
Trafik kazasında yaralanan kusurlu tarafın tazminat hakkı, kusurunun kısmi mi tam mı olduğuna göre değişir. Kısmen kusurlu taraf, karşı tarafın kusuru oranında tazminat alır. Kendi kusuruna denk gelen kısım karşı aracın trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/g) ve hâkim tazminatı bu oranda indirir. Yüzde yüz kusurlu sürücü ise karşı taraftan da kendi aracının sigortasından da tazminat alamaz. Kusur oranı polis tutanağıyla değil bilirkişi raporlarıyla belirlenir. Raporlar birbirini tutmuyorsa çelişki giderilmeden karar verilemez. Tutanakta kusurlu görünmek bu yüzden tazminat hakkını kendiliğinden bitirmez.
Kusurlu Taraf Tazminat Alabilir mi?
Alabilir. Kusur tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, yalnızca kendi payı kadar azaltır. Türk Borçlar Kanunu'na göre zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52). Karayolları Trafik Kanunu da işletenin sorumluluğunda zarar görenin kusuru ispatlanırsa hâkimin tazminatı durum ve şartlara göre indirebileceğini söyler (KTK m.86). Zorunlu trafik sigortası ise hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepleri hiç karşılamaz (KTK m.92/g).

Aşağıdaki tablo, 30 yaşında, net asgari ücretle çalışan, %10 maluliyeti ve 90 günlük iyileşme süresi olan bir kazazedenin kendi kusur oranına göre alabileceği maddi tazminatı gösterir. Tutarlar sitedeki yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama aracıyla, kaza tarihi girilmeden 2026 değerleriyle bulunmuştur. Kişi varsayımsaldır.
| Kazazedenin kendi kusuru | Karşı tarafın kusuru | Yaklaşık maddi tazminat |
|---|---|---|
| %0 | %100 | 1.573.472 TL |
| %25 | %75 | 1.180.104 TL |
| %50 | %50 | 786.736 TL |
| %75 | %25 | 393.368 TL |
| %100 | %0 | 0 TL |
Yargıtay uygulamasında da hesap bu şekilde yapılır. 4. Hukuk Dairesi, %25 kusurlu motosiklet sürücüsünün dosyasında 566.297,45 TL olarak hesaplanan sürekli iş göremezlik zararının karşı aracın %75 kusuruna göre 424.723,08 TL'ye indirilmesini onamıştır. Aynı kararda sürücünün kask takmaması ile yaralanmaları arasında illiyet bağı bulunmadığı için ayrıca indirim yapılmamıştır (E. 2026/2919, K. 2026/5379, T. 06.05.2026).
Yüzde Yüz Kusurlu Sürücü Tazminat Alabilir mi?
Karşı taraftan ve karşı aracın sigortasından alamaz. Karşı aracın işleteni kusursuz sorumlu olsa da, kendisinin kusuru bulunmadığını, aracında kazayı etkileyen bir bozukluk olmadığını ve kazanın zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.86). Sigorta da hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talebi ödemez (KTK m.92/g). Tam kusurda bu pay zararın tamamıdır.

Tam kusurlu sürücü kendi aracının trafik sigortasından da bir şey alamaz, çünkü bu sigorta işletenin başkalarına verdiği zararı karşılar (KTK m.91). Bu durumda başvurulabilecek kaynaklar kusura bakmayan ödemelerle sınırlıdır:
- Tedavi giderleri, sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK tarafından karşılanır (KTK m.98).
- Varsa ferdi kaza sigortası veya kaskodaki ferdi kaza teminatı poliçedeki sakatlık bedelini öder. Ayrıntı ferdi kaza sigortası yazısında.
- Kaza görev sırasında olduysa iş kazası sayılır ve SGK ödemeleri kusura bakılmaksızın yapılır. Sigortalının ağır kusurunda geçici iş göremezlik ödeneği üçte birine kadar eksiltilebilir (5510 m.22). Ayrıntı trafik kazası rapor parası yazısında.
Kaza karşı araç olmadan olduysa izlenecek yol tek taraflı yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında anlatılıyor.
Kusur Oranı Nasıl Belirlenir, Raporlar Çelişirse Ne Olur?
Polis veya jandarma tutanağına kusur oranı yazılmaz. Tutanak yalnız kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini gösterir; kodların anlamı kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında açıklanıyor. Oranı ceza dosyasında bilirkişi veya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi, tazminat dosyasında ise hâkim ya da hakem heyetinin aldırdığı bilirkişi raporu belirler.
Aynı kaza için farklı dosyalarda farklı oranlar çıkabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu durumda çelişki giderilmeden karar verilmesini kabul etmemektedir:
- Tutanakta motosiklet sürücüsü davacı şerit ihlali nedeniyle tam kusurlu gösterilmişti. Savcılık raporunda karşı sürücü asli, davacı tali kusurlu bulunmuştu. Araç hasarı dosyasındaki raporda ise davacı hiç kusursuzdu. Daire, hakem heyetinin kusur incelemesi yapmadan karar vermesini eksik inceleme sayarak bozmuştur (E. 2026/1957, K. 2026/4158, T. 14.04.2026).
- Tutanakta davacı sürücü tali kusurlu görünürken, araç hasarı için açılan ayrı tahkim dosyasındaki raporda karşı sürücü %100 kusurlu bulunmuştu. Daire, eldeki dosyada kusur raporu alınmadan diğer dosyadaki raporun esas alınmasını ve çelişkinin giderilmemesini bozma sebebi yapmıştır (E. 2026/4122, K. 2026/6056, T. 18.05.2026).
Bu kararlardan çıkan sonuç şudur: Tutanakta kusurlu yazılmış olmanız davanın sonucunu belirlemez. Ceza dosyasını ve diğer raporları dosyaya getirmek, rapora süresinde itiraz etmek sonucu değiştirebilir. Oranın nasıl hesaplandığı trafik kazası kusur oranı hesaplama, tutanağa itiraz kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor.
Kask, Kemer ve Müterafik Kusur
Kazanın oluşumundaki kusur ile zararın artmasına katkı ayrı şeylerdir. Kask veya emniyet kemeri takmamak kazayı doğurmasa da yaralanmayı ağırlaştırmışsa müterafik kusur olarak ayrıca indirim sebebi olabilir (TBK m.52). Bunun için takılmamanın ve yaralanmayla bağının ispatı gerekir. Daire, kaskı takılı olan motosiklet sürücüsünde müterafik kusur bulunmadığını kabul etmiştir (E. 2026/2056, K. 2026/4691, T. 22.04.2026). Yukarıdaki 2026/2919 sayılı kararda da kask takılmaması ile yaralanmalar arasında bağ kurulamadığı için indirim yapılmamıştır.
Kazazedenin payı kusur raporunda zaten oranlandıysa aynı davranış için ikinci kez indirim yapılmaz. Daire, kusur raporunda %50 kusurlu bulunan yolcuya ayrıca %20 müterafik kusur indirimi yapılmasını mükerrer bularak bozmuştur (E. 2021/26104, K. 2023/7231, T. 30.05.2023). Ayrıntı müterafik kusur yazısında.
Kusurlu Sürücünün Aracındaki Yolcu
Yolcu sürücünün kusurundan sorumlu tutulmaz. Kusurlu sürücünün aracında yaralanan yolcu hem bindiği aracın hem de çarpışan diğer aracın sigortasına başvurabilir. Sorumlular yolcuya karşı müteselsil sorumludur ve kusur paylaşımı kendi aralarında yapılır (KTK m.88). Ayrıntı trafik kazası yolcu tazminatı yazısında.
Kusurlu Taraf Sigortaya Nasıl Başvurur?
Kısmen kusurlu taraf da dava veya tahkimden önce karşı aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapar. Şirket 15 gün içinde cevap verir ve teklifini kendi kusur değerlendirmesine göre hazırlar (KTK m.97). Teklifteki kusur oranına katılmıyorsanız ödemeyi kabul ederken ibranameye dikkat edin; yetersizliği açıkça belli olan anlaşmalar iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111). Belgeler ve süreler yaralanmalı kazada sigortadan para alma yazısında anlatılıyor.
Manevi Tazminat ve Ceza Süreci
Kısmen kusurlu taraf manevi tazminatı da isteyebilir. Hâkim miktarı olayın özelliklerine göre belirler (TBK m.56) ve tarafların kusur durumu bu değerlendirmede gözetilir. Manevi tazminat trafik sigortasından değil, karşı sürücü ve işletenden istenir (KTK m.92/f).
Her iki sürücü de yaralandıysa ikisi hakkında da taksirle yaralama soruşturması yürüyebilir. Karşılıklı şikâyet, vazgeçme ve uzlaşma çift taraflı yaralamalı trafik kazası yazısında. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat dosyasında delil olarak kullanılır, ancak hukuk hâkimini kendiliğinden bağlamaz. Şikâyet ve uzlaşma süreci trafik kazasında şikâyetçi olmak yazısında anlatılıyor.
Trafik Kazasında Yaralanan Kusurlu Tarafın Tazminat Hakkı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında kusurluysam tazminat alabilir miyim?
Kusurunuz kısmiyse alabilirsiniz. Tazminat karşı tarafın kusuru oranında ödenir; kendi kusurunuza denk gelen kısım karşı aracın trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/g). Örneğin %25 kusurluysanız hesaplanan zararın dörtte üçü istenebilir.
Yüzde 100 kusurlu sürücü tazminat alabilir mi?
Karşı taraftan ve sigortalardan alamaz. Tedavi giderlerini SGK karşılar; varsa ferdi kaza sigortası ve kaza görev sırasında olduysa iş kazası ödemeleri kusura bakılmaksızın yapılır.
Tutanakta kusurlu yazıldım, dava açabilir miyim?
Açabilirsiniz. Tutanakta kusur oranı yazmaz, oran bilirkişi raporlarıyla belirlenir. Yargıtay, tutanakta tam kusurlu görünen sürücünün dosyasında farklı raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesini bozmuştur (E. 2026/1957).
Kask takmadıysam tazminattan indirim yapılır mı?
Kask takılmaması ile yaralanmanın ağırlaşması arasında bağ ispatlanırsa müterafik kusur indirimi yapılabilir. Bağ kurulamazsa indirim yapılmaz; Yargıtay bu gerekçeyle indirim yapılmamasını onamıştır (E. 2026/2919).
Yüzde 50 kusurluysam ne kadar tazminat alırım?
Hesaplanan zararın yarısını alırsınız. Örneğin 30 yaşında, asgari ücretli, %10 maluliyetli bir kazazedede kusursuz hâlde yaklaşık 1,57 milyon TL olan tazminat, %50 kusurda yaklaşık 787 bin TL'ye iner (2026 değerleri).
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
