URSA Avukatlık

KTK 53/1-c Trafik Cezası

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:

KTK 53/1-c, Karayolları Trafik Kanunu'nun 53. maddesinde dönel kavşaklarda dönüş kurallarına uymamayı gösteren tutanak koddur: dönüş işareti vermemek, hızı azaltmamak, orta adaya yakın şeritten girmemek ya da ada etrafında gereksiz şerit değiştirmek bu bende girer. Tutanak kusur oranı yazmaz. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM senaryolarına göre yüzde 0, 50 veya 100 verir; ada etrafında sağdan dönmeyen araç için senaryoda oran yüzde 100'dür (Durum 16, 17). Yaralanmalı veya ölümlü kazada oranı bilirkişi ve mahkeme belirler. 2026 yılında ceza 1.246 TL, bir ayda ödemede 934,50 TL, ceza puanı 20'dir.

53/1-c Kusur Oranı Yüzde Kaç?

SBM'nin kaza durum senaryolarında (Genelge 2017/18) dayanak alanında KTK m.53/1-c geçen iki durum, m.53'ü bent göstermeden anan bir durum vardır. Dönel kavşakla ilgili diğer bir senaryo ise başka bir koda dayanır ve karşılaştırma için tabloya alınmıştır.

SBM durum noOlayTaraflara oran
16, 17Göbek etrafında sağdan dönüş yapmayan araç (53/1-c)Ada etrafında sağdan dönmeyen araç %100, diğer araç %0
34Dönüşünü yakın şeritte tamamlamayan araç ve takip mesafesini korumayan araç, üç araç (53/1-c ile 56/1-c)Dönüşünü tamamlamayan %50, takip mesafesini korumayan %50, üçüncü araç %0
32Orta adaya yakın şeritten dönmesi gerekirken diğer aracın şeridine giren araç (dayanak 53. madde)Şeridi ihlal eden araç %100, kendi şeridinde dönen %0
33Dönel kavşağa girerken içeride dönen araca çarpma (dayanak 57/1-b-6)Giren ve çarpan araç %100, içeride kurala uygun dönen %0

Son satır 53/1-c değildir; dönel kavşağa gelen sürücünün kavşak içindeki araca yol verme yükümlülüğü Karayolları Trafik Yönetmeliği m.109/b-6'dan doğar ve tutanakta çoğu zaman 57/1-b koduyla yazılır. Dönel kavşak kazasında ilk sorulacak şey, tutanağın dönen aracı mı yoksa kavşağa giren aracı mı ihlalci gösterdiğidir. Bu senaryolar yalnız maddi hasarlı kazalarda sigorta şirketlerince kullanılır. Olay senaryolara uymuyorsa ya da kazada yaralanma varsa oran bilirkişi raporuyla belirlenir ve bilirkişi tutanaktaki kodla bağlı olmadan farklı bir oran verebilir.

Kanunda KTK m.84/f, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmayı asli kusur hâlleri arasında sayar. Aynı madde, kazada bu hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa oranın yönetmelikteki esaslara göre belirleneceğini söyler. Asli kusur bu yüzden kendiliğinden yüzde 100 demek değildir. Genel ilke asli ve tali kusur maddeleri yazısında, hesap yöntemi trafik kazası kusur oranı hesaplama sayfasında anlatılıyor.

53/1-c Kanunda Nasıl Geçer, Hangi Davranışlar Girer?

EGM rehberi 53. maddenin (c) bendini 53/1-c koduyla yazar. Kanun metni şöyledir:

Madde 53 – c) Dönel kavşaklarda dönüşlerde sürücüler; 1. Dönüş işareti vermeye, 2. Hızını azaltmaya, 3. Orta adaya yakın şeritten kavşağa girmeye, 4. Ada etrafında dönerken gereksiz şerit değiştirmemeye, 5. Gireceği yola yaklaşırken sağa dönüş işareti ile birlikte sağa yaklaşarak dönel kavşaktan çıkmaya, 6. Gireceği yolun gidiş yönündeki uygun bir şeridine girmeye, 7. Yola girdikten sonra, en kısa sürede trafiği tehlikeye düşürmeden sağa yaklaşmaya, zorunludurlar.

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.102/c bu kuralları açar. Sola veya geriye dönecek sürücü orta adaya bitişik şeritten kavşağa girer, ada etrafında dönerken şeridini korur; kavşak çıkışındaki yola girmek için şerit değiştirmek yalnız çıkışa uygun mesafede yaklaşılmışsa serbesttir. Bu kuralların hepsi tutanakta 53/1-c olarak yazılabilir, çoğu kez alt bent numarası da eklenir. Dönel kavşaktan geriye dönüş ise rehberde ayrı kodlanır ve 53/1-d yazısında anlatılıyor.

53/1-c Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Yaptırım53/1-c
İdari para cezası (2026)1.246 TL
Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)934,50 TL
Ceza puanı20
Sürücü belgesinin geri alınmasıYok
Araç için menYok

Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir ve bu bent için tekrarda artış öngörülmemiştir. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Bir yıl içinde 100 ceza puanı dolarsa sürücü belgesi 2 ay geri alınır (KTK m.118). Hesap örnekleri trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır.

53/1-c Komşu Kodlardan Nasıl Ayrılır?

KodDavranış2026 tutarıPuan
53/1-aSağa dönüş kurallarına uymamak1.246 TL20
53/1-bSola dönüş kurallarına uymamak1.246 TL20
53/1-cDönel kavşaklarda dönüş kurallarına uymamak1.246 TL20
53/1-dDönel kavşaklarda geriye dönüş kurallarına uymamak1.246 TL20
52/1-aKavşağa yaklaşırken hızı azaltmamak1.246 TL15

Ayrım dönüşün türüne bağlıdır. Dönel kavşak dışındaki sağa dönüş 53/1-a, sola dönüş 53/1-b koduyla yazılır. Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak ise 52/1-a koduna girer; dönel kavşakta aynı olayda iki kod birlikte yazılabilir. Kodların tamamı kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.

Yargıtay Dönel Kavşak Kazasında Tutanak Kodunu Yeterli Buluyor mu?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi önündeki bir dosyada yaya olan davacı, dönel kavşağın içinde orta ada kenarında bir römorkla ada bordürü arasında sıkışarak yaralanmıştı. Kaza tespit tutanağı sigortalı aracın sürücüsüne KTK 53/1-c'yi, yayaya ise KTK 68/1-c'yi ihlal ettiğini yazıyordu. Uyuşmazlık Hakem Heyetinin aldığı bilirkişi raporu da aynı maddelere dayanarak sürücüyü yüzde 75, yayayı yüzde 25 kusurlu bulmuştu. Daire, kusur tayininin teknik bilgi gerektirdiğini belirterek ceza soruşturma dosyasının da getirilmesini ve üniversite öğretim üyelerinden gerekçeli yeni bir kusur raporu alınmasını istedi; maluliyet raporunun hazırlandığı yönetmelik yönünden de eksiklik gördüğü için itiraz hakem heyeti kararını oy çokluğuyla bozdu (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13770, K. 2024/11581, 25.11.2024). Karşı oy yazan üye, tutanak ile kusur raporu uyumlu olduğu için yeniden rapor gerekmediği görüşündeydi. Bozma kararı kusur oranını kesinleştirmez, yalnız yeniden inceleme ister.

Tutanakta 53/1-c Yanlış Yazıldıysa Nasıl İtiraz Edilir?

Dönel kavşakta kimin kural ihlal ettiği çoğu zaman tek tutanakla netleşmez. İki ayrı yol vardır ve süreleri farklıdır.

  • Kusur oranına itiraz: Taraflarca doldurulan maddi hasarlı tutanakta oran bildirildikten sonra beş iş günü içinde sigorta şirketine, iki araç aynı şirkette sigortalıysa SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna yapılır (Genelge 2017/18). Süreç kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor.
  • İdari para cezasına itiraz: 1.246 TL'lik ceza, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilerek tartışılır (Kabahatler Kanunu m.27). Ada etrafında şeridin korunduğu, çıkışa uygun mesafede yaklaşıldığı ya da kavşağa giren aracın yol vermesi gerektiği ileri sürülebilir. Genel yol trafik cezasına itiraz yazısındadır.

İdari para cezası kusur oranını belirlemez; cezanın kesilmesi ile tazminat uyuşmazlığındaki kusur tespiti ayrı süreçlerdir. Kavşak kamerası, araç kamerası ve kroki oran itirazında en çok işe yarayan delillerdir.

KTK 53/1-c Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

53/1-c trafik cezası nedir?

Dönel kavşaklarda dönüş kurallarına uymamanın tutanaktaki koddur. Dayanağı KTK m.53'ün (c) bendidir. 2026 tutarı 1.246 TL, ceza puanı 20'dir.

53/1-c kusur oranı yüzde kaç?

Tutanak oran yazmaz. SBM senaryolarında ada etrafında sağdan dönmeyen araç, karşı araçta ihlal yoksa yüzde 100 kusurlu sayılır (Durum 16, 17). Dönüşünü yakın şeritte tamamlamayan araç ile takip mesafesini korumayan araç arasında yüzde 50-50 senaryo da vardır (Durum 34). Yaralanmalı kazada oranı bilirkişi ve mahkeme belirler.

53/1-c kusur oranı nedir, asli kusur mu?

Kanunda dönüş manevrasını yanlış yapmanın karşılığı KTK m.84/f'dir ve asli kusur hâlleri arasında sayılır. Asli kusur her zaman yüzde 100 demek değildir; diğer sürücünün ihlali varsa oran paylaşılır.

53/1-c trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?

EGM'nin 2026 rehberine göre 1.246 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 934,50 TL olur.

53/1-c trafik cezası kaç puan, ehliyete el konulur mu?

Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi geri alınmaz ve araç trafikten men edilmez. Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.

53/1-c ile 53/1-d arasındaki fark nedir?

53/1-c dönel kavşaktaki dönüşleri, 53/1-d dönel kavşakta geriye dönüşleri kapsar. Tutar ve puan aynıdır.

53/1-c trafik cezasına itiraz edilebilir mi?

Evet. İdari para cezasına tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Kusur oranına itiraz ayrıdır ve maddi hasarlı kazada oranın bildirilmesinden itibaren beş iş günü içinde sigorta şirketine yapılır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler