Ev hanımı trafik kazası tazminatı, kazada yaralanan ve gelir getiren bir işte çalışmayan kişinin ev içindeki emeğinde ve günlük işlerinde uğradığı efor kaybının karşılığı olarak istenen maddi tazminattır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ev hanımında hesabı aktif ve pasif dönemin tamamında net asgari ücretle kurar; üniversite öğrencisinde mezuniyetten sonraki emsal meslek geliri araştırılır, emeklide 60 yaştan sonraki dönem yine net asgari ücretle hesaplanır. 2026'da net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Gelirin olmaması tazminatı sıfırlamaz: maluliyet oranı, yaş ve kusur aynı formülde çalışır; sürekli ve geçici iş göremezlik ile manevi tazminat birlikte istenebilir.
Aşağıda belgeli kazancı olmayan her grup için esas alınan gelir ve Yargıtay'ın istediği araştırma kararlarla gösteriliyor. Formülün kendisi ve yaşa göre örnek tutarlar trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında, tazminat kalemlerinin bütünü ve dava süreci yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında yer alıyor.
Geliri Olmayan Kişi Neden Maddi Tazminat Alır?
Türk Borçlar Kanunu m.54 bedensel zararları sayarken kazanç kaybının yanında ayrıca "çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar"ı da sayar. Bu kalem maaş kesintisine bağlı değildir. Kalıcı maluliyet, kişinin ister ücretli bir işte ister evde, ister okulda olsun, aynı işi daha fazla çabayla yapmasına ya da hiç yapamamasına yol açar. Yargıtay bu kaybı ev hanımı dosyalarında açıkça "iş gücü kaybı (efor kaybı)" olarak adlandırır (Yargıtay 4. HD, E. 2025/8856, K. 2025/13985, T. 13.10.2025).
Aynı mantık emeklilik dönemi için de geçerlidir. Daire, 60 yaştan sonraki pasif dönem için "pasif devrede de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü gerektiği Dairenin yerleşmiş içtihatlarındandır" der (Yargıtay 4. HD, E. 2024/12220, K. 2026/1712, T. 17.02.2026). Bu yüzden "kaza tarihinde çalışmıyordu" savunması talebi düşürmez; tartışma yalnız hangi gelirin esas alınacağı üzerindedir.
Kime Hangi Gelir Esas Alınır?
Bedensel zararda kayıp, kişinin eline geçecek net tutar üzerinden ölçülür; giydirilmiş brüt ücret kıdem ve ihbar tazminatına ait bir kavramdır.
| Kazazede | Esas alınan gelir | Dayanak |
|---|---|---|
| Ev hanımı, ev işlerini yürüten eş | Bütün dönemlerde net asgari ücret; 2022 öncesi dönemlerde asgari geçim indirimi eklenmez | 4. HD 2025/8856 E., 2025/13985 K.; 2026/1340 E., 2026/5216 K. |
| Üniversite veya meslek lisesi öğrencisi | Mezuniyete kadar net asgari ücret, sonrasında mesleğin emsal geliri araştırılır | 4. HD 2023/4305 E., 2023/7501 K.; 2025/582 E., 2025/4914 K. |
| Çocuk | Çalışma yaşından itibaren gelir; okuyorsa öğrenci kuralı | 4. HD 2025/15348 E., 2026/2094 K. |
| Emekli | 60 yaştan sonra net asgari ücret; çalıştığı ispatlanırsa gerçek kazancı; emekli aylığı düşülmez | 4. HD 2024/12220 E., 2026/1712 K.; TBK m.55 |
| İşsiz, geliri belgesiz | Net asgari ücret | 4. HD 2024/12686 E., 2025/5757 K. |
| Kayıt dışı çalışan, usta, gündelikçi | SGK ve vergi kaydı; yoksa emsal ücret araştırması, ispat edilemeyen fazlası kabul görmez | 4. HD 2025/5189 E., 2025/14323 K.; 2025/9777 E., 2025/13154 K. |
| Çiftçi, hayvancı | Kişinin bedensel emeğiyle elde ettiği net gelir | 4. HD 2022/4289 E., 2022/14428 K. |
Ev Hanımı Trafik Kazası Maddi Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Yemek, temizlik, çocuk ve yaşlı bakımı ekonomik değeri olan bir emektir; kaza bu emeği azalttığında kayıp, hizmet bedelleri tek tek toplanarak değil net asgari ücret üzerinden ölçülür. Asgari geçim indirimi (AGİ) eklenmiş ücret konusunda Yargıtay nettir: "Asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup fiilen çalışmayan kişiler için efor kaybı tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir" (Yargıtay 4. HD, E. 2025/8856, K. 2025/13985, T. 13.10.2025).
Aynı kararda Daire, hesabın "tüm dönemlerde (aktif dönem olarak kabul edilen dönem için de)" AGİ'siz asgari ücretle yapılmasını istemiştir. Yani ev hanımında aktif dönem için daha yüksek, pasif dönem için daha düşük bir gelir yoktur; 60 yaş sınırı tutarı değiştirmez, belirleyici olan bakiye ömür, maluliyet oranı ve kusurdur. AGİ, 7349 sayılı Kanunla 1 Ocak 2022'den itibaren kaldırıldığından konu yalnız 2021 ve öncesine uzanan dönemlerde önem taşır; Daire, 2021 yılına ait bilinen dönemin AGİ eklenerek hesaplandığı raporu bu gerekçeyle bozmuştur (Yargıtay 4. HD, E. 2026/1340, K. 2026/5216, T. 04.05.2026).
Sitedeki hesaplama aracı gelir alanı boş bırakıldığında bütün dönemi 2026 net asgari ücretiyle hesaplar; bu, ev hanımı için Yargıtay'ın kullandığı yöntemle aynıdır. Aracın Ekim 2026 sonucuna göre 35 yaşında, kazada kusuru olmayan ve yüzde 20 maluliyeti bulunan bir kadında sürekli iş göremezlik zararı 2.971.511 TL'dir. Tutar örnektir; maluliyet oranının nasıl belirlendiği maluliyet oranı tablosu yazısında anlatılıyor.
Ev Hanımı Geçici İş Göremezlik Tazminatı Alabilir mi?
Alabilir. Yukarıdaki 2025/8856 sayılı dosyada sigortacı, ev hanımı olduğu için davacının geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını da ileri sürmüş; Daire bozma sebepleri dışında kalan bu itirazı yerinde görmemiştir. İyileşme süresindeki tazminat, heyet raporundaki gün sayısı ile günlük net asgari ücretin çarpımıyla bulunur; hesap ayrıntısı geçici iş göremezlik tazminatı yazısındadır. Ev hanımının kazada ölmesi hâlinde eşin ve çocukların talebi ise ayrı bir hesaptır ve destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama sayfasında ele alınır.
Öğrenci Trafik Kazasında Hangi Gelirle Tazminat Alır?
Öğrencide Yargıtay asgari ücretle yetinmez; öğrencinin okulunu bitirip bir meslekte çalışacağı varsayılır. Üniversitede uluslararası ticaret okuyan davacının dosyasında Daire, "Davacının üniversite mezunu olması halinde, asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğinin kabulü gerekir" diyerek asgari ücretli hesabı bozmuş ve şu araştırmayı istemiştir: mezun olacağı ya da olduğu tarihin okuldan sorulması, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetten sonra ne kadar sürede iş bulabileceğinin ve emsal gelirinin ne olacağının öğrenilmesi (4. HD 2021/4715 E., 2021/5637 K., 28.09.2021). Bu bozma, bozmadan sonra verilen kararı onayan Yargıtay 4. HD, E. 2023/4305, K. 2023/7501, T. 05.06.2023 sayılı kararda aynen aktarılmıştır.
Kural yalnız üniversite için değildir. Açık öğretim meslek lisesinin bilişim bölümüne kayıtlı davacı için de Daire, okula müzekkere yazılarak mezun olup olmadığının ya da kaydının silinip silinmediğinin sorulmasını, sonra bu bölümden mezun birinin ne sürede iş bulabileceğinin ve aylık kazancının meslek odalarından araştırılmasını istemiştir (4. HD 2021/15158 E., 2021/9399 K., 30.11.2021; bozma Yargıtay 4. HD, E. 2025/582, K. 2025/4914, T. 25.03.2025 sayılı onama kararında aktarılıyor). Öğrencilik hakkının sona erdiği yazan bir belge, varsayımın sorgulanmasına yol açabilir; okulun güncel kayıt durumu bu nedenle dosyaya mutlaka girmelidir.
| Dosya | Hesapta kullanılan gelir | Karar |
|---|---|---|
| Hukuk fakültesi öğrencisi | Mezun sayısı, işsizlik, staj ve askerlik gözetilerek aktif dönemde asgari ücretin 1,5 katı; Daire gelirin ayrıntılı irdelendiğini belirtmiştir | 4. HD 2022/15894 E., 2024/12989 K., 16.12.2024 |
| Öğretmenlik öğrencisi, sonradan atandı | Atandığı tarihe kadar net asgari ücret, sonrası bordrodaki maaş | 17. HD 2018/4574 E., 2019/129 K.; 4. HD 2023/9200 E., 2024/2562 K. içinde aktarılıyor |
| Meslek lisesi öğrencisi | Mezuniyet durumu ve meslekteki emsal gelir araştırılacak | 4. HD 2025/582 E., 2025/4914 K. |
Emsal gelir için meslek odasına ya da ilgili kuruluşa yazı yazılmasını başvuruda ve davada açıkça istemek gerekir.
Çocuk Mağdurda Hesap Hangi Yaştan Başlar?
Kazada yaralanan çocuk henüz çalışma çağında olmadığı için kazanç kaybı, çalışma hayatına gireceği varsayılan yaştan itibaren hesaplanır. Bir dosyada İtiraz Hakem Heyeti, işlemiş dönem hesabının 18 yaşından başlatılmasını yerinde bulmuş, Daire kararı onamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2025/15348, K. 2026/2094, T. 24.02.2026). Çocuk yüksek öğrenime devam edecekse yukarıdaki öğrenci kuralı devreye girer. İyileşme dönemi için ise son kararlarda Yargıtay, çalışma çağına gelmemiş çocuğa geçici iş göremezlik tazminatı verilemeyeceğini kabul etmektedir (Yargıtay 4. HD, E. 2025/14262, K. 2026/1938, T. 19.02.2026). On sekiz yaşından küçüklerde sürekli maluliyet oranı da erişkin yönetmeliğinin cetveline göre belirlenir (4. HD, E. 2026/2944, K. 2026/4913); ayrıntı çocuk trafik kazası tazminatı yazısındadır.
Emekli Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesap, aktif dönemin genel olarak 60 yaşında bittiği, kalan bakiye ömrün pasif dönem sayıldığı varsayımına dayanır. Asker ve polis gibi özel kanunla daha erken emekli olabilenlerde bu sınır araştırılmadan 60 yaş kabul edilemez (Yargıtay 4. HD, E. 2024/12220, K. 2026/1712, T. 17.02.2026). Aynı kararda Daire, pasif dönem için asgari ücretin 2,06 katının yüzde 70'ini esas alan raporu da bozmuş ve pasif dönemde asgari ücretin esas alınmasını istemiştir.
Kaza tarihinde 60 yaşını geçmiş bir emeklide aktif dönem kalmadığından bakiye ömrün tamamı net asgari ücretle hesaplanır. Kaza tarihinde emekli olan davacının pasif dönem gelirinin net asgari ücretten hesaplanmasının hatalı olduğu yönündeki temyiz itirazı yerinde görülmemiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2025/16665, K. 2026/4185, T. 14.04.2026). Emekli hâlâ çalışıyorsa, örneğin dükkânı ya da tarlası varsa, bu kazancı ispat ederse gerçek geliri esas alınır. İspat yükü kendisindedir: kaza tarihinde 74 yaşında olan ve oto tamircisi olarak çalıştığını ileri süren davacı için Bölge Adliye Mahkemesi delil bulunmadığından asgari ücretle hesabı doğru bulmuş, Yargıtay kararı onamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2021/25032, K. 2023/13264, T. 11.12.2023).
Emekli Aylığı Tazminattan Düşülür mü?
Düşülmez. Emekli aylığı kazadan önce de bağlanmış, kazayla ilgisi olmayan bir sosyal güvenlik ödemesidir. TBK m.55/1'e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri bedensel zararın belirlenmesinde gözetilemez ve tazminattan indirilemez. Bu nedenle "emekli maaşı aldığı için gelir kaybı yoktur" savunması hesabı değiştirmez; emeklinin zararı yukarıdaki gibi net asgari ücretle ya da ispatlanan ek kazancıyla ölçülür.
Emekli Geçici İş Göremezlik Tazminatı Alabilir mi?
Uygulama bu noktada tek tip değildir. Sigortacının "davacı kaza tarihinde emekli olduğundan geçici iş göremezlik tazminatı hakkı yoktur" itirazına rağmen bu kalemi de içeren kararlar onanmıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/6218, K. 2025/13634, T. 06.10.2025; aynı yönde, davacının emekli ve ev hanımı olduğu dosyada E. 2024/12013, K. 2026/4743, T. 22.04.2026). Buna karşılık İtiraz Hakem Heyetinin "aktif bir çalışma hayatının bulunmaması" gerekçesiyle bu talebi reddettiği ve davacının bu kısmı temyiz etmediği dosyalar da vardır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/1823, K. 2025/8746). Talep reddedilirse itiraz ve temyiz yoluna bu kalem için de ayrıca başvurmak gerekir.
İşsiz ve Kayıt Dışı Çalışan Gelirini Nasıl İspat Eder?
Kaza tarihinde sigortalı kaydı olmayan ve gelirini belgeleyemeyen kişide hesap net asgari ücretle yapılır. SGK hizmet dökümüne göre sigortalılığı bulunmayan davacı için asgari ücretli hesabı uygun bulan Bölge Adliye Mahkemesi kararını Daire, davacının emsal ücret araştırması yapılmadığı itirazına rağmen onamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/12686, K. 2025/5757, T. 14.04.2025). Asgari ücretin üzerinde kazanç ileri sürülüyorsa somut dayanağı gösterilmelidir. İşsizlik, iyileşme dönemindeki talebi de engellemez: "davacının kaza tarihinde işsiz" olduğu savunmasına karşın Daire, sigortacının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2024/1340, K. 2025/6356, T. 21.04.2025).
Kayıt dışı çalışan için Yargıtay'ın yaklaşımı iki adımlıdır. Önce mesleğin kendisi ispatlanır; sonra kazanç resmî kayıtlarla belirlenir. Lokantada usta olduğunu ileri süren davacının dosyasında kapatılan 17. Hukuk Dairesi, usta olduğunu gösteren belge, sertifika ve tanık beyanlarının ardından, işverene bağlı çalışıyorsa SGK'dan en son gelirine, bağımsız çalışıyorsa vergi dairesinden kazancına ilişkin belgelerin getirtilmesini istemiş; esnaf odası yazısındaki ücret ortalamasıyla asgari ücretin 2,7 katı üzerinden yapılan hesabı eksik araştırma saymıştır (17. HD 2016/7085 E., 2019/3656 K.; bozma kararı Yargıtay 4. HD, E. 2025/5189, K. 2025/14323, T. 20.10.2025 sayılı kararda aktarılıyor).
Tanık beyanı tek başına asgari ücretin üzerinde bir kazanç kabulü için genellikle yetmez. Zabıta araştırmasında ev hanımı olduğu yazılan, tanığın ise gündelik ev işlerine giderek aylık 2.000 TL kazandığını söylediği davacı için Daire, belgelenmeyen bu gelir yerine asgari ücretin esas alınmasını istemiştir (4. HD 2021/16398 E., 2022/3462 K.; Yargıtay 4. HD, E. 2024/9385, K. 2025/13028, T. 25.09.2025 sayılı kararda aktarılıyor).
Esnaf ve Çiftçide Emsal Ücret Araştırması Nasıl Yapılır?
Emsal ücret araştırması, kazazedenin yaptığı işi yapan birinin o yer ve tarihte ne kazandığının meslek odası, esnaf odası, ziraat odası ya da ilgili kamu kuruluşundan sorulmasıdır. Yazının nasıl kullanılacağını da Yargıtay belirler:
- Kuruluş bir aralık bildirirse, ispat edilemeyen üst sınır alınmaz. Koyun çobanlığı için asgari ücret ile asgari ücretin yüzde 40 fazlası arasında ücret bildirilen dosyada Daire, hakkaniyet gereği aralığın ortalaması olan asgari ücretin yüzde 20 fazlasıyla hesap yapılmasını istemiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2025/9777, K. 2025/13154, T. 25.09.2025).
- Vergi kaydı olan esnafta meslek odası yazısı tek başına yetmez. Terzi, tuhafiyeci ve ayakkabıcılar odasının yazısına dayanarak asgari ücretin 3,60 katı kabul eden raporu kapatılan 17. Hukuk Dairesi "afaki" bulmuş, vergi kayıtları ve defterlerin incelenmesini istemiştir (bozma kararı Yargıtay 4. HD, E. 2023/9357, K. 2024/119, T. 09.01.2024 sayılı kararda aktarılıyor).
- Çiftçi ve hayvancıda ölçü, işletmenin cirosu değil kazazedenin kendi emeğidir. Ziraat odası gelir belgesi, süt satış makbuzları ve çiftçi kayıt belgesiyle asgari ücretin 4,1356 katı kabul edilen dosyada Daire, kazazedenin zirai üretim ve hayvancılık işine bedensel katkısının ne oranda olduğunun, yerine başka birinin ne kadar ücretle çalıştırılabileceğinin uzman bilirkişiyle belirlenmesini istemiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2022/4289, K. 2022/14428, T. 10.11.2022).
Hangi belgenin kimden alınacağının toplu listesi trafik kazası tazminat belgeleri yazısında yer alıyor. Raporda esas alınan gelire iki hafta içinde itiraz edilebilir; ayrıntı trafik kazası bilirkişi raporu sayfasında anlatılıyor.
Başvuruda Gelir Nasıl Beyan Edilmeli?
Gelir iddiası en baştan doğru yazılmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru dilekçesinde davacının bekâr olup çalışmadığı ve hesabın asgari ücretle yapılması istenmiş, sonradan çiftçi olduğu belgelerle ileri sürülerek daha yüksek gelirle hesap yapılmıştır. Daire, davalının açık muvafakati olmadan bu gelirin esas alınmasını doğru bulmamış (4. HD 2021/3805 E., 2021/4620 K.); bozmadan sonra asgari ücretli hesapla verilen karar onanmıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2023/4592, K. 2023/8580, T. 05.07.2023). Meslek ve kazanç, sigortacıya yapılan yazılı başvuruda ve dava dilekçesinde baştan açıkça yazılmalıdır.
- Ev hanımı: nüfus kaydı ve SGK hizmet dökümü.
- Öğrenci: öğrenci belgesi, transkript, kayıt durumu, varsa diploma.
- Emekli: emeklilik belgesi; çalışmaya devam ediyorsa vergi levhası, beyanname veya bordro.
- Esnaf ve serbest çalışan: vergi levhası, beyannameler, defter kayıtları, oda kaydı.
- Çiftçi: çiftçi kayıt sistemi belgesi, ürün ve süt satış belgeleri, ziraat odası yazısı.
- Kayıt dışı çalışan: işi gösteren belge, sertifika, tanık; emsal ücret için oda yazısı talebi.
Manevi Tazminat Gelire Bağlı mı?
Hayır. Manevi tazminat TBK m.56/1'e dayanır ve bedensel bütünlüğü zedelenen kişinin duyduğu acı ve üzüntünün karşılığıdır. Yargıtay'a göre manevi tazminat "maddi bir zararın karşılanması niteliği taşımayıp" zarara uğrayanda manevi huzur ve tatmin sağlamayı amaçlar; tutarı belirlenirken olayın özellikleri ve tarafların kusuru dikkate alınır (Yargıtay 4. HD, E. 2025/16665, K. 2026/4185, T. 14.04.2026). Bu nedenle ev hanımı, öğrenci ya da emekli olmak manevi tazminatı azaltan bir sebep değildir. Manevi tazminat talepleri zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır (KTK m.92/f); kusurlu sürücüden ve araç işleteninden istenir. Tutarı etkileyen ölçütler manevi tazminat yazısında örnek kararlarla anlatılıyor.
Geliri Olmayan Kişinin Trafik Kazası Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ev hanımı trafik kazasında maddi tazminat alabilir mi?
Alabilir. Türk Borçlar Kanunu m.54 çalışma gücünün azalmasını ayrı bir zarar kalemi sayar ve Yargıtay ev hanımının kaybını iş gücü (efor) kaybı olarak kabul eder. Kalıcı maluliyet varsa sürekli iş göremezlik, iyileşme süresi için geçici iş göremezlik tazminatı istenir; ikisi de net asgari ücret üzerinden hesaplanır.
Ev hanımının tazminatı brüt mü net asgari ücretle hesaplanır?
Net asgari ücretle hesaplanır ve 2022 öncesine uzanan dönemlerde asgari geçim indirimi eklenmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu kuralı aktif dönem dâhil bütün dönemler için uygular; 2026 yılı için esas alınan tutar 28.075,50 TL'dir.
Üniversite öğrencisinin tazminatı asgari ücretle mi hesaplanır?
Kural olarak hayır. Yargıtay mezun olacak öğrencinin asgari ücretin üzerinde kazanacağını kabul eder; okulun mezuniyet bilgisi ile meslek odalarından iş bulma süresi ve emsal gelir sorulur. Mezuniyete kadar olan süre net asgari ücretle hesaplanır.
Emekli maaşı tazminattan düşülür mü?
Düşülmez. Emekli aylığı kazadan bağımsız bir sosyal güvenlik ödemesidir ve TBK m.55/1 rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin tazminattan indirilmesini yasaklar. Emeklinin pasif dönem zararı net asgari ücretle hesaplanır.
60 yaşını geçmiş emekliye tazminat ödenir mi?
Ödenir. Aktif dönem kalmadığı için bakiye ömrün tamamı pasif dönem sayılır ve Yargıtay bu dönemde de zararın asgari ücret düzeyinde doğduğunu kabul eder. Tutarı yaş, cinsiyete göre yaşam tablosundaki kalan ömür, maluliyet oranı ve kusur belirler.
Sigortasız çalışan gelirini nasıl ispat eder?
Önce yaptığı iş belge, sertifika ve tanıkla gösterilir, sonra kazanç için SGK veya vergi kayıtları, bunlar yoksa meslek ya da esnaf odasından emsal ücret yazısı istenir. Belgelenemeyen ve yalnız tanıkla ileri sürülen yüksek gelir yerine çoğu dosyada asgari ücret esas alınır.
Kaza tarihinde işsizdim, tazminat alabilir miyim?
Alabilirsiniz. İşsizlik zararı ortadan kaldırmaz; hesap net asgari ücretle yapılır. Yargıtay, kaza tarihinde işsiz olduğu savunulan davacı için de sigortacının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğunu kabul etmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.