URSA Avukatlık

KTK 48/5 Trafik Cezası

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:

KTK 48/5 trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinin beşinci fıkrasına dayanır ve hususi otomobilde 0,50 promilin, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye yazılır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ilk ihlalde ceza 25.000 TL'dir; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 18.750 TL olur. Sürücüye 20 ceza puanı işlenir ve sürücü belgesi 6 ay geri alınır. Beş yıl içinde ikinci ihlalde 50.000 TL ve 2 yıl, üçüncüde 150.000 TL ve 5 yıl uygulanır. Kazada alkol tek başına kusur oranını belirlemez.

48/5 Ceza Maddesi Ne Demek, Kanunda Nasıl Geçer?

Tutanaktaki 48/5 kodu, 48. maddenin beşinci fıkrasını gösterir; fıkrada bent olmadığı için harf yazılmaz. Maddenin başlığı "Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı"dır. Beşinci fıkranın ilk bölümü şöyledir:

Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır. (KTK m.48/5)

Tutarlar 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişmiştir; ikinci ve sonraki ihlallere ilişkin kademeler de aynı fıkradadır. Altıncı fıkra 1,00 promilin üzerindeki sürücü için Türk Ceza Kanunu'nun 179. maddesinin üçüncü fıkrasını, yedinci fıkra ise yasal sınırın üzerinde alkollü sürücünün kazaya sebep olması hâlinde Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerini devreye sokar. Promil sınırlarının ayrıntısı, ölçüm usulü ve ceza davası alkollü araç kullanma cezası yazısında anlatılıyor. Bu sayfa, tutanaktaki kodun ne anlama geldiğine odaklanır.

48/5 Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Son beş yıl içindeİdari para cezası (2026)Bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)Sürücü belgesiPuan
1. ihlal25.000 TL18.750 TL6 ay geri alınır20
2. ihlal50.000 TL37.500 TL2 yıl geri alınır20
3. ve sonraki ihlaller150.000 TL112.500 TLHer seferinde 5 yıl geri alınır20

Tutarlar kanun metninden ve EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberinden alınmıştır. Sayım, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıllık süreye göre yapılır. Belge geri alma süresi sonunda sürücü belgesinin iadesi için KTK kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir; ödenmemiş eski bir ceza iadeyi geciktirir. Yönetmelik m.97/2-ç uyarınca sınırın üzerinde alkollü sürücü o anda araç kullanmaktan men edilir; bu, aracın trafikten men edilmesinden ayrıdır. Aracın akıbeti ve araç sahibinin durumu için alkollü araç kullanma cezası yazısına bakılabilir. Ödeme, tebliğden itibaren bir ay içinde vergi dairelerinden, yetkilendirilmiş bankalardan ya da PTT'den yapılır (KTK m.115); ayrıntı trafik cezası ödeme ve sorgulama yazısındadır.

48/5 Kaç Promilde Uygulanır, Aday Sürücüde Ne Olur?

Kanun iki eşik koyar. Hususi otomobilde 0,50 promilin üzerinde, diğer araçlarda ise alt sınır 0,21 olarak uygulanır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.97 de hususi otomobil sürücüsünde 0,50, diğer araç sürücülerinde 0,20 promilin üstünü yasaklar. Hesabın nasıl yapıldığı ve ölçümün neden değişebildiği promil hesaplama yazısında yer alıyor.

Aramalarda sık geçen "stajyer" ifadesi, ehliyeti yeni alan aday sürücüyü anlatır. 7590 sayılı Kanunla değişen KTK ek m.17'ye göre ilk defa belge alanlar iki yıl aday sürücü sayılır ve bu sürede araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen aday sürücünün belgesi iptal edilir. Aday sürücü için sonuç, 48/5'teki 6 aylık geri almadan ağırdır; ayrıntılar aday sürücü belgesi iptali yazısında.

48/5 ile 48/8 ve 48/9 Arasındaki Fark Nedir?

KodNe cezalandırılır2026 tutarıPuanSürücü belgesi
48/5Yasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanmak25.000 TL (ilk ihlal)206 ay geri alma
48/8Uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullanmak150.000 TLGösterilmemişİptal
48/9Alkol veya uyuşturucu tespiti için ölçüm yaptırmamak150.000 TL205 yıl geri alma

Ölçüm yaptırmamak, ölçümde yasal sınırın üzerinde çıkmaktan daha ağır yaptırıma bağlıdır; bu yüzden tutanakta hangi kodun yazıldığı sonucu doğrudan değiştirir. Uyuşturucu ve uyarıcı madde konusu uyuşturucu ile araç kullanma cezası yazısında ayrıca ele alınıyor.

Tutanakta 48/5 Nasıl Yazılır, Kod Yanlış Seçilmiş Olabilir mi?

48/5'in uygulanması için tutanaktan ve eklerinden şunların anlaşılması gerekir:

  • Ölçüm çıktısı: Çıktıda tarih, saat, ölçüm sonucu ve cihazın seri numarası var mı? Cihaz kalibrasyonlu muydu (Yönetmelik m.97/2-a)?
  • Araç cinsi ve eşik: Araç hususi otomobil mi? Değilse eşik 0,50 değil, kanuna göre 0,21'dir. Eşikten az çıkan ölçüm 48/5'in uygulanmasını engeller.
  • Sürücü kimliği: Aracı o anda kullananın kimliği belli mi? Belge geri alma sürücüye uygulanır.
  • Tekerrür: İkinci ya da üçüncü ihlal olarak yazıldıysa önceki geri alma gerçekten son beş yıl içinde mi?
  • Kaza hâli: Yaralanmalı, ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazada KTK m.48/3'e göre ölçüme itiraz eden sürücüden kan, tükürük ya da idrar örneği alınır. Bu işlem yapıldı mı?

Bunlardan biri eksikse kod ya da işlem hatalı olabilir. Ölçümü reddeden sürücüye 48/5 değil 48/9 uygulanır; sonuç çok daha ağırdır. Ölçüme yapılan itiraz tekrar ölçümü gerektirmez (Yönetmelik m.97/2-f); itirazın yolu hâkimliktir.

48/5 Cezasına Nasıl İtiraz Edilir, Hangi Mahkemeye Başvurulur?

İdari yaptırım kararına itiraz, tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). İndirimli ödeme itiraz hakkını kaldırmaz. Sürücü belgesinin geri alınmasına itiraz ehliyete el konulmasına itiraz yazısında, genel usul trafik cezasına itiraz yazısında anlatılıyor. 1,00 promilin üzerindeki ceza soruşturması ise idari itirazdan ayrı yürür. Dilekçenin iskeleti şöyledir.

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.48/5 uyarınca [Ceza Tutarı] TL idari para cezası uygulanmış ve sürücü belgem geri alınmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, ölçüm çıktısında cihaz seri numarası bulunmamaktadır / kalibrasyon belgesi sunulmamıştır / tekerrür sayımı hatalıdır]. 3. Delillerim: [Ölçüm çıktısı, kan tahlili raporu, tanık].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Alkollü Kazada 48/5 Kusur Oranını Belirler mi?

Hayır. 48/5, KTK m.84'teki asli kusur hâlleri arasında sayılmaz ve SBM kaza senaryolarında alkole dayanan bir senaryo bulunmaz. Kanun, m.84'teki hareketler dışındaki kural ihlallerinden doğan kazalarda kusur oranının yönetmelikteki esaslara göre belirleneceğini söyler. Alkollü olmak ayrıca bir ceza ve sigorta konusudur; kazanın nasıl oluştuğu ise bilirkişi ve mahkemece incelenir. Kusur ayrımı için asli ve tali kusur maddeleri, tutanaktaki kodlar için kaza tespit tutanağı kusur kodları yazılarına bakılabilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 10.12.2018 tarihli, E.2018/4623, K.2018/11940 sayılı kararı, alkolün kasko poliçesi bakımından sonucunu gösterir. Dosyada sürücü kazada 1,83 promil alkollüdür ve tutanakta kavşakta geçiş önceliğine uymadığı için asli kusurlu bulunmuştur; hakem heyetinin dayandığı bilirkişi raporu kusur oranını yüzde 75 olarak almıştır. Bölge Adliye Mahkemesi davanın reddine karar vermiş, Daire ise bu kararı bozmuştur. Gerekçeye göre hasarın teminat dışı kalması için sürücünün alkollü olması yetmez, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluşması gerekir; başka etkenler de varsa hasar teminat kapsamında kalır. Bu ispat yükü sigortacıdadır. Karşı araç sürücüsünün de kusurlu olduğu bu dosyada alkol tek sebep sayılmamıştır. Kaskonun alkolde hangi hâllerde ödemediği kasko neyi ödemez yazısında anlatılıyor.

KTK 48/5 Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

48/5 trafik cezası nedir?

KTK m.48'in beşinci fıkrasındaki cezadır. Hususi otomobilde 0,50 promilin, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanan sürücüye uygulanır. 2026'da ilk ihlalde 25.000 TL'dir ve sürücü belgesi 6 ay geri alınır.

48/5 trafik cezası ne kadar, kaç TL?

EGM'nin 2026 rehberine göre ilk ihlalde 25.000 TL'dir. Son beş yıl içinde ikinci ihlalde 50.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150.000 TL'ye çıkar. Bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır.

48/5 trafik cezası kaç puan?

20 puandır. EGM'nin 2026 rehberinde 48/5 satırında ceza puanı 20 olarak gösterilir.

48/5 trafik cezası ehliyete el koyma anlamına gelir mi?

Evet. İlk ihlalde sürücü belgesi 6 ay, ikinci ihlalde 2 yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde 5 yıl geri alınır. İade için KTK kapsamındaki bütün idari para cezalarının ödenmiş olması gerekir.

48/5 trafik cezası stajyer ehliyette nasıl uygulanır?

Aday sürücü olarak anılan, belgesini iki yıldan az önce alan sürücüde araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkol tespiti belgenin iptaline yol açar (KTK ek m.17). Bu, 48/5'teki 6 aylık geri almadan daha ağır bir sonuçtur.

48/5 trafik cezasında erken ödeme indirimi var mı?

Var. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır; ilk ihlalde ceza 18.750 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını kaldırmaz ve belge geri alma işlemini ortadan kaldırmaz.

48/5 trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede tutanağın seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve deliller yer alır. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Örnek metin yukarıda yer alıyor.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler