KTK 52/1-b trafik cezası, sürücünün hızını aracın yüküne ve teknik özelliğine, görüşe, yola, havaya ve trafik durumuna uydurmamasına yazılan koddur; hız sınırının aşılması değildir. Tutanak kusur yüzdesi yazmaz. Yalnız maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM senaryolarını uygular ve bu bent için ayrı bir senaryo yoktur; oran kaza şekline en yakın senaryodan, yaralanmalı ya da ölümlü kazada bilirkişi raporundan çıkar. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 1.246 TL'dir; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 934,50 TL olur ve 15 ceza puanı işlenir. Kasko, hasarı sürücünün bu kusuruna bakmadan karşılar.
52/1-b Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Tutanaktaki 52/1-b kodu kusurun yüzdesini değil, ihlal edilen kuralı gösterir. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM'nin kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) esas alır. Dayanağında 52/1-b yazan bir senaryo yoktur. 52. maddeyi bent belirtmeden gösteren tek senaryo 1-B'dir; öteki senaryolar kaza şekline göre değerlendirilir:
| SBM senaryosu | Olay | Oran |
|---|---|---|
| 1-B (KTK m.52, Yön. m.101) | Yeşil ışıkta aniden duran araca, hız sınırını aşan aracın arkadan çarpması | Duran araç yüzde 50, çarpan araç yüzde 50 |
| 9 ve 10 (KTK m.56/1-c) | Aynı şeritte, kaygan ya da kötü şartlarda arkadan çarpma | Çarpan yüzde 100, öndeki yüzde 0 |
| 7 (KTK m.56/1) | Kayarak karşı şeride geçen araçla çarpışma | Karşı şeride geçen yüzde 100, kendi şeridindeki yüzde 0 |
| 23 (KTK m.52/1-a) | Kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan aracın dönen araca çarpması | Hızını azaltmayan yüzde 100, dönen yüzde 0 |
Senaryo listesinde yüzde 25 ya da yüzde 75 gibi ara oranlar yoktur. Bilirkişi mahkemede farklı bir oran verebilir. Karşı araç yoksa paylaştırılacak bir oran da yoktur. Kayma, devrilme ya da yoldan çıkma gibi tek taraflı kazada kolluk çoğu kez sürücüye 52/1-b'yi yazar; yolcunun zararı işletenin sorumluluğu üzerinden istenir (tek taraflı kaza tazminatı).
52/1-b Asli Kusur mu?
Tek başına değil. KTK m.84 asli kusurlu sayılan on iki hâli sayar ve hızı şartlara uydurmamak bu listede yer almaz. Kaza bu hâller dışındaki bir kural ihlalinden doğmuşsa ya da sayılan hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir (m.84 son fıkra). Bu, 52/1-b yazılan sürücünün kusurunun düşük kalacağı anlamına gelmez. Aracı kaydırıp karşı şeride geçen sürücüde şeride tecavüz (84/g), öndeki araca çarpanda arkadan çarpma (84/d) da gündeme gelir. Liste asli ve tali kusur maddeleri yazısındadır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir sigorta tahkim dosyasında bilirkişi raporu, kimliği belirsiz bir aracın sürücüsünün 52/b maddesini ihlal ederek hızını yer şartlarına uydurmadığını ve yüzde 50 kusurlu olduğunu belirtmişti; kalan yüzde 50 yola çıkan köpeğin davranışına yazılmış, davacı kusursuz sayılmıştı. Daire, davacının kendi beyanına göre köpeğe çarpmamak için arkadan gelenin şeridine geçtiğini belirterek ona da yüzde 50 kusur verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı oy çokluğuyla bozdu. Karşı oyda karar onanmalıydı (Yargıtay 4. HD, E. 2022/7804, K. 2022/12958, 25.10.2022).
52/1-b Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 52/1-b |
|---|---|
| İdari para cezası (2026) | 1.246 TL |
| Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 934,50 TL |
| Ceza puanı | 15 |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
Maddenin ceza fıkrasında hâlâ eski para birimiyle yazılmış bir tutar durur. İdari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden uygulanan tutar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindedir. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz işler ve toplam cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Belge doğrudan alınmaz, ancak bir yıl içinde 100 puan dolarsa 2 ay geri alınır (KTK m.118). Ödeme ayrıntıları trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır.
Kanun ve Yönetmelik Metni Ne Diyor?
Madde 52 – Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, … Zorundadırlar.
Karayolları Trafik Yönetmeliği m.101 aynı kuralı "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlama" başlığı altında tekrarlar; tutanakta "52/1-b, Yön. 101" ya da yalnız "52/b" yazılması bundandır. Hız sınırı aşımının eski kodlarından 51/2-c için 51/2-c trafik cezası yazısı. Yönetmelik bu hükme uymayanlara eylemine göre Kanunun 51 ya da 52. maddesinin uygulanacağını söyler. Kural bir km/s eşiği koymaz. Ölçü sayıdan çok şartlardır:
- Yük ve teknik özellik: Dolu kamyonun güvenli hızı farklıdır.
- Görüş: Sis, gece ve yoğun yağışta görüş kısalır.
- Yol: Islak, buzlu ya da çukurlu yolda hız düşürülür.
- Hava ve trafik: Yağmur, kar ve trafik yoğunluğu da hesaba girer.
Bu yüzden hız sınırının altında seyreden sürücüye de 52/1-b yazılabilir. Hayvanı yola salan kişiye yazılan ceza ise KTK 69/1 trafik cezası yazısındadır. Hız sınırı ve ölçüm için hız cezası sayfasına bakılabilir.
52/1-b Hangi Koddan Ayrılır?
| Kod | Davranış | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 52/1-a | Kavşak, dönemeç, yaya geçidi gibi sayılan yerlere yaklaşırken hızı azaltmamak | 1.246 TL | 15 |
| 52/1-b | Hızı yük, görüş, yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak | 1.246 TL | 15 |
| 52/1-c | Başka bir aracı izlerken şartlara göre güvenli mesafe bırakmamak | 1.246 TL | 20 |
| 52/1-d | Kol ve grup hâlinde giderken araçlar arasında açıklık bırakmamak | 1.246 TL | 15 |
| 51 | Hız sınırını aşmak | Aşım miktarına göre 2.000-30.000 TL | Rehberde gösterilmez |
52/1-a belirli bir yere yaklaşıma bağlıdır; 52/1-b ise yerden bağımsız olarak şartlara bakar. Ayrıntısı 52/1-a trafik cezası yazısında, mesafe bırakma ayrımı takip mesafesi cezası yazısındadır.
Tutanakta 52/1-b Nasıl Yazılır, Kod Yanlış Seçilmiş Olabilir mi?
52/1-b hem denetimde düzenlenen ceza tutanağına hem kaza tespit tutanağına yazılır. 52. maddenin konvoya ilişkin bendi 52/1-d trafik cezası yazısındadır. Kodun doğru seçilip seçilmediği şu noktalara bakılarak anlaşılır:
- Şartlar: Olay anlatımında hangi şartın hızı yanlış kıldığı (yağış, buz, sis, yükleme) yazılmış mı?
- Neden: Kaza sürücüden bağımsız bir sebepten, örneğin ani teknik arızadan, yoldaki yağdan ya da çukurdan doğduysa kod olaya uymaz.
- Kod: Hız sınırı aşımı 51'e, kavşağa yaklaşım 52/1-a'ya, mesafe 52/1-c ya da 56/1-c'ye girer.
Yol bozukluğu, çukur ya da buzlanma gibi idarenin sorumluluğuna girebilecek nedenler yol kusuru nedeniyle kaza tazminatı yazısında anlatılıyor.
52/1-b Kasko Karşılar mı?
Karşılar. Kasko sigortalının kendi aracındaki zararı teminat altına aldığı için sürücünün kusuru ödeme şartı değildir. Kasko Genel Şartlarında teminat dışı hâller A.5'te sayılmıştır ve "hızını şartlara uydurmamak" ya da sürücü hatası bu listede yoktur. Ödemeyi engelleyen durumlar kusurdan değil kasıt, belgesiz kullanım ya da alkol gibi özel hâllerden doğar. Poliçedeki özel şart ve muafiyetler ayrıca okunmalıdır. Ayrıntılar kasko hasar bedeli öder mi yazısındadır.
52/1-b Cezasına ve Kusur Koduna Nasıl İtiraz Edilir?
İki ayrı yol vardır. İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27); cezayı indirimli ödemek bu hakkı ortadan kaldırmaz (m.17/6). Kusur oranına ise önce sigorta şirketine, sonra Sigorta Tahkim Komisyonuna ya da mahkemeye başvurulur; kolluk tutanağındaki kodun tek başına iptali istenemez. Sık ileri sürülen itiraz gerekçeleri şunlardır:
- Yol kuruydu, görüş açıktı; hız şartlara uygundu.
- Hızın nasıl belirlendiği tutanakta yazmıyor.
- Kaza aracın teknik arızasından ya da yol bozukluğundan çıktı.
- Kod olaya uymuyor; olay başka bir bende girer.
- Araç ihlal saatinde başka sürücüdeydi.
[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]
Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.
Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.52/1-b uyarınca 1.246 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, yol kuruydu ve görüş açıktı; kaza aracın ani arızasıyla oluşmuştur]. 3. Delillerim: [Hava durumu kaydı, fotoğraf, servis raporu, kamera görüntüsü].
Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.
[Tarih] [Ad Soyad İmza]
Genel kurallar trafik cezasına itiraz yazısında, tutanaktaki öteki kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında yer alıyor.
KTK 52/1-b Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
52/1-b trafik cezası nedir?
Hızı yol, hava, görüş, yük ve trafik şartlarına uydurmamanın cezasıdır. Dayanağı KTK m.52'nin birinci fıkrasının (b) bendidir. 2026 tutarı 1.246 TL, ceza puanı 15'tir.
52/1-b kusur oranı yüzde kaç?
Tutanak oran yazmaz ve SBM'de bu bent için ayrı senaryo yoktur. Oran kaza şekline en yakın senaryoya göre belirlenir; hız sınırını aşan araç için 52. maddeyi gösteren 1-B senaryosunda iki taraf yüzde 50'şer kusurludur. Yaralanmalı veya ölümlü kazada oranı bilirkişi belirler.
52/1-b asli kusur mu?
Tek başına değil. KTK m.84'teki asli kusur listesinde hızı şartlara uydurmamak yer almaz. Kaza arkadan çarpma ya da şeride tecavüz gibi bir hâle dönüşmüşse o bentler asli kusur sayılır.
52/1-b tek taraflı kazada kusur oranı nasıl olur?
Karşı araç olmadığı için paylaştırılacak bir oran yoktur. Yolcunun zararı işletenin sorumluluğu üzerinden istenir; kod ise teknik arıza ya da yol bozukluğu gibi nedenlerle tartışılabilir.
52/1-b trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?
EGM'nin 2026 rehberine göre 1.246 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 934,50 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
52/1-b kasko karşılar mı?
Evet. Kasko sürücünün kusuruna bakmadan kendi aracındaki hasarı öder. Teminat dışı hâller Genel Şartların A.5 maddesindedir ve hızı şartlara uydurmamak bu hâller arasında sayılmamıştır. Poliçedeki özel şartlar ayrıca kontrol edilmelidir.
52/1-b trafik cezasına itiraz nasıl yapılır?
Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilir; dilekçede tutanak numarası, gerekçe ve deliller yer alır. Örnek metin yukarıdadır. Kusur oranına itiraz ayrı bir yoldur.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
