Trafik Kazası Sigorta Tazminatı Nasıl Alınır, Ne Kadar

Trafik kazasında tazminatı hangi sigortanın ödeyeceği, zararın kime ait olduğuna ve kimin kusurlu olduğuna bağlıdır. Karşı araç kusurluysa zararınızı onun zorunlu trafik sigortası öder; bu sigortanın limitini aşan kısım için kusurlu tarafın İMM poliçesine bakılır. Kendi aracınızdaki hasarı kaskonuz karşılar; otobüs ve servis gibi yolcu taşımacılığı yapan araçlarda koltuk ferdi kaza sigortası da devreye girer. Araç sigortasızsa veya bulunamadıysa bedensel zarar için Güvence Hesabına gidilir. Başvuru kusurlu aracın sigortacısına yazılı yapılır; şirket 15 gün içinde cevap vermek, belgeler ulaşınca sekiz iş günü içinde ödemek zorundadır. Manevi tazminat trafik sigortasının dışındadır.

Kazadan Sonra Hangi Sigorta Hangi Zararı Öder?

Kazada birden fazla sigorta devreye girebilir, ama her biri başka bir zararı ve başka bir kişiyi korur. Aşağıdaki tablo hangi zararın hangi poliçeden ve kime başvurularak isteneceğini gösterir.

Tablodaki sigortaların her biri kendi sayfasında ayrıntılı anlatılıyor. Zorunlu sigortanın genel çerçevesi için trafik sigortası neleri karşılar yazısına, limit üstü zarar için İMM sigortası yazısına, araçtaki yolcular için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yazısına bakılabilir. Bu yazıda amaç, hangi sigortaya ne zaman gidileceğini göstermektir.

Zorunlu Trafik Sigortası Neleri Ödüyor?

Zorunlu mali sorumluluk sigortası, aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zarardan işletene düşen hukuki sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli limitler içinde karşılar. Genel Şartlar dört teminat türü sayar.

• Maddi zararlar. Zarar gören araçtaki hasar ve değer kaybı. 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır ve hasar eksperi değer kaybını aynı raporda belirtir.
• Sağlık giderleri. Trafik kazası nedeniyle yapılan tedavi giderleri Karayolları Trafik Kanunu m.98 uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır ve sigortacının bu kalemdeki sorumluluğu sona ermiştir. Tedavi süresindeki bakıcı gideri ile sakatlık raporundan sonraki gerekli sürekli bakıcı gideri sigortacıdan istenir.
• Sakatlanma. Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık nedeniyle uğranılan kazanç zararı.
• Destekten yoksun kalma. Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan yakınların zararı.

Cenaze giderinin zorunlu sigorta kapsamında olup olmadığı tartışmalıdır; Genel Şartlardaki teminat türleri arasında ayrıca sayılmaz. Bu kalem için ölümlü trafik kazasında cenaze giderleri yazısındaki değerlendirmeye bakmak gerekir.

Zorunlu Sigortanın Ödemediği Zararlar Hangileri?

Karayolları Trafik Kanunu m.92, aşağıdaki hususları zorunlu sigorta kapsamı dışında bırakır. Genel Şartlardaki teminat dışı hâller de bu listeyle paraleldir.

• Manevi tazminat talepleri (m.92/f).
• Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri (m.92/g); destekten yoksun kalanlar için ölen desteğin kusuruna denk gelen kısım (m.92/j).
• Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar (m.92/k).
• Hasar sebebiyle trafikten çekilen veya hurdaya çıkarılan aracın değer kaybı (m.92/l).
• Araçta taşınan eşyanın zararı (m.92/e).
• İşletenin eşinin, usul ve füruunun, evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar (m.92/b).

Bu liste kusurlu tarafın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sigortanın ödemediği kalem, sürücü ve işletenden doğrudan istenir. Aracın onarımda beklemesinden doğan kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar bu gruptadır; yaralanma nedeniyle çalışamamaktan doğan kayıp ise sakatlanma teminatında hesaplanır.

Manevi Tazminatı Hangi Sigorta Öder?

Zorunlu trafik sigortası ödemez; hem Kanun (m.92/f) hem Genel Şartlar (A.6/f) manevi tazminat taleplerini teminat dışında sayar. Manevi tazminat kusurlu sürücü ve işletenden istenir. Kusurlu aracın İMM poliçesinde manevi tazminat klozu varsa, bu kalem İMM sigortacısından da talep edilebilir. Kloz yoksa İMM de ödemez. Bu nedenle manevi tazminat talebinde önce kusurlu aracın İMM poliçesinde kloz olup olmadığı kontrol edilmeli, kloz yoksa talep doğrudan sürücü ve işletene yöneltilmelidir.

Teminat Limiti Nasıl Okunur?

Genel Şartlar, sigortacının talepleri kaza tarihi itibarıyla geçerli limitler dahilinde karşıladığını söyler (A.3). Limit, poliçenin düzenlendiği ya da ödemenin yapıldığı yıla göre değil, kazanın gerçekleştiği yıla göre belirlenir. 27 Aralık 2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle, 1 Ocak 2026 ve sonrasındaki kazalarda otomobil için şu tutarlar geçerlidir.

Kaza başına üst sınır araç türüne göre değişir; kamyon, motosiklet ve otobüs için farklı tutarlar trafik sigortası teminat limitleri yazısında yer alır. Aynı kazada birden çok kişi zarar görmüşse alacakların toplamı sigorta tutarını aştığında her birinin talebi oranlanarak indirilir (KTK m.96/1). Zarar bu limitleri aşarsa aşan kısım önce kusurlu tarafın İMM poliçesinden, o da yoksa veya yetmezse sürücü ve işletenden istenir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 11.11.2020 tarihli kararında (E. 2019/6153, K. 2020/6923) İMM sigortacısının zorunlu sigorta limitinin üstünde kalan miktardan başlayıp İMM limitine kadar sorumlu olduğunu belirtmiş, bu yüzden önce zorunlu sigorta poliçesinin ve limitinin araştırılmasını, poliçe hiç yapılmamışsa Güvence Hesabının sorumluluğunun değerlendirilmesini istemiştir. Sıra bu nedenle önemlidir. İMM başvurusunda zorunlu sigorta poliçesi ve varsa o sigortacının ödeme veya ret yazısı hazır bulundurulmalıdır.

Tazminat Tutarını Neler Belirler?

Sigortacının ödeyeceği tutar tek bir rakamdan değil, birkaç unsurun birleşiminden çıkar. Sonuç, yukarıdaki limitle sınırlanır.

• Kusur oranı. Zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım sigortadan istenemez (KTK m.92/g). Kazanın tutanağa nasıl geçtiği ve bilirkişi incelemesi bu oranı belirler.
• Zararın kendisi. Araç hasarında eksperin tespit ettiği onarım ve değer kaybı bedeli, bedensel zararda tedavi sürecinin belgelenmiş sonucu esas alınır.
• Maluliyet oranı. Sürekli sakatlık tazminatı, tedavi tamamlandıktan sonra düzenlenen Kurul Raporuyla belirlenen sakatlık oranına göre hesaplanır (Genel Şartlar A.5/c). Rapor çıkmadan hesap yapılamaz.
• Gelir. Bedensel zararda kazanç kaybı net gelir üzerinden hesaplanır. Hesap brüt ücret üzerinden değil, net kazanç üzerinden yapılır. Ölümde destekten yoksun kalma tutarı ise ölenin geliri, yaşı ve yakınların payıyla hesaplanır.
• Yaş ve yaşam süresi. Sakatlık veya ölümde tazminat, yaşam tablosuna göre hesaplanır.

Genel Şartlar, tazminat ödemesinde ilgili kurumların belgelerinde kaza ile sakatlık arasındaki bağın tespit edilmişse bunun aksini ispatın sigorta şirketine ait olduğunu da belirtir (A.5/c).

Sigorta Tazminatı Nasıl Alınır, Hangi Belgeler Gerekir?

Zarar gören, dava yoluna gitmeden veya tahkime başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapmak zorundadır (KTK m.97). Şirket, plaka numarasıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden öğrenilir. Başvurunun nasıl yazılacağı ve nereden gönderileceği sigorta şirketine başvuru yazısında adım adım anlatılıyor. Başvuruda kaza türüne göre şu belgeler istenir.

• Maddi hasarlı kaza. Kaza tespit tutanağı, ruhsat ve ehliyet, eksper raporu veya onarım faturası, hasar fotoğrafları, IBAN bilgisi.
• Yaralamalı kaza. Tutanak, genel adli muayene raporu, epikriz, varsa maluliyet raporu, gelir belgesi, bakıcı ve tedavi gideri belgeleri.
• Ölümlü kaza. Ölüm belgesi, veraset belgesi, nüfus kayıt örneği, ölenin gelir belgeleri, varsa otopsi raporu.

Sigortacı yalnızca hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri isteyebilir (Genel Şartlar B.2.1). Tedavi sürüyorsa başvuru geciktirilmez; eldeki belgelerle yapılır, maluliyet raporu çıkınca tamamlanır.

Sigorta Tazminatı Kaç Günde Ödenir?

Zorunlu trafik sigortasında iki ayrı süre vardır ve birbirine karıştırılmamalıdır.

• Cevap süresi. Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı cevaplamalıdır (KTK m.97).
• Ödeme süresi. Genel Şartlarda sayılan belgelerin sigortacının merkez veya şubelerinden birine ulaştığı tarihten itibaren sekiz iş günü içinde sigorta sınırları içindeki tutar ödenmelidir (KTK m.99; Genel Şartlar B.2.1). Şirket haklı olarak yeni belge isterse süre, o belgenin ulaşmasından sonra başlar.

Cevap gelmez, ret çıkar veya ödeme talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (KTK m.97). Tahkim için sigortacının başvurudan sonra 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir (5684 sayılı Kanun m.30/13). Zorunlu sigorta için şirket tahkim sistemine üye olmasa da hak sahipleri tahkimden yararlanabilir (m.30/1). Süreler dolduktan sonraki adımlar sigorta şirketi ödeme yapmazsa yazısında anlatılıyor.

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlara ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yılda, her hâlde kaza gününden başlayarak on yılda zamanaşımına uğrar. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır (KTK m.109).

Eksik Ödeme ve İbraname Hakkınızı Bitirir mi?

Sigorta şirketi eksik ödeme yaparsa ve ödeme sırasında "hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır" gibi bir belge imzalatırsa kalan tutar çoğu zaman yine istenebilir. Karayolları Trafik Kanunu m.111 iki kural koyar. Birincisi, kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. İkincisi, tazminat miktarlarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar ya da uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir. Belgenin adının ibraname, sulhname ya da makbuz olması bu iki yıllık süreyi değiştirmez; tarihi not edilmelidir. Eksik kalemlerin nasıl tespit edileceği, itiraz yazısının içeriği ve farkın hangi yolla isteneceği sigorta şirketi eksik ödeme yaptıysa yazısında anlatılıyor.

Kalan farkın hangi dava türüyle isteneceği de önemlidir. 7589 sayılı Kanun belirsiz alacak davasının dayanağı olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107'yi yürürlükten kaldırmıştır; kaldırılma tarihinden önce açılan davalar eski hükme göre sürer.

Kaskom Varsa Karşı Tarafın Sigortasına Başvurmam Gerekir mi?

Kasko aldıysanız kendi aracınızdaki hasar için kasko şirketine gidebilirsiniz; bu yol ihtiyaridir ve poliçenizin şartlarına bağlıdır. Kasko şirketi ödemeyi yaptıktan sonra kusurlu tarafın trafik sigortasına rücu edebilir ve bu rücu da o kazadaki limitle sınırlıdır. Kaskonuzun karşılamadığı kısım için ise karşı tarafın trafik sigortasına başvurabilirsiniz. Kaskonuzun bulunması, kusurlu aracın sigortacısına yazılı başvuru yapma gerekliliğini ortadan kaldırmaz; bu başvuru olmadan o sigortacıya karşı dava veya tahkim yolu açılmaz.

Araç Sigortasızsa veya Bulunamadıysa Ne Olur?

Kusurlu araç sigortasızsa, sürücü tespit edilemediyse veya sigorta şirketi iflas ettiyse başvurulacak bir zorunlu sigortacı kalmaz. 5684 sayılı Kanun m.14 bu boşluk için Güvence Hesabını kurmuştur. Sigortalının tespit edilememesi ve sigortasız aracın neden olduğu hâllerde yalnızca bedensel zararlar, sigorta şirketinin ruhsatlarının iptali veya iflası hâlinde maddi ve bedensel zararlar Hesaptan karşılanır; ödeme, zorunlu sigortalarla belirlenen geçerli teminat miktarlarına kadardır. Sigortasız aracın verdiği araç hasarı Güvence Hesabından istenemez. Hesabın ödeme koşulları ve ödedikten sonra işletene rücusu Güvence Hesabı ve rücu yazısında anlatılıyor.

Kazadan Sonra Hangi Sırayla İlerlenir?

1. Kaza tespit tutanağını ve kusur tespitini alın; yaralanma varsa adli muayene ve tedavi belgelerini saklayın.
2. Kusurlu aracın zorunlu sigortacısını plakadan sorgulayın.
3. Zararı belgeleyin ve sigortacıya yazılı başvurun.
4. 15 günlük cevap süresini ve sekiz iş günlük ödeme süresini takvime yazın.
5. Ödeme gelmez, eksik gelir veya ret çıkarsa tahkim ya da dava yolunu değerlendirin.

Trafik Kazası Sigorta Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Trafik kazası sigorta tazminatını kim alır?

Tazminatı zararı doğrudan uğrayan kişi alır. Araç hasarında aracın maliki, yaralanmada yaralanan kişi, ölümde ise ölenin desteğinden yoksun kalan yakınları sigortacıdan talepte bulunur. Talep, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortacısına yazılı olarak yapılır. Zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım zorunlu sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).

Trafik kazası sigorta tazminatı kaç günde ödenir?

Zorunlu trafik sigortacısı yazılı başvuruya en geç 15 gün içinde cevap vermelidir (KTK m.97). Genel Şartlarda sayılan belgeler sigortacıya ulaştıktan sonra sigorta sınırları içindeki tutar sekiz iş günü içinde ödenmelidir (KTK m.99). Şirket haklı olarak yeni belge isterse süre, o belge ulaştığında başlar.

Kendi kaskomdan mı, karşı tarafın trafik sigortasından mı istemeliyim?

Karşı taraf kusurluysa aracınızdaki hasarı onun trafik sigortasından isteyebilirsiniz; kasko ise poliçenizdeki şartlara göre kendi hasarınızı karşılar. Kasko şirketi ödemeyi yaparsa kusurlu tarafın trafik sigortasına rücu edebilir. Hangisine başvuracağınız kusur durumuna ve poliçenizin kapsamına bağlıdır.

Trafik sigortası manevi tazminat öder mi?

Hayır. Manevi tazminat talepleri zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/f). Bu talep kusurlu sürücü ve araç işletenden istenir. Kusurlu aracın İMM poliçesinde manevi tazminat klozu varsa İMM sigortacısından da istenebilir.

Sigorta şirketi eksik ödedi ve ibraname imzaladım, fark alabilir miyim?

Çoğu zaman evet. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2 uyarınca tazminat miktarına ilişkin yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir. Belgenin adı değil, ödenen tutarın zararla oranı belirleyicidir.

Karşı aracın sigortası yoksa tazminatı kim öder?

Sigortası olmayan veya tespit edilemeyen araçtan doğan bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulur (5684 sayılı Kanun m.14/2). Araç hasarı Güvence Hesabından karşılanmaz; bu zarar kusurlu sürücü ve işletenden istenir.