URSA Avukatlık

Tek Taraflı Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminatı

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Tek taraflı yaralanmalı trafik kazasında tazminat başvurusu için hesap makinesi, tıbbi rapor ve dosya

Tek taraflı yaralanmalı trafik kazası tazminatı, yaralananın araçtaki konumuna göre değişir. Yaralanan yolcuysa, başka araç karışmasa da bindiği aracın trafik sigortasından, sürücüden ve işletenden tazminat isteyebilir. Sürücü kazayı kendi kusuruyla yaptıysa, kendi kusuruna denk gelen zararını aracın trafik sigortasından alamaz (KTK m.92/g). Bu durumda varsa ferdi kaza sigortası, iş kazası ise SGK ödemeleri ve yol kusuru varsa idarenin sorumluluğu gündeme gelir. Tedavi giderlerini her durumda kazazedenin sosyal güvencesine bakılmaksızın SGK karşılar. Yolcuya hatır taşıması veya emniyet kemeri gerekçesiyle indirim ancak koşulları ispatlanırsa yapılır.

Tek Taraflı Yaralanmalı Kazada Tazminat Kimden İstenir?

Başka bir aracın karışmadığı devrilme, şarampole yuvarlanma, bariyere veya ağaca çarpma gibi kazalarda önce yaralananın kim olduğuna bakılır. Zorunlu trafik sigortası işletenin başkalarına karşı sorumluluğunu karşılar (KTK m.91). Bu yüzden yolcu ile kazayı yapan sürücünün durumu birbirinden çok farklıdır.

Tek taraflı kazada yolcu, sürücü ve yayanın tazminatı kimden isteyeceği tablosu
YaralananAracın trafik sigortası öder mi?Başka kimden istenir?
YolcuEvet, kişi başı sakatlık limitine kadarSürücü ve işleten; manevi tazminat yalnız onlardan
Aracın sahibi olan sürücüKendi kusuruna denk gelen kısım için hayır (KTK m.92/g)Varsa ferdi kaza sigortası; yol kusuru varsa idare
Başkasının aracını kullanan sürücüKendi kusuruna denk gelen kısım için hayırAraç karşılıksız verildiyse işleten ancak kusuru varsa sorumlu (KTK m.87)
Araç dışındaki kişi (yaya, bisikletli)EvetSürücü ve işleten

Aracın trafik sigortası yoksa yolcunun ve araç dışındaki kişilerin bedensel zararı için Güvence Hesabına başvurulur (5684 sayılı Kanun m.14). Genel tek taraflı kaza kuralları ve araç hasarı tek taraflı trafik kazası yazısında anlatılıyor.

Tek Taraflı Kazada Yaralanan Yolcu Nasıl Tazminat Alır?

Yolcu sürücü olmadığı için üçüncü kişidir. Karşı aracın bulunmaması talebini ortadan kaldırmaz. İşleten aracın işletilmesinden doğan yaralanmadan kusuru aranmaksızın sorumludur (KTK m.85). Trafik sigortası bu sorumluluğu limite kadar karşılar. Yolcu geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatını ve bakıcı giderini bindiği aracın sigortacısından ister.

Tek taraflı kazada yolcunun hakları ve hatır taşıması, kemer indirimleri

İşleten bu sorumluluktan ancak dar koşullarla kurtulur. Kendisinin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmadığını, araçtaki bir bozukluğun kazayı etkilemediğini ve kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü bir kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat etmesi gerekir (KTK m.86). Tek taraflı kazaların çoğunda sürücünün kusuru bulunduğundan bu savunma yolcuya karşı nadiren sonuç verir. Zarar görenin kusuru ispatlanırsa hâkim tazminatı indirebilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin son kararlarında bu tablo açıkça görülür:

  • 8 Eylül 2022 tarihli tek taraflı kazada yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri kabul edildi. Sigortacının bu kalemlerden sorumlu olmadığı yönündeki itirazına rağmen karar onandı (E. 2026/3679, K. 2026/5565, T. 11.05.2026).
  • 5 Nisan 2022 tarihli tek taraflı kazada, çalıştığı şirketin aracında yolcu olan davacı yönünden hatır taşıması bulunmadığı kabul edildi ve indirim yapılmadı (E. 2026/1167, K. 2026/3672, T. 06.04.2026).

Tutarın nasıl hesaplandığı yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama yazısında, başvuru belgeleri yaralanmalı kazada sigortadan para alma yazısında yer alıyor. Yolcunun genel hakları trafik kazası yolcu tazminatı yazısında da anlatılıyor.

Hatır Taşıması ve Emniyet Kemeri İndirimi

Yolcu hatır için karşılıksız taşınıyorsa işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir (KTK m.87). Bu durumda hâkim tazminattan indirim yapabilir. Ancak indirim kendiliğinden uygulanmaz. Yukarıdaki kararda, işverenin aracındaki yolculuk hatır taşıması sayılmamıştır. Eş ve yakın akrabanın taşınmasında uygulamanın nasıl ayrıştığı hatır taşıması yazısında kararlarıyla gösteriliyor.

Emniyet kemeri takmamak yolcunun müterafik kusuru sayılabilir, ama bunun ispatı gerekir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 1 Temmuz 2024 tarihli tek taraflı kazada yolcunun kemer takıp takmadığının belirsiz olduğu ve yaralanmanın kemer takılmamasından kaynaklandığının açıkça görülmediği dosyada yapılan %20 indirimi bozmuştur (E. 2026/3296, K. 2026/3738, T. 06.04.2026). Ayrıntı müterafik kusur yazısında.

İndirimler hesaplanan zarar üzerinden yapılır, sigorta limiti sonradan uygulanır. Daire, trafik sigortası bulunmayan aracın 23 Haziran 2018 tarihli tek taraflı kazasında yaralanan yolcunun dosyasında tazminatın teminat limitinin çok üstünde çıktığını belirtmiştir. Bu yüzden müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminin ödenecek tutara etkisi olmadığını ve indirim yapılmamasının usulsüz olmadığını kabul etmiştir (E. 2026/1824, K. 2026/6108, T. 20.05.2026).

Kazayı Yapan Sürücü Kendi Yaralanması İçin Tazminat Alabilir mi?

Aracın sahibi olan ve kazayı kendi kusuruyla yapan sürücü, kendi aracının trafik sigortasından tazminat alamaz. Karşı araç da kusurluysa kısmi kusurun etkisi trafik kazasında yaralanan kusurlu tarafın tazminat hakkı yazısında. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepleri zorunlu sigortanın kapsamı dışındadır (KTK m.92/g). Sürücünün kusuru tam değilse, örneğin yoldaki bir çukur da kazaya katkıda bulunduysa, kusursuz kalan kısım için idarenin sorumluluğu araştırılır. Hangi idarenin davalı olacağı yol kusurunda idareden tazminat yazısında anlatılıyor.

Sürücü aracı başkasından ödünç aldıysa KTK m.87 önem kazanır. Araç yaralanan kişiye hatır için karşılıksız verilmişse işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir. Yani işleten ancak kendi kusuru varsa sorumlu olur, örneğin bildiği bir fren arızasını söylemediyse. Sürücünün kendi kusuruna denk gelen kısım ise her durumda sigortadan istenemez. Bu tür dosyalarda kusur oranı bilirkişi raporuyla belirlenir.

Sürücünün kendi yaralanması için başvurabileceği başka kaynaklar şunlardır:

  • Ferdi kaza sigortası. Sürücü adına yapılmış bir poliçe veya kaskodaki ferdi kaza teminatı, kusura bakılmaksızın poliçedeki sakatlık bedelini öder. Kapsam poliçeye göre değişir. Ayrıntı ferdi kaza sigortası yazısında.
  • İş kazası. Kaza görev sırasında olduysa SGK iş kazası ödemelerini yapar; rapor parası ilk günden başlar. Ayrıntı trafik kazası rapor parası yazısında.

Manevi Tazminat ve Ceza Süreci

Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/f). Yaralanan yolcu bu talebi sürücü ve işletene yöneltir. Hâkim, bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir (TBK m.56). Ölçütler trafik kazasında manevi tazminat yazısında anlatılıyor.

Yolcunun yaralanması sürücü bakımından taksirle yaralama suçunu gündeme getirir. Bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır; kemik kırığında şikâyetin ne zaman arandığı trafik kazasında kemik kırığı şikayete tabi mi yazısında açıklanıyor. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat dosyasında da delil olarak kullanılır.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Dava açmadan veya tahkime gitmeden önce aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır. Şirket başvuruyu 15 gün içinde cevaplar, belgeler ulaştıktan sonra sekiz iş günü içinde öder (KTK m.97, m.99). Yaralanmalı kazada tutanağı polis veya jandarma düzenler; örneğinin nereden alınacağı yaralamalı kaza tespit tutanağı nereden alınır yazısında. Sigorta ödemezse ya da eksik öderse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidilir.

Tek Taraflı Yaralanmalı Trafik Kazası Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tek taraflı kazada yaralanan yolcu tazminat alabilir mi?

Alabilir. Yolcu üçüncü kişidir ve başka araç karışmasa da bindiği aracın trafik sigortasından, sürücüden ve işletenden tazminat isteyebilir. Manevi tazminat yalnız sürücü ve işletenden istenir.

Kendi kusurumla tek taraflı kaza yaptım, sigortadan para alabilir miyim?

Kendi kusurunuza denk gelen zararı kendi aracınızın trafik sigortasından alamazsınız (KTK m.92/g). Varsa ferdi kaza sigortanıza başvurabilirsiniz. Kaza görev sırasında olduysa iş kazası ödemeleri, yol kusuru varsa idarenin sorumluluğu gündeme gelir.

Yolcu emniyet kemeri takmadıysa tazminat azalır mı?

Azalabilir, ancak kemer takılmadığının ve yaralanmanın bundan kaynaklandığının ispatı gerekir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu belirsizken yapılan %20 indirimi bozmuştur (E. 2026/3296).

Arkadaşımın aracında yolcuyken yaralandım, hatır taşıması indirimi yapılır mı?

Karşılıksız taşımada işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir ve hâkim indirim yapabilir (KTK m.87). Yargıtay, çalıştığı şirketin aracındaki yolcu için hatır taşıması bulunmadığını kabul etmiştir; eş ve yakın akraba taşımasında uygulama ayrıca değerlendirilir.

Tek taraflı kazada aracın sigortası yoksa ne olur?

Yolcunun bedensel zararı için Güvence Hesabına başvurulur (5684 sayılı Kanun m.14). Manevi tazminat ve hesabın karşılamadığı kısım sürücü ve işletenden istenir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler