.22/2).

Trafik Kazasında Beraate Yol Açan Tipik Durumlar

  • Karşı tarafın tam kusuru: Karşı sürücü ters yönden gelmiş, kırmızı ışığı geçmiş ya da şerit ihlali yapmışsa ve sanık sürücünün kendi şeridinde, kurallara uygun seyrederken alabileceği bir tedbir yoksa kusursuz kabul edilir.
  • Yayanın ani çıkışı: Yaya, görüşü kısıtlayacak şekilde park halindeki aracın önünden aniden yola girmişse ve sürücü nizami seyrediyorsa kusur yayaya aittir.
  • Kaçınılmazlık: Olay anında sürücünün objektif olarak kazayı önleyebilecek hiçbir hareket imkânı kalmamışsa taksirden söz edilemez.
  • Delil yetersizliği: Hangi sürücünün kırmızı ışıkta geçtiği kamera kaydı ya da tarafsız tanıkla belirlenemiyorsa şüpheden sanık yararlanır.
  • Sürücünün kimliği: Aracı sanığın değil başka birinin kullandığı sabitse beraat verilir.

Kusurun oranı trafik kazası kusur oranı hesaplama yazısında, kural ihlalleri asli ve tali kusur maddeleri yazısında ele alınmıştır. Tutanaktaki kusur tespiti bilirkişi raporunun önüne geçmez.

Kusur Bilirkişi Raporları Çelişirse Ne Olur?

Kaza tespit tutanağı ile yargılamada alınan bilirkişi raporu farklı sonuca varabilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi yaya kazası dosyasında tutanağın sürücüyü, bilirkişi raporunun ise yayayı kusurlu bulduğunu saptamış ve çelişki giderilmeden hüküm kurulmasını eksik araştırma sayarak ilk beraat hükmünü bozmuştur. Dairenin aradığı yol, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden, Karayolları Trafik Heyetinden ya da üniversitelerdeki ilgili bölümlerin öğretim görevlilerinden kurul raporu almaktır (bu bozma, Dairenin aynı dosyada sonradan verdiği E. 2023/4248, K. 2023/3066 sayılı kararda anlatılmaktadır). Raporlar için trafik kazası bilirkişi raporu, itiraz için kusur raporuna itiraz dilekçesi yazılarına bakılabilir.

Beraat ile Düşme Arasındaki Fark Nedir?

Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5). Şikâyetten vazgeçme kamu davasını düşürür (m.73/4); uzlaşmada ise edim yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, davada düşmeye karar verilir (CMK m.253/19, m.254/2). Bunların hiçbirinde kusur incelenmez. Beraatte ise mahkeme kusuru değerlendirir ve suçun oluşmadığına ya da sabit olmadığına karar verir.

Beraat ile düşme kararı arasındaki farkı gösteren karşılaştırma tablosu
KonuBeraatDüşme (vazgeçme ya da uzlaşma)
DayanakCMK m.223/2TCK m.73/4, CMK m.223/8, m.254/2
Kusur incelenir miEvetHayır
Sanığın kabulü gerekir miHayırVazgeçmede evet; kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6)
KaynağıMahkemenin değerlendirmesiMağdurun iradesi ya da tarafların anlaşması

Kusursuz olduğuna inanan sürücü vazgeçmeyi kabul etmeyip yargılamanın sürmesini isteyebilir; ancak derhal beraat verilebilecek hâllerde mahkeme düşme kararı veremez (CMK m.223/9). Vazgeçme ve uzlaşma süreçleri trafik kazasında şikâyetçi olmak ve trafik kazası sonrası uzlaşma yazılarında anlatılıyor. Savcılık aşamasındaki karşılığı kovuşturmaya yer olmadığına dair karardır; ayrıntısı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazısındadır.

Beraat Kararı Tazminat Davasını Etkiler mi?

Hâkim, zarar verenin kusurunun bulunup bulunmadığına karar verirken ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74/1). Ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (m.74/2). Sürücü ceza davasında beraat etmiş olsa bile hukuk mahkemesi kendi bilirkişi incelemesiyle kusuru farklı belirleyebilir. Tersine, mahkûmiyet de hukuk davasında kesin sonuç vermez. Bu yüzden iki dosyadaki rapor birbirinden bağımsız hazırlanır. Tazminat tarafı yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında anlatılıyor.

Beraat Yargıtay Kararları

Aşağıdaki beş karar Yargıtay 12. Ceza Dairesinin tam metni okunmuş kararlarıdır. Sonuçları dosyadaki rapora göre değiştiği için emsal olarak değil, Dairenin yaklaşımını göstermek için okunmalıdır.

  • E. 2023/4248, K. 2023/3066, T. 19.09.2023 (onama): Motosiklet sürücüsü, park halindeki aracın önünden görüşünü kısıtlayacak şekilde yola çıkan yayaya çarpmıştı. Bozma sonrası alınan Adli Tıp Kurumu raporu sürücünün atfı kabil kusurunun bulunmadığını bildirdi. Mahkeme m.223/2-c'den beraat verdi ve Daire katılanın temyizini reddederek oy birliğiyle onadı.
  • E. 2024/4037, K. 2026/3377, T. 06.04.2026 (bozma): Tek yönlü yolda "sola dönülmez" levhasına rağmen ters yönde seyreden araç sanığın aracıyla çarpışmıştı. İlk derece mahkemesi beraat vermiş, bölge adliye mahkemesi sanığı tali kusurlu bularak mahkûm etmişti. Daire, sanığın objektif olarak alabileceği bir tedbir bulunmadığını belirterek mahkûmiyet hükmünü oy birliğiyle bozdu.
  • E. 2023/6478, K. 2024/349, T. 24.01.2024 (onama): Işıklı kavşakta iki sürücü de yeşil ışıkta geçtiğini söylemişti. Kamera kaydı ve tarafsız tanık yoktu. Bölge adliye mahkemesi m.223/2-e'den beraat verdi; Daire katılanların temyizini reddedip oy birliğiyle onadı.
  • E. 2025/1737, K. 2026/3367, T. 06.04.2026 (onama, mahkûmiyet): İlk derece mahkemesi sürücüyü kusursuz sayıp m.223/2-c'den beraat vermişti. Bölge adliye mahkemesi kaza tespit tutanağındaki yön hatası nedeniyle yeni rapor aldırıp sürücüyü asli ve tam kusurlu buldu ve mahkûm etti. Daire hükmü oy birliğiyle onadı. Beraat, istinaf aşamasında kaldırılabilir.
  • E. 2023/3922, K. 2023/3326, T. 26.09.2023 (onama, mahkûmiyet): Karşı şeritten şerit ihlaliyle gelen motosiklet nedeniyle sürücü sola kırmış ve çarpışma olmuştu. Raporlar kusursuz, asli ve tali kusur olmak üzere çelişiyordu. İlk derece beraat vermişti; bölge adliye mahkemesi, Adli Tıp Kurumu raporlarına dayanarak sürücüyü tali kusurlu buldu. Daire hükmü onadı.

Bu kararlardan çıkan sonuç şudur: beraat kesin değildir; katılan ya da savcı istinaf ve temyize gidebilir ve karşı sürücünün kusurlu olması sizin tali kusurunuzu ortadan kaldırmayabilir. Kendi payı kalan sürücünün sonraki aşamaları trafik kazası ceza davası yazısındadır.

Trafik Kazasında Taksirle Yaralama Beraat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Taksirle yaralamada beraat kararına karşı kanun yoluna gidilebilir mi?

Gidilebilir. Katılan ya da savcı beraat hükmüne karşı istinaf yoluna başvurabilir ve bölge adliye mahkemesi hükmü kaldırıp mahkûmiyet verebilir; yukarıdaki E. 2025/1737 ve E. 2023/3922 kararlarında olduğu gibi. Daire sonrasında temyiz incelemesi yapar.

Şikâyetten vazgeçilirse beraat kararı mı verilir?

Hayır, düşme kararı verilir. Şikâyetten vazgeçme ya da uzlaşma kusurun incelenmesine gerek bırakmaz. Dosyada derhal beraat verilebilecek bir durum varsa mahkeme düşme veremez (CMK m.223/9).

Beraat ettim, karşı taraf yine de tazminat davası açabilir mi?

Açabilir. Ceza hâkiminin beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74/1); hukuk mahkemesi kusuru kendi bilirkişi raporuyla yeniden değerlendirir. Tazminat ayrı bir davada ve kendi bilirkişi hesabıyla belirlenir.

Kusursuz olduğumu nasıl ispat edebilirim?

Kamera kaydı, tanık beyanı, olay yeri krokisi ve kaza tespit tutanağındaki yön bilgileri bilirkişi incelemesinin temelidir. Raporlar çelişirse Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi ya da kurul raporu istenmesi talep edilebilir. Rapora itiraz edilip itiraz edilemeyeceği ve süresi dosyanın aşamasına göre değişir; çelişki varsa mahkemeden ek rapor ya da kurul raporu talep edilmesi gerekir.

Şüpheden sanık yararlanır ne demektir?

Delillerle kusur kesin biçimde ortaya konamıyorsa mahkûmiyet kurulamaz ve CMK m.223/2-e uyarınca beraat verilir. Işıklı kavşakta iki sürücünün de yeşil ışıkta geçtiğini söylediği, kamera kaydı ve tarafsız tanığın bulunmadığı dosyada Yargıtay bu yaklaşımı onamıştır (E. 2023/6478, K. 2024/349, T. 24.01.2024). Bu hâlde sürücünün kusursuzluğu ispatlanmış sayılmaz; yalnız kusurunun sabit olmadığına hükmedilmiş olur.

Beraat kararı sürücü belgesini etkiler mi?

Ceza hükmündeki sürücü belgesinin geri alınması tedbiri taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde söz konusudur (TCK m.53/6). Beraat kararında bu tedbire hükmedilmez.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler