Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası 2026 Ne Kadar?

Çalışma izni olmayan yabancıyı çalıştıran işverene, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.23/5 uyarınca çalıştırılan her yabancı için idari para cezası verilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yayımladığı 2026 tablosunda bu ceza yabancı başına 102.503 TL'dir; izinsiz çalışan yabancıya 40.977 TL, bağımsız çalışana 82.010 TL uygulanır. Ceza tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; karara karşı tebliğden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı için bildirilir, işveren de konaklama ve dönüş masraflarını karşılar.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırmak Neden Yasaktır, Kimler İzinsiz Çalışabilir?

6735 sayılı Kanun m.6/2, kanun kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmadan Türkiye'de çalışmasını da çalıştırılmasını da yasaklar. Yasak iki taraflıdır; hem çalışan yabancı hem çalıştıran işveren yaptırımla karşılaşır. Kanun gerçek kişileri de kapsadığı için (m.2) ve ceza hükmü işyeri şartı aramadığı için, yabancıyı evinde veya küçük bir işletmede çalıştıran kişinin de işveren sıfatıyla ceza muhatabı olabileceği bu metinden çıkar. İzin türleri, süreleri ve başvuru şartları yabancı çalışma izni yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Yasağın dışında kalan başlıca durumlar şunlardır.

• Diğer kanunlarda veya Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmalarda çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar (m.6/3),
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.28 kapsamında olanlar, çünkü bunların çalışma hakkı saklıdır (m.6/4),
• Bakanlıkça resmî belge olarak düzenlenen çalışma izni muafiyetine sahip yabancılar (m.3/1-ç, m.13/1).

En sık karıştırılan nokta ikamet izninin çalışma hakkı vermediğidir. Mülteci ya da ikincil koruma statüsü dışında yabancının herhangi bir nedenle ikamet izni olması ona çalışma hakkı vermez (m.12/1). Uluslararası koruma başvurusu sahibi veya şartlı mülteci yabancılar başvuru tarihinden, geçici koruma sağlananlar ise geçici koruma kimlik belgesinin düzenlendiği tarihten altı ay sonra çalışma izni veya muafiyeti için başvurabilir (m.17/1). Başvuru hakkının doğması, iznin alınmış olduğu anlamına gelmez; belge düzenlenmeden çalıştırmak yasak kapsamında kalır.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası 2026 Ne Kadar?

6735 m.23/5 çalışma izni olmadan çalışma ve çalıştırma için dört ayrı tutar öngörür. Kanun metnindeki rakamlar baz tutardır; Kabahatler Kanunu m.17/7 gereği idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Vergi Usul Kanunu mükerrer 298. madde uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır ve bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bakanlığın İdari Para Cezaları sayfasındaki tabloda 2026 için uygulanan oran %25,49 olarak gösterilir.

Fiil	Kanundaki baz tutar	2025	2026	Dayanak
Çalışma izni olmadan yabancı çalıştıran işveren veya işveren vekili, her bir yabancı için	6.000 TL	81.683 TL	102.503 TL	6735 m.23/5-b-3
Çalışma izni olmadan bir işverene bağlı çalışan yabancı	2.400 TL	32.654 TL	40.977 TL	6735 m.23/5-b-1
Çalışma izni olmadan bağımsız çalışan yabancı	4.800 TL	65.352 TL	82.010 TL	6735 m.23/5-b-2
Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen yabancı çalıştıran işveren (her yabancı için) veya bağımsız ya da süresiz izinli yabancı	400 TL	5.423 TL	6.805 TL	6735 m.23/5-a

Tablodaki 2025 ve 2026 sütunları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İdari Para Cezaları sayfasından alınmıştır. Hesap yöntemi doğrulanabilir: işveren cezasında 81.683 TL x 1,2549 = 102.503,99 TL eder ve küsurat atıldığı için 102.503 TL kalır. Aynı çarpım 32.654 TL için 40.977 TL, 65.352 TL için 82.010 TL, 5.423 TL için 6.805 TL verir. Yeni yılın oranı ilan edildiğinde tutarlar 1 Ocak'ta yeniden değişeceğinden, ceza hesaplanırken Bakanlık sayfasındaki güncel tablo esas alınmalıdır.

Ceza Her Yabancı İçin Ayrı mı Kesilir, Tekrarında Ne Olur?

İşveren cezası "her bir yabancı için" uygulanır (m.23/5-b-3). Çalışma izni olmayan üç yabancı çalıştırıldığı tespit edilirse işveren cezası 3 x 102.503 TL = 307.509 TL olur. Aynı fıkra cezanın muhatabını "işveren veya işveren vekili" olarak yazdığından, işyerini işveren adına yöneten kişi de ceza kapsamına girebilir. Çalışan yabancıya ise ayrıca kendi cezası verilir; yabancıya kesilen ceza işverenin cezasının yerine geçmez.

Beşinci fıkradaki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır (m.23/6), yani tutar iki katına çıkar. Kanun tekrar için bir süre veya başka bir şart göstermez. İdari para cezaları genel bütçeye gelir kaydedilir (m.23/7).

Bildirim Yükümlülüğü Nedir, Uyulmazsa Ne Olur?

Yabancı çalıştıran işverenler ile süresiz veya bağımsız çalışma izni bulunan yabancılar, çalışmanın başlaması ve sona ermesini ve izin ya da muafiyetin iptalini gerektirecek hâlleri on beş gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (m.22/1). Bildirimi yapmayan yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için, bağımsız veya süresiz izinle çalışan yabancıya kendisi için ayrı idari para cezası verilir (m.23/5-a). Bu ceza, izin hiç alınmamasının cezasından daha düşük tutarlıdır ve ondan bağımsızdır; izin yokluğu ayrıca m.23/5-b kapsamında yaptırıma bağlanır.

Ceza Nasıl Tespit Edilir, Kim Verir ve Ne Zaman Ödenir?

Yabancıların ve işverenlerin kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini Bakanlık iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri denetler (m.23/1). Diğer kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetleri, kendi denetimleri sırasında yükümlülüklerin yerine getirilmediğini tespit ederse durumu Bakanlığa bildirir (m.23/2). Gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre cezayı Çalışma ve İş Kurumu il müdürü uygular (m.23/3).

Ceza tebliğ edilir ve tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.23/4). Kesinleşen ve genel bütçeye gelir yazılacak cezalar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilmek üzere tahsil dairelerine gönderilir (5326 m.17/4). Ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz (5326 m.17/6). Kabahatler Kanunundaki %25 ödeme indirimi, ödeme süresi kanunlarında düzenlenmemiş cezalar için yazılmıştır; 6735 m.23/4 süreyi kendisi belirlediğinden bu indirimin bu ceza için uygulanıp uygulanmayacağı metinden açık çıkmaz. Bu yüzden indirim, tebliğ edilen kararda yazıyorsa dikkate alınmalıdır.

Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması hâlinde Kabahatler Kanunu m.17/3 ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla bir yıl içinde dört eşit taksit yapılmasına imkân tanır. Ayrıca m.20 uyarınca soruşturma zamanaşımı dolduktan sonra idari para cezasına karar verilemez; süre cezanın tutarına göre üç ile beş yıl arasında değişir ve fiilin işlendiği tarihte işlemeye başlar (m.20/2, 4).

Cezaya Karşı İtiraz Yolu ve Süresi Nedir?

Tek bir itiraz yolu yoktur; hangi karara itiraz edildiğine göre mercii ve süre değişir. 6735 m.23 para cezası için ayrı bir başvuru yolu göstermediğinden Kabahatler Kanunundaki genel kural uygulanır. Başvuru, kanuni temsilci veya avukat tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır; dilekçede karara ilişkin bilgiler ve deliller açıkça gösterilir (5326 m.27/3-4).

Karar	Başvuru yeri	Süre	Dayanak
İdari para cezası (işveren veya yabancı)	Sulh ceza mahkemesi	Tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gün	5326 m.27/1
Mücbir sebeple geçirilen süre	Aynı mahkeme	Sebebin kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün; kararın kesinleşmesini engellemez	5326 m.27/2
Sulh ceza mahkemesinin kararı	Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz	Tebliğden itibaren en geç iki hafta	5326 m.29/1
Çalışma izni ret veya iptal kararı	Önce Bakanlık, sonra idari yargı	Tebliğden itibaren 30 gün	6735 m.21/2
Sınır dışı etme kararı	İdare mahkemesi	Tebliğden itibaren 7 gün	6458 m.53/3

Kabahatler Kanunu m.27/1'e göre bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir. Mahkeme, ön incelemeden sonra dilekçeyi kuruma tebliğ eder ve kurum on beş gün içinde cevap verir (m.28/3). Son kararda başvurunun reddine veya idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilir (m.28/8). Kanun metninde yazan 15.000 TL ve altındaki cezalarda bu karar kesindir (m.28/10); bu sınır esas alındığında 6.805 TL'lik bildirim cezası sınırın altında kalır, tablodaki diğer cezalar ise üstündedir. Sınırın güncel tutarı başvuru sırasında ayrıca kontrol edilmelidir.

Para cezası ile izin işlemleri ayrı yollara tabidir. İznin reddi veya iptali kararlarında Bakanlığa itiraz ve idari dava süreleri çalışma izni iptali yazısında, idari yargıdaki genel süreler ise idari yargıda süreler yazısında ele alınmıştır.

İşveren Yabancının Konaklama ve Dönüş Masraflarını Öder mi?

Evet. 6735 m.23/9'a göre işveren veya işveren vekili, çalışma izni bulunmayan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorundadır. Bu gider ve harcamalar Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılanırsa ödenen tutarlar 6183 sayılı Kanun uyarınca işveren veya işveren vekilinden tahsil edilir. Uygulamanın usul ve esasları İçişleri Bakanlığı ile Bakanlıkça birlikte belirlenir.

Kanun metni para cezasını beşinci fıkrada, masraf yükümlülüğünü dokuzuncu fıkrada ayrı ayrı düzenler. Masraf, idari para cezasının bir parçası olarak yazılmamıştır; bu yüzden ceza ödenmiş olsa bile masraf yükümlülüğünün ortadan kalktığına dair bir hüküm metinde bulunmaz.

Kaçak Çalışan Yabancı Sınır Dışı Edilir mi?

Çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir (6735 m.23/8). 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.54/1-ğ de çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler hakkında sınır dışı etme kararı alınacağını yazar. Karar, Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün talimatı üzerine veya resen valiliklerce alınır (m.53/1) ve gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir (m.53/2).

Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez; mahkemenin bu konudaki kararı kesindir (m.53/3). Madde 54 kapsamında olsa bile ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunanlar, ciddi sağlık sorunu veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli görülenler, yaşamsal hastalığı için gideceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar ve mağdur destek sürecindeki insan ticareti mağdurları hakkında sınır dışı kararı alınmaz (m.55/1). Dava sürecinin ayrıntıları deport kararı yazısındadır.

Sınır dışı edilen yabancının Türkiye'ye girişi yasaklanır; yasak süresi en fazla beş yıldır, kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehdit varsa Genel Müdürlükçe en fazla on yıl daha artırılabilir (6458 m.9/2-3). Giriş yasağına bağlı kayıtlar için tahdit kodu yazısına bakılabilir. İzin bakımından da sonuç vardır: çalışma izni başvuruları, 6458 m.54 kapsamında olduğu İçişleri Bakanlığınca bildirilen yabancılar için reddedilir (6735 m.9/1-f) ve verilmiş izin de bu bildirimle iptal edilir (m.15/2-f). Kanunda belirtilen hükümlere aykırı çalıştığı tespit edilen yabancının izni ayrıca iptal sebebidir (m.15/2-c).

Sigortasız Çalıştırma Cezası Ayrıca Gündeme Gelir mi?

İzin yükümlülüğü ile sigorta bildirimi yükümlülüğü ayrı kanunlardan doğar. Çalışma izni veya muafiyeti alan yabancılar ile yabancı çalıştıran işverenler, sosyal güvenlik yükümlülüklerini kanuni süresi içinde 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yerine getirir (6735 m.22/2). 5510 m.8 işverenin sigortalıyı, sigortalılık başlangıcından önce sigortalı işe giriş bildirgesiyle Kuruma bildirmesini ister. Denetimde Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri de yetkili olduğundan (6735 m.23/1), çalıştırılan yabancı bakımından SGK yönü ayrıca incelenebilir. Bu cezanın hesabı, kademeleri ve itirazı sigortasız işçi çalıştırma cezası yazısında anlatılır; 6735 cezası onun yerine geçmez.

İzinsiz Çalışan Yabancının Ücret ve Kıdem Hakları Etkilenir mi?

6735 sayılı Kanunun metni, izinsiz çalışmanın iş sözleşmesine ve işçi alacaklarına etkisini düzenleyen bir hüküm içermez. Kanun izinsiz çalışmayı ve çalıştırmayı yasaklar (m.6/2); yaptırımı idari para cezası, sınır dışı bildirimi ve masraf yükümlülüğü olarak kurar (m.23). Ücret, fazla çalışma, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakların bu yasaktan nasıl etkileneceği kanun metninden çıkmaz; bu alacaklar mahkeme uygulamasında belirlenir ve ispat durumuna göre değişir.

Yabancı işçi bakımından da çalışmanın fiilen yapıldığını gösteren kayıtlar, hizmet dökümü ve ücret ödemesine ilişkin belgeler önem taşır. Genel işçi alacaklarının dayanakları işçi hakları yazısında, kıdem tazminatının koşulları ise kıdem tazminatını kimler alabilir yazısında yer alır.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası 2026'da ne kadar?

Bakanlığın 2026 tablosuna göre çalışma izni olmayan yabancıyı çalıştıran işverene her yabancı için 102.503 TL idari para cezası verilir. İzinsiz çalışan yabancıya 40.977 TL, bağımsız çalışan yabancıya 82.010 TL uygulanır. Tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla artar, bu nedenle ceza kesilmeden önce güncel tablo kontrol edilmelidir.

Kaçak çalışan yabancıya da ceza verilir mi?

Evet. 6735 m.23/5-b uyarınca çalışma izni olmadan bir işverene bağlı çalışan yabancıya, bağımsız çalışan yabancıya ve çalıştıran işverene ayrı ayrı idari para cezası verilir. Ayrıca çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir (m.23/8).

Kaçak yabancı işçi cezası ne zaman ödenir?

6735 m.23/4'e göre idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 m.17/6). Kesinleşen ceza ödenmezse 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilmek üzere tahsil dairesine gönderilir (5326 m.17/4).

Kaçak yabancı işçi çalıştırma cezasına itiraz süresi kaç gündür?

6735 para cezası için ayrı bir itiraz yolu göstermez; Kabahatler Kanunu m.27 uygulanır. Kararın tebliğinden veya tefhiminden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur. Mücbir sebep varsa sebebin kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir.

İzinsiz çalışan yabancı sınır dışı edilir mi?

6458 m.54/1-ğ, çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınacağını söyler. Karar, tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava konusu edilebilir; süresinde dava açılırsa yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla yargılama bitene kadar sınır dışı işlemi yapılmaz (m.53/3). Madde 55'teki hâllerde ise karar alınmaz.

İşveren yabancının dönüş masraflarını öder mi?

Evet. 6735 m.23/9'a göre işveren veya işveren vekili, çalışma izni bulunmayan yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık harcamalarını karşılamak zorundadır. Bu giderler Göç İdaresi Genel Müdürlüğü bütçesinden karşılanırsa 6183 sayılı Kanun uyarınca işverenden tahsil edilir.