URSA Avukatlık

Yeni İş Arama İzni Kaç Saat, Kullandırılmazsa Ne Olur?

İş Hukuku12 dk okumaEklenme:

Yeni iş arama izni, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 27. maddesine göre işverenin bildirim süresi içinde işçiye vermek zorunda olduğu ücretli izindir. Süresi günde iki saatten az olamaz ve izin, kıdeme göre iki ile sekiz hafta arasında değişen bildirim süresi boyunca işler; saatler iş saatleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır. İşçi isterse saatleri birleştirip toplu kullanabilir, ancak bunu işten ayrılacağı günden önceki günlere rastlatmalı ve işverene bildirmelidir. İzin hiç verilmezse veya eksik kullandırılırsa o süreye ait ücret işçiye ödenir; izin saatinde çalıştırılan işçiye ayrıca çalıştırılan sürenin ücreti yüzde yüz zamlı verilir.

İş Arama İzni Ne Zaman Doğar, Kimler Kullanabilir?

Hak, bildirim süresine bağlıdır. İş Kanunu m.17, belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun karşı tarafa bildirilmesini ister ve sözleşme bildirimden sonra süre geçince sona ermiş sayılır. Madde 27 ise "bildirim süreleri içinde" işverenin işçiye yeni bir iş bulması için gerekli izni vermesini düzenler. Yani izin, sözleşmenin sona ereceği tarihten geriye doğru işleyen bildirim süresinin içinde kullanılır.

Bu bağlantı üç sonuç doğurur. Birincisi, bildirim süresi hiç işlemeyen hâllerde izin de doğmaz: deneme süresi içinde sözleşme bildirim süresine gerek olmadan feshedilebilir (m.15) ve m.25 kapsamındaki haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresi yoktur. İkincisi, süre sonunda kendiliğinden biten belirli süreli sözleşmede m.17'deki bildirim sistemi işlemediğinden, bildirim süresine bağlı bu izin de genellikle doğmaz. Üçüncüsü, işveren bildirim süresini kullandırmayıp ücretini peşin öderse çalışılacak süre kalmaz; ayrıntısı aşağıda.

Kıdeme Göre Bildirim Süresi ve Toplam İzin Saati Kaç?

Bildirim süresi işçinin kıdemine göre belirlenir. m.17'ye göre bu süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Aşağıdaki tablo kanundaki süreleri ve haftada beş veya altı gün çalışan işçi için günlük iki saatten çıkan toplam izin saatini gösterir. Gün sayıları örnek varsayımdır; bildirim süresi içine resmî tatil veya raporlu gün gibi çalışılmayan gün düşerse toplam saat azalır.

İşçinin kıdemiBildirim süresi (m.17)Haftada 5 gün çalışana toplam izin (örnek)Haftada 6 gün çalışana toplam izin (örnek)
6 aydan az2 hafta10 gün × 2 saat = 20 saat12 gün × 2 saat = 24 saat
6 aydan 1,5 yıla kadar4 hafta20 gün × 2 saat = 40 saat24 gün × 2 saat = 48 saat
1,5 yıldan 3 yıla kadar6 hafta30 gün × 2 saat = 60 saat36 gün × 2 saat = 72 saat
3 yıldan fazla8 hafta40 gün × 2 saat = 80 saat48 gün × 2 saat = 96 saat

"Kaç gün" sorusunun kanunda hazır bir cevabı yoktur; izin gün olarak değil, bildirim süresindeki her çalışılan gün için günlük en az iki saat olarak verilir. Hafta sonu ve hafta tatili günleri için ayrıca saat hesaplanması beklenmez, çünkü izin "iş saatleri içinde" kullandırılır. İşçinin çalışma düzeni olağan değilse (vardiya, haftanın farklı günlerinde çalışma) hesap fiilen çalışılan günler üzerinden yapılır. Kıdem ve ihbar süresi kuralları için ihbar tazminatı sayfasındaki tabloya da bakabilirsiniz.

İş Arama İzni Nasıl Kullanılır, Saatler Toplu Kullanılabilir mi?

Normal kullanımda işveren, bildirim süresi boyunca her çalışılan günde en az iki saati iş saatleri içinde verir. İşçi bu saatleri iş yerinden geç gelerek, erken çıkarak veya gün içinde bir bölümünü ayırarak kullanır; saat dilimini genellikle iki taraf konuşarak belirler. Kanun izin saatinin ne zaman kullanılacağını ayrıca düzenlemez, yalnız "iş saatleri içinde" olmasını ister. Ücretten kesinti yapılamaz.

Toplu kullanım işçiye tanınmış bir seçenektir: "işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir." Kanun iki şart koyar. Toplu izin, işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatılmalıdır; yani bildirim süresinin son günlerinde, ayrılış tarihine kadar kesintisiz kullanılır. İşçi ayrıca bu durumu işverene bildirmek zorundadır. Kanun metni işverenin onayını aramaz, yalnızca bildirimi arar; bu nedenle bildirimin işverene ulaştığını ispat edebilmek asıl önemli noktadır. Örnek bir dilekçe aşağıda.

İş Arama İzni Hesaplama Örneği

Aşağıdaki rakamlar tamamen varsayımsaldır, "örnek" diye işaretlenmiştir ve kanundan çıkan bir tutarı göstermez. İki yıl çalışmış, haftada beş gün ve günde sekiz saat çalışan bir işçiyi düşünelim (örnek). Bildirim süresi altı haftadır (m.17/c). Altı haftada 30 iş günü vardır; günlük iki saatten toplam hak 60 saattir. Sekiz saatlik günle 60 saat, yedi buçuk iş günü eder. Toplu kullanmak isteyen işçi, ayrılış gününden önceki son yedi buçuk iş gününü izin olarak kullanır ve bunu işverene yazılı bildirir.

İşveren izni hiç vermemişse alacak 60 saatin ücretidir. Saatlik brüt ücret 150 TL ise (örnek) alacak 60 × 150 = 9.000 TL brüttür. İşveren 20 saati kullandırmış, 40 saati kullandırmamışsa alacak 40 × 150 = 6.000 TL brüttür (örnek). Saatlik ücreti aylık brüt ücretten bulmak için işyerindeki fiilî çalışma düzenine bakmak gerekir; bordro ve iş sözleşmesindeki çalışma saatleri esas alınır. Alacak brüt hesaplanır: işçilik alacakları brüt tutar üzerinden istenir, vergi ve sigorta kesintileri ödeme sırasında yapılır. Kıdem tazminatı gibi alacakların hesabı için kıdem tazminatı hesaplama aracına bakın. Hesabın hangi ücret kalemlerini kapsayacağı konusunda m.27 yalnızca "o süreye ilişkin ücret" der; tutar tartışmalıysa bilirkişi hesabı gerekir.

İş Arama İzni Kullandırılmazsa Ne Olur?

Madde 27/2 açıktır: işveren yeni iş arama iznini vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücret işçiye ödenir. İşçi bu izni kullanmadığı için işini kaybetmez, yalnız o saatlerin ücretini ayrıca alır. Buna karşılık izin saatinde işveren işçiyi çalıştırırsa, işçinin çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder (m.27/3). Yani izin saatine denk gelen çalışma, normal çalışmadan pahalıdır.

Bu alacak, iş sözleşmesinin sona ermesinde ödenmesi gereken diğer kalemlerle birlikte istenir. m.32'ye göre sözleşmenin sona ermesinde ücret ve para ile ölçülebilen menfaatlerin tam ödenmesi zorunludur. İş arama izni ücreti çoğu dosyada yıllık izin, fazla çalışma ve ihbar tazminatıyla aynı dilekçede talep edilir; yıllık izin ücreti ayrı bir kalemdir ve ona karıştırılmamalıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 03.02.2026 tarihli kararında (E. 2025/9524, K. 2026/756, kanun yararına temyiz) inceleme konusu dosyada fesih bildirimi dört haftalık süreyi ve günde iki saat iş arama iznini içeriyordu; Daire, bildirim süresinin tam işletilip işletilmediğine göre ihbar tazminatını değerlendirdi ve bildirim sürelerinin bölünemez olduğunu, kısmen kullandırılmasının da usulsüz fesih niteliğinde olduğunu belirtti.

İstifada İş Arama İzni Var mı?

Kanun metni feshi yapanın kim olduğunu ayırmaz. "Bildirim süreleri içinde işveren, işçiye ... iş arama iznini ... vermeye mecburdur" der. Bu ifade, istifa edip bildirim süresini çalışarak geçiren işçinin de izin istemesini savunulabilir kılar. Buna karşı, iznin amacı yeni iş bulmaktır ve istifa eden işçi çoğu zaman yeni işini bulmuştur; işverenler genellikle bu gerekçeyle izni reddeder. Bu nedenle istifada iznin kesin olarak doğduğunu veya doğmadığını söylemek doğru olmaz; sonuç dosyaya göre değişir.

Pratik yol şudur: kendi isteğiyle ayrılan işçi istifa dilekçesiyle birlikte veya ayrı bir yazıyla iş arama izni talebini yazılı yapar, cevabı saklar. İzin reddedilse bile işçinin bildirim süresine uyma yükümlülüğü sürer; izin verilmedi diye işi bırakmak işverene ihbar tazminatı ödeme riski doğurur. Haklı nedenle derhal fesheden işçi bildirim süresini beklemediği için izin istemez.

İhbar Süresi Peşin Ödenirse veya İhbar Tazminatı Alınırsa İzin Ne Olur?

İşveren bildirim süresinin ücretini peşin vererek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir (m.17). Bu durumda işçi bildirim süresini çalışarak geçirmez; iznin kullanılacağı süre ortadan kalkar. Aynı mantık, işverenin bildirim yapmadan sözleşmeyi bitirdiği ve ihbar tazminatı ödediği hâlde geçerlidir. İhbar tazminatı bildirim süresine ilişkin ücret tutarındadır; iş arama izni ise bu sürenin içindeki bir haktır. İkisini aynı dilekçede birlikte istemek, aynı süre için iki ödeme talebi sayılabilir.

Bu konuda yerleşik bir Yargıtay içtihadına dayanarak kesin bir şey söylemek mümkün değildir; sonuç dosyanın olgularına göre değişir. İhtiyatlı yol, bildirim süresini kullandırmayan işverene karşı ihbar tazminatını asıl, iş arama izni ücretini ise bunun yanında alternatif olarak ileri sürmek ve hangisinin kabul edileceğini mahkemenin değerlendirmesine bırakmaktır. Sözleşmenin hangi çıkış koduyla bittiği ihbar ve işsizlik maaşı sonuçlarını da etkiler; ayrıntı için işten çıkış kodları sayfasına bakabilirsiniz.

İhbar Süresi İçinde Başka İşverende Çalışılabilir mi?

Madde 27 bu soruyu doğrudan cevaplamaz. Bildirim süresi boyunca iş sözleşmesi sürer ve işçi, eski işyerinde çalışma yükümlülüğünü sürdürür. İzin saatleri yeni iş aramak içindir; bu saatlerde başka bir işverene çalışmak veya yeni işte fiilen göreve başlayıp eski işyerine gelmemek izin amacının dışına çıkar. İşçi izin dışındaki günlerde işyerine gelmezse, m.25/II-g bendine göre ardı ardına iki iş günü veya bir ayda üç iş günü izinsiz ve haklı bir sebebe dayanmadan devamsızlık işverene derhal fesih hakkı verir.

Bu yüzden yeni işe başlama tarihini, bildirim süresinin bitiş tarihine ve toplu izin takvimine uyduracak şekilde planlamak gerekir. Eski işverenle yazılı anlaşıp bildirim süresini kısaltmak ve sözleşmeyi karşılıklı sona erdirmek güvenli yoldur; aksi hâlde işçi, bildirim süresine uymadığı gerekçesiyle işverene ihbar tazminatı ödemekle karşılaşabilir.

Toplu Kullanım Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin yer tutuculu bir örnektir. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun, iki nüsha hazırlayıp birini işverene imza karşılığı teslim edin ya da noter veya kayıtlı e-posta ile gönderin. İstifa dilekçesi hazırlıyorsanız aynı bildirimi dilekçenin devamına ek paragraf olarak da koyabilirsiniz; ayrı belge, ispat açısından daha rahattır.

[İŞYERİ ÜNVANI] İnsan Kaynakları / İşveren Vekilliğine

Konu: Yeni iş arama izninin toplu kullanılması.

[Tarih] tarihinde tarafıma [elden / noter aracılığıyla / e-posta ile] bildirilen fesih bildirimi uyarınca iş sözleşmem [son çalışma günü] tarihinde sona erecektir. Bildirim süresi içinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca günde iki saatten az olmamak üzere yeni iş arama iznine hakkım bulunmaktadır.

Bildirim süresi içindeki [iş günü sayısı] iş günü karşılığı toplam [saat] saatlik izin hakkımı, aynı maddedeki imkândan yararlanarak birleştirip toplu kullanmak istiyorum. İzni, ayrılacağım [son çalışma günü] tarihinden önceki günlere denk gelecek şekilde [başlangıç tarihi] ile [bitiş tarihi] tarihleri arasında kullanacağımı bildiririm.

Gereğini arz ederim. [Tarih]

[Ad Soyad] — [Sicil No / Pozisyon] — [İmza]

Teslim edildiğine dair imzalı nüshayı veya gönderi kaydını saklayın. İşveren cevap vermez ya da izni reddederse, ücret alacağı talebinde bu bildirim ana belgenizdir.

İş Arama İznini Nasıl İspat Edebilirim?

İzin hakkı kanundan doğar; sorun çoğunlukla izin kullandırıldı mı sorusudur. İşçi açısından önemli deliller şunlardır: fesih bildirimi (tarihi ve bildirim süresini gösterir), iznin yazılı talebi ve cevabı, e-posta ve mesaj yazışmaları, puantaj veya giriş-çıkış kayıtları, tanık beyanları. Fesih bildiriminde "günde iki saat iş arama izni vardır" yazması, izin saatlerinin fiilen kullandırıldığını tek başına göstermez; fiilen kullanıldığı mesai kayıtlarıyla desteklenmelidir. İşveren de aynı kayıtlar üzerinden izni kullandırdığını göstermeye çalışır; izin formları, mesai çıkış kayıtları ve imzalı tutanaklar bu açıdan önemlidir.

Dosyada hangi tarafın neyi ispat edeceğini mahkeme belirler; yine de izni kullandırdığını gösteren kayıtlar işverenin elindedir, bu yüzden mesai kayıtlarının dosyaya getirtilmesini istemek yerindedir. Bildirim tarihinin tartışmalı olduğu hâllerde tebliğden imtina tutanağı tutulması, tutanağın tanıklarca doğrulanması ve tebliğ tarihinin belirlenmesi önem kazanır; yukarıda anılan Yargıtay kararında da bu tutanak ve tanık doğrulaması bildirim süresinin başlangıcını belirlemiştir.

Zamanaşımı Ne Kadar, Nereye Başvurulur?

İş arama izni ücreti bir ücret alacağıdır. İş Kanunu m.32'ye göre ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre, alacağın istenebilir hâle geldiği tarihten işler; iş arama izni bakımından bu genellikle bildirim süresinin bittiği, yani sözleşmenin sona erdiği tarih olarak ele alınır. Somut başlangıç tarihi dosyada belirlenmelidir, bu yüzden alacağı beş yılın sonuna bırakmamak gerekir.

İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu zorunludur ve iş arama izni ücreti de bu başvuruda diğer kalemlerle birlikte istenebilir. Arabuluculuk anlaşmayla bitmezse iş mahkemesinde dava açılır. Tutarın ve diğer işçilik alacaklarının birlikte hesabı için işyerindeki çalışma süresi, ücret ve fesih biçimi birlikte değerlendirilmelidir.

İş Arama İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

İş arama izni günde kaç saattir?

Günde en az iki saattir. 4857 sayılı İş Kanunu m.27 izin süresinin günde iki saatten az olamayacağını söyler; işveren daha uzun izin verebilir, daha kısa veremez. İzin bildirim süresi içinde, iş saatleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır.

İş arama izni kaç gün sürer?

Kanun gün sayısı vermez, süreyi bildirim süresine bağlar. Kıdeme göre bildirim süresi iki, dört, altı veya sekiz haftadır (m.17); izin bu sürenin her çalışılan günü için günde en az iki saattir. Haftada beş gün çalışan işçide sekiz haftalık sürede toplam hak 80 saati bulur.

İş arama izni toplu kullanılabilir mi?

Evet. İşçi isterse günlük iki saatleri birleştirip toplu kullanabilir. Şart olarak kanun, izni işten ayrılacağı günden önceki günlere rastlatmayı ve bu niyeti işverene bildirmeyi ister. Kanun işverenin onayını aramaz, yalnız bildirimi arar.

İş arama izni kullandırılmazsa ne olur?

İşveren izni vermez veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücreti işçiye ödemek zorundadır (m.27/2). İzin saatinde işçi çalıştırılmışsa, işçinin çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ek olarak çalıştırılan sürenin ücreti yüzde yüz zamlı ödenir.

İstifa eden işçi iş arama izni kullanabilir mi?

Kanun metni feshi kimin yaptığını ayırmaz, yalnız bildirim süreleri içinde izin verilmesini ister. Bu yüzden istifa eden ve bildirim süresini çalışarak geçiren işçinin de izin talep etmesi savunulabilir. Bu konuda yerleşik bir Yargıtay içtihadına dayanarak kesin sonuç söylemek mümkün değildir. Talebi yazılı yapmak ve cevabı saklamak önemlidir.

İhbar süresi peşin ödenirse iş arama izni ücreti istenir mi?

İşveren bildirim süresinin ücretini peşin verip sözleşmeyi hemen sona erdirirse işçi bildirim süresini çalışarak geçirmez; izin kullanılacak bir süre kalmaz. Bu durumda iş arama izni ücretini ayrıca istemek çifte talep sayılma riski taşır. Davada ihbar tazminatı ile iş arama izni ücretinin birlikte istenip istenemeyeceğini dosyanın olgularına göre değerlendirmek gerekir.

Derhal fesihte iş arama izni verilir mi?

Genellikle verilmez. İzin bildirim süreleri içinde doğduğu için, bildirim süresi işlemeyen derhal fesihte (m.25 ve m.24) ve deneme süresi içindeki feshte (m.15) kullanılacak bir bildirim süresi yoktur. İşverenin feshi haklı nedene dayanmıyorsa işçi bunun yerine ihbar tazminatını isteyebilir.

İş arama izni ücreti için zamanaşımı kaç yıldır?

İş arama izni ücreti bir ücret alacağıdır ve m.32 uyarınca ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre, iznin kullandırılması gereken bildirim süresinin sona erdiği ve ücretin muaccel olduğu tarihten itibaren işletilir; başlangıç tarihini dosyada somut olarak belirlemek gerekir.

İş arama izni dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede fesih bildiriminin tarihi, son çalışma günü, izin saatlerinin toplam sayısı ve toplu kullanılacak günler yazılır. Bildirim, işverene ulaştığı kanıtlanabilecek biçimde (imzalı nüsha, noter veya kayıtlı e-posta) yapılır. Makaledeki örnek metin yer tutucularla hazırlanmıştır, kendi bilgilerinizle doldurun.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler