İdari davada dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m. 7). Süre yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden başlar; tatil günleri süreye dahildir, ancak son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Üst makama başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur, idareye yapılan başvuruya 30 gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İstinaf ve temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren 30 gündür; ivedi yargılamada temyiz süresi 15 gündür. Süre kaçırılırsa dava esasa girilmeden reddedilir.
İdari Yargıda Hangi Süre Kaç Gündür?
Aşağıdaki tablo, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi Kanunu metinlerinden derlenmiştir. Özel kanunda ayrı bir süre gösterilen işlemlerde o süre uygulanır; İYUK m. 7 genel kuraldır. Önce idareye itiraz öngören özel düzenlemelerden biri için yabancı çalışma izni yazısındaki ret ve itiraz bölümüne bakılabilir.
| Durum | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Danıştay ve idare mahkemesinde dava açma | 60 gün | İYUK m. 7/1 |
| Vergi mahkemesinde dava açma | 30 gün | İYUK m. 7/1 |
| İdarenin başvuruya cevap süresi, sonunda zımni ret | 30 gün | İYUK m. 10, 11 |
| Doğrudan tam yargı için idareye başvuru | Öğrenmeden 1 yıl, eylemden en geç 5 yıl | İYUK m. 13 |
| Görevsizlik kararı kesinleştikten sonra idari dava | 30 gün | İYUK m. 9 |
| İvedi yargılamada dava açma | 30 gün | İYUK m. 20/A |
| Merkezî ve ortak sınav davalarında dava açma | 10 gün | İYUK m. 20/B |
| İstinaf başvurusu | Tebliğden 30 gün | İYUK m. 45 |
| Temyiz | Tebliğden 30 gün (ivedi yargılamada 15, sınav davalarında 5 gün) | İYUK m. 46, 20/A, 20/B |
| Disiplin cezasına itiraz | Tebliğden 7 gün | 657 sayılı Kanun m. 135 |
| Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru | 30 gün | 6216 sayılı Kanun m. 47/5 |
İdari Dava Açma Süresi Ne Zaman Başlar?
Süre, işlemin kendisinin değil, bildirimin tarihine bağlıdır. İYUK m. 7/2 uyarınca idari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Tebliğ, Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır (m. 60); bu yüzden tebliğ zarfındaki ve tebellüğ belgesindeki tarih saklanmalıdır. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunun reddinde bildirim tarihinin rolü evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı yazısında ele alınmıştır.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezalarında başlangıç anı işlemin türüne göre değişir. Kanun metni; tahakkuku tahsile bağlı vergilerde tahsilatı, tebliğ yapılan hâllerde tebliği, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahibine ödemeyi, tescile bağlı vergilerde tescili esas alır. İdarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği tarih belirleyicidir. İhbarname tebliği, usulsüz tebligat iddiası ve uzlaşma gibi vergiye özgü başlıklar vergi ve ceza ihbarnamesine itiraz yazısında; ziyaa uğratma cezasının dava süreci ise vergi ziyaı cezası yazısında ayrıca ele alınıyor.
Adresi belli olmayanlara özel kanundaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılmışsa, özel kanunda aksi yoksa süre son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar (m. 7/3). İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak işlem uygulandığında ilgililer düzenleyici işleme, uygulanan işleme veya ikisine birden dava açabilir (m. 7/4). Kamu görevine girişte olumsuz çıkan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna dayanan işlemde de sonuç yazılı olarak bildirilmişse süre bu bildirimi izleyen günden başlar.
Süre Nasıl Hesaplanır, Son Gün Tatile Rastlarsa Ne Olur?
İYUK m. 8 üç kural koyar. Süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar; yani tebliğ günü sayılmaz. Tatil günleri, yani hafta sonları ve resmî tatiller süreye dahildir. Sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar. Bu nedenle 60 günlük süre bir Pazar günü dolmuşsa dilekçe Pazartesi günü mesai bitimine kadar verilebilir.
Dava, dilekçenin ilgili yerde harç ve posta ücreti alındıktan sonra deftere kaydedildiği tarihte açılmış sayılır (m. 6/1). Dilekçe, mahkeme başkanlığına verilebileceği gibi idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliğine ya da yabancı ülkelerde Türk konsolosluklarına da verilebilir (m. 4). Bu yerlere verilen dilekçeler en geç üç gün içinde mahkeme başkanlığına gönderilir (m. 6/3).
Adli Tatil Dava Açma Süresini Uzatır mı?
İYUK adli tatil yerine çalışmaya ara verme ifadesini kullanır. Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında çalışmaya ara verir (m. 61/1). Kanunda yazılı sürelerin bitmesi bu döneme rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m. 8/3). Yani tatilde dolacak sürenin üzerine tatil süresi eklenmez; yalnızca bu yedi günlük ek süre tanınır.
Bu kuralla ilgili iki ayrıntı vardır. Yargı çevresine dahil olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve sadece bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki mahkemeler çalışmaya ara vermeden yararlanamaz (m. 61/1). Ayrıca ara verme döneminde nöbetçi mahkeme, yürütmenin durdurulması ve delillerin tespiti işleriyle kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işlere bakar (m. 62). Dava açmak için tatil bitişini beklemek yerine süresi içinde başvurmak, her durumda daha güvenlidir.
İdareye Başvuru ve Zımni Ret Dava Süresini Nasıl Etkiler?
İlgililer, hakkında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idareye başvurabilir. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgili, otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir (m. 10/2). Süre, cevabın hiç gelmediği bu zımni ret hâlinde işlemeye başlar.
İdare 30 gün içinde cevap vermiş ama cevap kesin değilse iki seçenek vardır. İlgili cevabı ret sayarak dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilir. Beklerse dava açma süresi işlemez; ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmamışsa veya dava süreden reddedilmişse ve 30 günlük sürenin bitiminden sonra idare cevap vermişse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
İdari dava açma süresi 60 günden 30 güne düşmüş değildir. 8 Temmuz 2021 tarihli 7331 sayılı Kanun, m. 10, 11 ve 13 hükümlerindeki idarenin cevap süresini altmış günden otuz güne indirmiştir. m. 7'deki dava açma süreleri, yani idare mahkemelerinde 60 ve vergi mahkemelerinde 30 gün, bu değişiklikten bağımsızdır.
Üst Makama Başvuru Dava Süresini Durdurur mu?
Evet. İdari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur (m. 11/1). İstek reddedilirse veya 30 gün içinde cevap verilmediği için reddedilmiş sayılırsa süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır (m. 11/2-3). Süre baştan başlamaz; kalan süre kullanılır. Bakanlığa itiraz ile dava süresinin birlikte izlenmesine bir örnek için çalışma izni iptali yazısına bakılabilir.
Başvuru dava açma süresi içinde yapılabildiği için durdurma etkisi de süre dolmadan yapılan başvuruya aittir. İvedi yargılamaya tabi davalarda ise m. 11 hükümleri uygulanmaz (m. 20/A). Memurlar için disiplin cezasına itiraz (657 sayılı Kanun m. 135, tebliğden 7 gün) ile dava süresinin birlikte nasıl izleneceği memur disiplin cezaları yazısında anlatılıyor; itiraz sonucu beklenirken de ilk tebliğden başlayan 60 günü kaçırmamak gerekir.
Süre Hesabı Örneklerle Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki tarihler varsayımsaldır ve yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir. Kendi dosyanızdaki tebliğ tarihini ve ilgili kanunun özel hükmünü ayrıca kontrol etmek gerekir.
| Örnek | Varsayım | Hesap ve son gün |
|---|---|---|
| Hafta sonuna rastlayan son gün | İdare mahkemesinde iptal davası; işlem 14 Ekim 2026 Çarşamba günü tebliğ edildi | 15 Ekim 1. gün, 60. gün 13 Aralık 2026 Pazar. Süre 14 Aralık Pazartesi mesai bitimine uzar. |
| Vergi mahkemesi | Vergi cezası 15 Ekim 2026 Perşembe günü tebliğ edildi | 16 Ekim 1. gün, 30. gün 14 Kasım Cumartesi. Süre 16 Kasım Pazartesi mesai bitimine uzar. |
| Çalışmaya ara verme dönemi | İşlem 12 Haziran 2026 Cuma günü tebliğ edildi | 60. gün 11 Ağustos Salı, yani ara verme döneminde. Ara verme 31 Ağustos'ta biter; 1 Eylül'den itibaren yedi gün sayılınca süre 7 Eylül Pazartesi biter. |
| Zımni ret | İdareye bir işlem yapılması için 6 Ocak 2026'da başvuruldu, cevap gelmedi | 30 gün 5 Şubat'ta biter. 5 Şubat'tan sayılırsa 60. gün 5 Nisan Pazar olur ve süre 6 Nisan Pazartesi'ye uzar; 6 Şubat'tan sayılırsa 60. gün zaten 6 Nisan Pazartesi'dir. İki yöntemde de son gün 6 Nisan 2026'dır. |
| Üst makama başvuru | İşlem 2 Mart 2026'da tebliğ edildi; 20 Mart'ta üst makama başvuruldu; ret 20 Nisan'da tebliğ edildi | Başvuruya kadar 18 gün geçti, 42 gün kaldı. Ret tebliğini izleyen 21 Nisan'dan sayılınca son gün 1 Haziran 2026 Pazartesi olur. |
Zımni ret ve üst makama başvuru örneklerinde sayımın başlangıç günü bir gün farklı okunabilir. Böyle durumda erken tarihli hesap esas alınmalıdır.
Tam Yargı Davasında Süre Nasıl İşler?
İdari işlem yüzünden zarar gören kişi, doğrudan tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilir. Önce iptal davası açılmışsa tam yargı davası, iptal kararının ya da kanun yoluna başvurulursa verilecek kararın tebliğinden itibaren dava süresi içinde açılabilir; işlemin icrasından doğan zararlarda ise icra tarihinden itibaren dava süresi işler (m. 12). Bu hâlde de üst makama başvuru hakkı saklıdır.
İdari eylemlerden doğan zararlarda önce idareye yazılı başvuru gerekir. Başvuru, eylemi yazılı bildirimle veya başka şekilde öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl içinde ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılır. Ret hâlinde ret işleminin tebliğini izleyen günden, 30 gün cevap verilmezse bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir (m. 13/1). Görevsiz adli yargı merciine açılan tam yargı davası görev yönünden reddedilirse idareye başvuru şartı aranmaz (m. 13/2). Sağlık kuruluşlarında hasta hakları ihlalinde bu sürelerin nasıl uygulandığı hasta hakları ve şikâyet yolu yazısında ele alınır. Tazminat kalemleri ve örnek dosyalar için idari yargıda tam yargı davası yazısına bakılabilir.
Yanlış Mahkemeye Açılan veya Eksik Dilekçeyle Açılan Davada Süre Ne Olur?
Çözümü idari yargının görevine girdiği hâlde adli yargı yerinde açılan dava görev yönünden reddedilirse, bu karar kesinleştikten sonraki günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabilir. Görevsiz yargı merciine başvuru tarihi, idari yargıya başvuru tarihi sayılır. Görevsizlik kararı kesinleştikten sonra 30 günlük süre geçmiş olsa bile idari dava açma süresi henüz dolmamışsa o süre içinde dava açılabilir (m. 9). Yargı yolu tartışmasının sık görüldüğü alanlardan biri kamulaştırmasız el atma davasıdır.
Dilekçe usule uygun değilse süre durumu değişir. Harç veya posta ücreti verilmeden ya da eksik açılan davada 30 gün içinde tamamlanması istenir, tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (m. 6/4). Dava dilekçesi 3 ve 5. maddelere uygun düzenlenmezse 30 gün içinde yeniden düzenlenmesi veya eksiklerin tamamlanması için reddedilir (m. 15/1-d). Dosya posta ücreti eksikliği nedeniyle işlemden kaldırılırsa kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde eksik tamamlanarak yeniden işleme konulması istenmezse dava açılmamış sayılır (m. 6/5).
İvedi Yargılama ve Sınav Davalarında Süreler Neden Farklıdır?
İYUK m. 20/A, bazı uyuşmazlıklar için ivedi yargılama usulü öngörür. Kapsamda ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri, çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar ve afet riski altındaki alanlara ilişkin Cumhurbaşkanı kararları bulunur. Bu usulde dava açma süresi 30 gündür, m. 11 uygulanmaz, savunma süresi 15 gündür ve nihai kararlara karşı temyiz tebliğden itibaren 15 gün içinde yapılır. İvedi yargılamaya tabi davalarda istinaf yoluna başvurulamaz (m. 45/8).
Millî Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda daha da kısa süreler geçerlidir. m. 20/B uyarınca dava açma süresi 10 gün, temyiz süresi ise tebliğden itibaren 5 gündür. İhale, kamulaştırma veya sınav gibi alanlarda genel 60 günlük kuralı varsaymak, bu nedenle ciddi hak kaybına yol açabilir. İkamet izni ret ve iptal kararlarına karşı açılan davalarda da genel altmış günlük süre uygulanır; ayrıntılar için ikamet izni türleri ve ret hâlinde dava yazısına bakılabilir. Giriş yasağı ve tahdit kaydı davalarında hangi sürenin işlediği tahdit kodu kaldırma yazısında ayrıca anlatılıyor. Özel kanunun ayrı süre gösterdiği alanlara örnek olarak sınır dışı etme kararlarına karşı başvuru süresi için dilekçe örneği ve deport kararı yazısına bakılabilir.
İstinaf ve Temyiz Süresi Kaç Gündür?
İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir (m. 45/1). Konusu kanundaki parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davalarında mahkeme kararı kesindir, istinaf yoluna gidilemez. Bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için güncel tutar ve davanın açıldığı tarihteki sınır ayrıca kontrol edilmelidir (Ek m. 1).
Temyiz de kural olarak kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştaya yapılır (m. 46). Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan davalarda verdiği kararlar temyize açıktır; örnekler arasında konusu kanundaki parasal sınırı aşan vergi, tam yargı ve idari işlem davaları, düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları, belli bir meslekten veya kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin iptal davaları ve imar planı davaları sayılabilir. Bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırarak yeniden verdiği karar da, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere 30 gün içinde temyiz edilebilir (m. 46/2).
Temyiz dilekçesinde eksik varsa 15 gün, harç ve gider eksiğinde 7 gün ek süre verilir (m. 48/2, 48/6). Karşı taraf temyiz dilekçesinin tebliğinden itibaren 30 gün içinde cevap verebilir (m. 48/3). Kanuni süre geçtikten sonra yapılan temyiz isteği reddedilir (m. 48/6).
Dava Açmak İşlemin Uygulanmasını Durdurur mu?
Kural olarak hayır. Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz (m. 27/1). Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m. 27/2). Vergi mahkemelerinde ise tarh edilen vergi ve cezanın dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemleri, dava açılmasıyla durur; istisnalar m. 27/4'te sayılır. Yürütmenin durdurulması kararlarına karşı kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir (m. 27/7). Yürütmenin durdurulması şartları ve usulü bu yazının konusu dışındadır.
Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Süresi Kaç Gündür?
İdari yargıda kanun yolları tükendikten sonra temel hak ihlali iddiası için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. 6216 sayılı Kanun m. 47/5 uyarınca başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılır. Haklı bir mazereti nedeniyle süresinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren 15 gün içinde mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilir. Bu süre İYUK sürelerinden ayrı işler; ayrıntılar Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yazısında anlatılıyor.
Süre Kaçırılırsa Ne Olur?
Dilekçeler ilk incelemede süre aşımı yönünden de denetlenir (m. 14/3-e). Süre aşımı tespit edilirse dava esasa girilmeden reddedilir (m. 15/1-b). Bu denetim davanın her aşamasında yapılabilir (m. 14/6). Kanun yolu başvurularında da aynı mantık işler; kanuni süre geçtikten sonra yapılan temyiz isteminin reddine karar verilir (m. 48/6). Süre aşımı, işlemin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez, ancak işlemin hukuka uygunluğu mahkemece incelenemez. Yabancıların vatandaşlık başvurusunun reddinde izlenecek yol için Türk vatandaşlığı başvurusu yazısına bakılabilir.
Pratik sonuç şudur. Hesap hatasına yer bırakmamak için son güne değil, tebliğden sonraki ilk haftalara göre plan yapılmalı; tebliğ belgesi, başvuru ve ret tarihleri belgeyle saklanmalıdır. Vergi, gümrük ve benzeri mali yüklere ilişkin uyuşmazlıklarda başvuru yolları ayrıca gümrük cezasına itiraz ve vergi ihbarnamesine itiraz yazılarında anlatılıyor.
İdari Yargıda Süreler Hakkında Sık Sorulan Sorular
İdari dava açma süresi kaç gündür?
Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür (İYUK m. 7/1). Süre yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden başlar. İvedi yargılamada 30 gün, merkezî sınav davalarında 10 gündür.
İdari dava açma süresi 30 güne mi düştü?
Hayır. İdare mahkemelerinde dava açma süresi 60 gündür. 7331 sayılı Kanunla 30 güne indirilen süre, idarenin başvuruya cevap verme süresidir (m. 10, 11, 13). Vergi mahkemelerinde dava açma süresi zaten 30 gündür.
Dava açma süresi adli tatilde işler mi?
Sürenin bitmesi 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki çalışmaya ara verme dönemine rastlarsa süre, ara vermenin bittiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m. 8/3). Tatil günleri süreye dahildir. Tek idare veya vergi mahkemesi bulunan bazı yerlerde mahkemeler ara vermeden yararlanamaz (m. 61/1).
İdareye başvuru dava süresini durdurur mu?
Üst makama veya işlemi yapan makama yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (m. 11/1). Ret veya 30 günde cevap verilmemesi hâlinde süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır. İvedi yargılamada m. 11 uygulanmaz.
İstinaf ve temyiz süresi kaç gündür?
İstinaf için kararın tebliğinden itibaren 30 gün (m. 45), temyiz için de kural olarak tebliğden itibaren 30 gündür (m. 46). İvedi yargılamada temyiz süresi 15 gündür ve istinaf yoluna gidilemez.
Süre kaçırılırsa dava açılabilir mi?
Süre geçtikten sonra açılan dava ilk incelemede veya sonraki aşamada süre aşımından reddedilir. Bazı hâllerde ek süreler vardır; örneğin görevsizlik kararı kesinleştikten sonra 30 gün (m. 9) veya idarenin 30 günden sonra verdiği cevabın tebliğinden itibaren 60 gün (m. 10). Her olayda hangi sürenin işlediği ayrıca belirlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.