Uyuşturucu ile araç kullanma cezası 2026'da 150.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesinin iptalidir; bir ay içinde ödenirse 112.500 TL ödenir (KTK m.48/8). Ehliyet belli bir süre sonra kendiliğinden iade edilmez. Yeniden belge için iptalden itibaren en az beş yıl beklemek, bütün trafik cezalarını ödemek, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporuyla sürücü kursuna başlayıp sınavı geçmek gerekir. Tükürük testi gibi test kitiyle yapılan ölçümü yaptırmayan sürücüye de 150.000 TL ceza verilir ve ehliyeti beş yıl geri alınır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücü hakkında ayrıca TCK 179/3 ve TCK 191 yönünden ceza soruşturması yürütülebilir.
Aşağıda tutarın ve yaptırımların kanundaki dayanağını, testin nasıl yapıldığını, testi reddetmenin sonucunu, ceza davası ihtimalini, alkolden farkı ve itiraz yolunu ele alıyoruz. Diğer ihlallerin 2026 tutarları trafik cezaları sayfasında listelenmiştir.
Uyuşturucu ile Araç Kullanma Cezası 2026 Ne Kadar?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.48/1, uyuşturucu veya uyarıcı madde almış sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar. Yaptırım aynı maddenin sekizinci fıkrasındadır. Fıkra, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunun 12. maddesiyle değiştirilmiş ve Kanun 27 Şubat 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 trafik idari para cezası rehberindeki karşılığı şöyledir:
| Yaptırım | 2026 uygulaması | Dayanak |
|---|---|---|
| İdari para cezası | 150.000 TL | KTK m.48/8 |
| Bir ay içinde ödemede | 112.500 TL (yüzde 25 indirim) | EGM 2026 rehberi; Kabahatler K. m.17/6 |
| Sürücü belgesi | İptal edilir | KTK m.48/8, 48/12 |
| Ceza puanı | Rehberde bu satır için puan yazılmamıştır | EGM 2026 rehberi |
| Araç kullanmaktan men | Rehberde sürücüye uygulanacağı gösterilmiştir | EGM 2026 rehberi |
| Ceza soruşturması | Türk Ceza Kanunu hükümleri ayrıca uygulanır | KTK m.48/8 |
KTK'daki mutlak tutarlar her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır (KTK Ek m.3). Tablodaki tutarlar 2026 yılı içinde işlenen ihlaller içindir; Ocak 2027'den itibaren yeni tutar uygulanır. 27 Şubat 2026'dan önce işlenen ihlallerde ise Kabahatler Kanunu m.5 uyarınca TCK'nın zaman bakımından uygulama kuralları geçerlidir: fiil tarihindeki hüküm uygulanır, sonradan gelen hüküm lehe ise o esas alınır.
İptal edilen belgeyle araç kullanmak ayrı bir ihlaldir. Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araç kullanan kişiye 200.000 TL idari para cezası verilir; aracın kullanılmasına izin veren işletene de plaka üzerinden 40.000 TL ceza yazılır (KTK m.36/3-c). Belgesiz sürüşün diğer sonuçları ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısındadır.
Uyuşturucu Testi Pozitif Çıkarsa Ehliyet Ne Olur?
Alkolde ve diğer ihlallerin çoğunda uygulanan yaptırım belgenin geçici olarak geri alınmasıdır; süre dolup cezalar ödenince belge sahibine iade edilir. Uyuşturucu veya uyarıcı maddede kanun geri alma değil iptal öngörür. İptal işlemi, geçici geri almada olduğu gibi KTK m.6'da sayılan trafik görevlileri tarafından yapılır (KTK m.48/12). İptal edilen belge iade edilmez; kişi sürücü adayı gibi yeniden kursa yazılır.
Yeniden Ehliyet Almanın Şartları Nelerdir?
KTK m.48/8, sürücü kursunda eğitime başlayabilmek için şu şartların birlikte aranacağını söyler:
- Belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması.
- KTK kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması; yalnız uyuşturucu cezası değil, varsa diğer trafik cezaları da buna dahildir.
- Sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi.
- Resmî sağlık kurumlarından alınan ve sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun sürücü kursuna ibrazı.
Bu şartlar tamamlandıktan sonra kişi kursa devam eder, sınavlarda başarılı olur ve motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alır. Yeni belge alan kişi, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır (KTK Ek m.17). Aday sürücülük süresinde geçici geri almayı gerektiren bir ihlal, 75 ceza puanının aşılması ya da araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması aday sürücü belgesinin yeniden iptaline yol açar.
Uyuşturucudan İptal Edilen Ehliyet İçin Af Var mı?
Güncel KTK metninde ve 7574 sayılı Kanunda, uyuşturucu nedeniyle yapılan iptali kaldıran ya da beş yıllık bekleme süresini kısaltan bir hüküm yoktur. 7574 ile eklenen Geçici Madde 27, bazı maddelerde Kanundan önceki işlemlerin tekerrür hesabında dikkate alınmayacağını düzenler; ancak saydığı hükümler arasında m.48'in yalnız ticari araçlara ilişkin on dördüncü fıkrası vardır, uyuşturucu fıkrası yoktur.
Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır, Tükürük Testi Yeterli mi?
KTK m.48/2'ye göre kolluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılıp kullanılmadığını tespit için "teknik cihazlar/test kitleri" kullanır. "Test kitleri" ibaresi 7574 sayılı Kanunla eklenmiştir. Cihazların ve kitlerin taşıması gereken asgari koşullar ile diğer usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir (m.48 son fıkra). Kanun, test kitinin hangi vücut sıvısıyla çalışacağını saymaz; yol denetiminde tükürükten yapılan ölçüm bu kapsamda değerlendirilir.
Rutin Denetimde Şüphe Hâlinde Ne Olur?
Sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığından şüphe edilirse Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) adli kolluğa ilişkin hükümleri uygulanır (KTK m.48/10). EGM rehberi bu hükmü şöyle uygular: ölçüme izin vermeyen, ancak madde kullandığı konusunda makul şüphe duyulan sürücü adli kolluğa teslim edilir; yürütülen soruşturma takip edilir ve sonucuna göre m.48/8'e göre işlem yapılır. Başka bir deyişle, yol kenarındaki testten kaçınmak soruşturmayı ve iptal ihtimalini ortadan kaldırmaz.
Kazaya Karışan Sürücüden Kan, Tükürük veya İdrar Alınması
Yaralanmalı, ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur (KTK m.48/3). Cihaz ölçümüne itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen bu sürücüler en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülür ve vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır. Sürücü kazada ölmüş ya da üfleyemeyecek kadar yaralanmışsa örnek aynı usulle alınır (m.48/4).
Bu işlemde CMK m.75, beşinci fıkrası hariç uygulanır. Bunun pratik sonuçları şunlardır:
- Örnek alınmasına hâkim karar verir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verebilir, ancak bu karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz (CMK m.75/1).
- Müdahale kişinin sağlığına zarar verme tehlikesi taşımamalıdır (m.75/2).
- Kan veya benzeri biyolojik örneği ancak tabip ya da sağlık mesleği mensubu alabilir (m.75/3).
- Beşinci fıkra uygulanmadığından, üst sınırı iki yıldan az hapis gerektiren suçlarda örnek alınmasını yasaklayan kural bu işlemde engel oluşturmaz.
KTK, alkolden farklı olarak uyuşturucu için bir eşik değer belirlemez; fıkra madde "aldığı tespit edilen" sürücüden söz eder. Maddenin vücutta saptanabildiği süre madde türüne, miktarına ve örneğin türüne göre değişir. Bu nedenle sonucu, yalnız yol kenarındaki kit üzerinden değil, laboratuvar raporu ve örnek alma işlemlerinin usule uygunluğu üzerinden değerlendirmek gerekir.
Uyuşturucu Testi Yaptırmamanın Cezası Nedir?
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılıp kullanılmadığının ya da alkolün kandaki miktarının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır (KTK m.48/9). EGM 2026 rehberi bu ihlale 20 ceza puanı da işler; bir ay içinde ödemede tutar 112.500 TL'dir. Beş yıl dolduğunda belge, KTK kapsamındaki idari para cezalarının tamamı tahsil edilmişse iade edilir (m.48/13).
Ölçümü reddetmek iki açıdan sonucu hafifletmez. Birincisi, para cezası uyuşturucu cezasıyla aynı tutardadır. İkincisi, makul şüphe varsa sürücü adli kolluğa teslim edilir ve soruşturmanın sonucuna göre ayrıca m.48/8 uygulanabilir; kazaya karışan sürücüden ise örnek zaten alınır. Ölçüme izin vermeme tutanağına yapılacak itirazda en önemli nokta, reddin tutanakta nasıl tespit edildiğidir.
Ticari araç sürücüleri için ek bir kural vardır. 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken, son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde alkol (m.48/5) veya ölçüm yaptırmama (m.48/9) hükümlerini toplam üç kez ihlal eden sürücünün belgesi iptal edilir (m.48/14). Bu hâlde yeniden belge için iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar beklenir.
Uyuşturucu ile Araç Kullanmada Ceza Davası Açılır mı?
KTK m.48/8, idari yaptırımın yanında "ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri" uygulanacağını söyler. İdari yaptırım ile ceza soruşturması ayrı süreçlerdir; madde tespit edildiğinde para cezası ve iptal ceza davasının sonucu beklenmeden uygulanır. Ölçüme izin verilmeyen şüphe hâllerinde ise, yukarıda anlatıldığı gibi, m.48/8 işlemi soruşturmanın sonucuna göre yapılır. Gündeme gelen başlıca suçlar şunlardır.
Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK 179/3)
TCK m.179/3, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiyi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Alkolde KTK m.48/6, 1,00 promilin üzerindeki sürücüye bu fıkranın uygulanacağını ayrıca yazar. Uyuşturucu için kanunda böyle bir eşik yoktur; fıkranın metni sürücünün emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasını aradığından, bu hâlin somut olayda adli tıp raporu, tutanak ve görüntü gibi delillerle ortaya konması gerekir. Suçun unsurları ve uygulaması trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Uyuşturucu Kullanma Suçu (TCK 191)
Testin pozitif çıkması, maddeyi kullanmış olma bakımından da soruşturma konusu olabilir. TCK m.191/1, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden, bulunduran ya da kullanan kişiyi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Bu suçta usul özeldir:
- Savcı, CMK m.171'deki şartları aramaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler; karar kolluğa da bildirilir (m.191/2).
- Erteleme süresince en az bir yıl denetimli serbestlik uygulanır; bu süre altışar aylık dönemlerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir, gerekirse tedavi uygulanır. Savcı, yılda en az iki kez madde kullanımının tespiti için sevk kararı verir (m.191/3).
- Yükümlülüklere uymamakta ısrar, tekrar madde edinme veya kullanma hâlinde kamu davası açılır (m.191/4).
- Kişi erteleme süresini ihlalsiz geçirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (m.191/7).
Uyuşturucu Etkisinde Trafik Kazası
Kazada bir kişi yaralanır veya ölürse taksirle yaralama (TCK m.89) ya da taksirle öldürme (TCK m.85) soruşturması başlar; taksirle yaralamanın temel cezası 7571 sayılı Kanunla dört aydan iki yıla kadar hapis olmuştur. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, TCK m.179/3'teki suçun "tehlike suçu olduğu"nu vurgulamış; ölümle sonuçlanan bir kazada sanığın zarar suçu olan taksirle öldürmeden cezalandırılması gerektiğini, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ise "hüküm verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir (12. CD, E.2021/3466, K.2025/236, 08.01.2025). Yaralanmalı kazalardaki şikâyet ve uzlaşma kuralları taksirle yaralama suçu ve cezası, yargılamanın işleyişi trafik kazası ceza davası yazılarındadır.
Alkollü Araç Kullanma Cezasından Farkı Nedir?
İki ihlal aynı maddede düzenlenir, ancak yaptırımların ağırlığı ve belgeye dönüş yolu farklıdır:
| Konu | Alkol (m.48/5-7) | Uyuşturucu veya uyarıcı madde (m.48/8) |
|---|---|---|
| Sınır | Hususi otomobilde 0,50 promil, diğer araçlarda 0,20 promil | Eşik yok; maddeyi aldığının tespiti yeterli |
| İlk ihlalde para cezası | 25.000 TL | 150.000 TL |
| Ehliyet | 6 ay geri alma; beş yıl içinde ikincide 2 yıl, üçüncü ve sonrakilerde 5 yıl | İlk ihlalde iptal |
| Ceza puanı (EGM rehberi) | 20 | Yazılmamış |
| Ceza yargılaması | 1,00 promilin üzerinde TCK 179/3; yasal sınırın üzerinde kazaya sebebiyette TCK'nın ilgili hükümleri | Her tespitte TCK hükümleri ayrıca uygulanır |
| Belgeye dönüş | Süre sonunda, cezalar ödenince iade | En az beş yıl sonra kurs, sınav, psiko-teknik ve sağlık kurulu raporu |
Promil sınırları, tekrar hâlleri ve alkol ölçümüne itiraz alkollü araç kullanma cezası yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Uyuşturucu Etkisinde Kazada Sigorta ve Kasko Öder mi?
Zorunlu trafik sigortası zarar görene karşı ödemeden kaçınamaz. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4, tazminat yükümlülüğünü kaldıran veya azaltan hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini düzenler. Sigortacı ödeme yaptıktan sonra, aracın uyuşturucu madde almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlar için sigortalısına rücu edebilir (B.4/c). Rücu davasının şartları sigorta şirketinin rücu hakkı yazısında ele alınmıştır.
Kasko ise sürücünün kendi aracındaki hasarı karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5, aracın uyuşturucu madde almış kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararları teminat dışında sayar. Zorunlu hâller dışında, sürücünün kimliğinin tespitini engellemek için kaza yerinden ayrılması da teminat dışıdır (A.5.10).
Uyuşturucu Cezasına ve Ehliyet İptaline İtiraz
Trafik idari para cezasına karşı genel yol, tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurmaktır (Kabahatler K. m.27/1). Ceza bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır ve ödeme itiraz hakkını etkilemez (m.17/6). Belgeye yeniden kavuşmak için cezaların tamamının ödenmiş olması gerektiğinden, ödeme kararı itirazla birlikte düşünülmelidir.
İptal işleminin hangi yargı yerinde inceleneceği ise netleşmiş değildir. Uyuşmazlık Mahkemesi, trafik görevlilerinin tutanakla yaptığı geçici geri almaya karşı başvuruların adli yargıda, yani sulh ceza hâkimliğinde görüleceğine karar vermiştir. Aday sürücü belgesinin iptalinde ise bu işlemi Kabahatler Kanunu m.19'daki "belirli bir süre için" geri alma kapsamında saymamış, idari yargıyı görevli bulmuş ve aynı olaydaki para cezasının da iptal davasıyla birlikte idare mahkemesinde inceleneceğini kabul etmiştir (m.27/8). Uyuşturucu nedeniyle iptale ilişkin incelediğimiz bir Uyuşmazlık Mahkemesi kararı yoktur. Bu belirsizlikte 15 günlük sulh ceza süresini ve 60 günlük idari dava süresini (İYUK m.7) birlikte gözetmek gerekir; görevsiz yere yapılan başvurunun tarihi, görevsizlik kararından sonra süresinde başvurulursa korunur (İYUK m.9). Görev konusundaki kararlar ve dilekçe iskeleti ehliyete el konulmasına itiraz yazısındadır.
Dilekçede sık kullanılan itiraz noktaları şunlardır:
- Tutanak unsurları. Kimlik, fiil, deliller, karar tarihi, kararı veren görevli, fiilin yeri ve zamanı yazılmamışsa bu başlı başına sebeptir (Kabahatler K. m.25).
- Testin niteliği. Kullanılan kitin türü, sonucun laboratuvarda doğrulanıp doğrulanmadığı ve hangi maddenin saptandığı.
- Örnek alma kararı. Kan veya tükürük örneğinin hâkim kararıyla ya da süresinde onaylanmış savcı kararıyla alınıp alınmadığı ve örneği kimin aldığı (CMK m.75/1, 75/3).
- İlaç kullanımı. Sürücü reçeteyle kullandığı bir ilacı gerekçe gösteriyorsa reçete ve hekim raporu dilekçeye eklenir; saptanan etken maddenin kanun kapsamında olup olmadığı laboratuvar raporu üzerinden tartışılır.
- Ceza dosyasındaki deliller. Soruşturmada alınan adli tıp raporu ve kovuşturmaya yer olmadığı kararı varsa, idari yaptırıma itirazda delil olarak sunulur.
Uyuşturucu ile Araç Kullanma Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Uyuşturucu ile araç kullanma cezası 2026'da ne kadar?
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye 2026'da 150.000 TL idari para cezası verilir; bir ay içinde ödenirse 112.500 TL ödenir. Sürücü belgesi iptal edilir ve sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır (KTK m.48/8).
Uyuşturucu testi pozitif çıkarsa ehliyet ne zaman geri verilir?
Belge geri verilmez, iptal edilir. Yeniden belge almak için iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi, KTK kapsamındaki bütün idari para cezalarının ödenmesi, psiko-teknik değerlendirme ve resmî sağlık kurumundan sağlık kurulu raporu alınması, ardından kursa devam edilip sınavın geçilmesi gerekir.
Tükürük testini kabul etmezsem ne olur?
Ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir, ehliyeti beş yıl geri alınır ve EGM rehberine göre 20 ceza puanı işlenir (KTK m.48/9). Makul şüphe varsa sürücü adli kolluğa teslim edilir ve soruşturmanın sonucuna göre ayrıca iptal uygulanabilir.
Uyuşturucu ile yakalanan sürücüye hapis cezası verilir mi?
Emniyetli araç kullanamayacak hâlde olduğu ispatlanırsa TCK 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gündeme gelir. Maddeyi kullanmak ayrıca TCK 191 kapsamındadır; bu suçta savcı kural olarak beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler ve denetimli serbestlik uygular.
Uyuşturucudan iptal edilen ehliyet için af var mı?
Güncel KTK metninde ve 7574 sayılı Kanunda uyuşturucu nedeniyle yapılan iptali kaldıran ya da beş yıllık bekleme süresini kısaltan bir hüküm yoktur. Yeniden belge için kanunda sayılan şartların tamamlanması gerekir.
Uyuşturucu cezasına ceza puanı yazılır mı?
EGM 2026 trafik idari para cezası rehberinde uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak araç kullanma satırında ceza puanı yazılmamıştır; belge zaten iptal edilir. Ölçüm yaptırmama ihlalinde ise rehber 20 ceza puanı öngörür.
Uyuşturucu cezasına itiraz süresi kaç gün?
Trafik idari para cezasına karşı genel süre, tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gündür ve başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. Uyuşturucu nedeniyle yapılan iptalin görevli yargı yeri netleşmediğinden, idare mahkemesindeki 60 günlük dava süresi de gözetilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.