Geçici iş göremezlik tazminatı, trafik kazası, iş kazası ya da başka bir haksız fiilden sonra tedavi ve iyileşme süresince çalışılamayan dönemin kazanç kaybını karşılayan maddi tazminattır. Hesaplanırken günlük net gelir, heyet raporunda yazan iyileşme süresiyle çarpılır ve zarar görenin kendi kusur payı düşülür; brüt değil net ücret esas alınır. Trafik kazasında bu kalemi kusurlu aracın trafik sigortası sakatlanma teminatından öder, yani sigorta şirketinin sorumluluğu sürekli sakatlıkla aynı kişi başı limitle sınırlıdır. İş kazasında ise SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ayrı bir haktır; işverenden, ödeneğin karşılamadığı fark istenir.
Aşağıda tazminatın Türk Borçlar Kanunu'ndaki yeri, hesap yöntemi ve örnekleri, trafik sigortası genel şartlarındaki dayanağı, Yargıtay 4. ve 10. Hukuk Dairelerinin kararları, SGK ödeneğiyle ilişkisi ve 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026'da değişen faiz ve mahsup kuralları anlatılıyor. Tutarlar varsayımsal örneklerdir; gerçek dosyada hesabı bilirkişi yapar.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı Nedir?
Türk Borçlar Kanunu m.54, bedensel zararları dört kalemde sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Kazadan sonra kişinin bir süre hiç çalışamaması ya da ancak fazladan çaba harcayarak çalışabilmesi bu kalemlerin geçici olanıdır. İyileşme sonunda kalıcı bir kayıp kalırsa ayrıca sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı hesaplanır; iki kalem birbirinin yerine geçmez, aynı dosyada yan yana istenir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tazminatın kapsamını şöyle tarif ediyor: kişinin belirli bir süre çalışamayacak durumda olması ve "günlük aktivitelerini yaparken daha fazla efor sarf etmesi" hâlinde talep edilebilen bir tazminat türüdür (Yargıtay 4. HD, E. 2026/4177, K. 2026/5471, T. 07.05.2026). Bu tarif, tazminatın yalnız maaş kesintisine uğrayanlara özgü olmadığını, iyileşme döneminde harcanan fazladan eforun da zarar sayıldığını gösterir.
| Kalem | Neyi karşılar | Kim öder | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik tazminatı | İyileşme süresindeki net kazanç ve efor kaybı | Kusurlu kişi, işleten, trafik sigortacısı veya işveren | TBK m.54; ZMSS Genel Şartları A.5/c |
| SGK geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) | İstirahat raporundaki günler için brüt kazancın bir oranı | Sosyal Güvenlik Kurumu, kusura bakılmaksızın | 5510 sayılı Kanun m.17-18 |
| Sürekli iş göremezlik tazminatı | Kalıcı maluliyet yüzünden gelecekte kaybedilecek kazanç | Kusurlu kişi, işleten, trafik sigortacısı veya işveren | TBK m.54-55 |
Geçici İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesap üç veriyle kurulur: günlük gelir, iyileşme süresi ve kusur oranı. Formül şöyledir:
Geçici iş göremezlik tazminatı = (aylık net gelir ÷ 30) × iyileşme süresi (gün) × (1 − zarar görenin kusur oranı)
Sitedeki trafik kazası tazminat hesaplama aracı ve iş kazası aracı bu kalemi aynı yöntemle bulur: girilen geçici iş göremezlik gününü aylık gelirin otuzda biriyle çarpar ve kusur indirimini uygular. Kaza tarihi de girilirse araç geliri o tarihteki asgari ücrete oranlar ve iyileşme dönemini o dönemin değerleriyle hesaplar.
İyileşme süresini kim belirler?
İlk hesapta istirahat raporlarındaki gün sayısı kullanılabilir; ancak sigortacıya başvuruda, tahkimde ve davada esas alınan süre, tedavinin tamamlanmasından sonra düzenlenen heyet raporundaki iyileşme süresidir. Trafik sigortası genel şartları, sakatlık oranının ve geçici iş göremezlik süresinin belirlenmesinde Kurul Raporunun dikkate alınacağını yazar (A.5/c). Kurul Raporu da Genel Şartlarda sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösteren rapor olarak tanımlanır (4.12.2021 tarihli değişiklik, Resmî Gazete sayı 31679). Mahkeme dosyalarında bu süre genellikle üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dallarından ya da Adli Tıp Kurumundan alınır; yönetmelik kaza tarihine göre seçilir.
Gelir nasıl belirlenir, brüt mü net mi?
Bedensel zararda hesap net gelirle yapılır; ikramiye ve yan haklarla "giydirilmiş" brüt ücret kıdem ve ihbar tazminatına özgüdür. Gelir bordro, vergi kaydı veya SGK hizmet dökümüyle ispatlanır. Belgelenemeyen ya da gelir getiren bir işte çalışmayan kişide net asgari ücret esas alınır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, ev hanımı olan ve fiilen çalışmayan davacının iş gücü (efor) kaybı hesabının, asgari geçim indirimi eklenmemiş asgari ücretle yapılması gerektiğini belirterek AGİ'li hesaba dayanan kararı bozmuştur (Yargıtay 4. HD, E. 2025/8856, K. 2025/13985, T. 13.10.2025; aynı yönde E. 2026/1340, K. 2026/5216, T. 04.05.2026). Sigortacının "davacı kaza tarihinde çalışmıyordu ve gelir elde etmiyordu" itirazının ileri sürüldüğü başka bir dosyada da Daire, gelirin asgari ücret kadar kabul edilmesini yerinde bulmuştur (Yargıtay 4. HD, E. 2026/4122, K. 2026/6056, T. 18.05.2026).
Örnek hesaplar
Aşağıdaki tablo varsayımsal rakamlarla, sitedeki hesaplama araçlarının kaza tarihi girilmeden kullandığı yöntemle hazırlanmıştır. 2026 net asgari ücreti 28.075,50 TL'dir. SGK ödeneği ve sigortacının daha önce yaptığı ödemeler tabloya katılmamıştır.
| Örnek | Aylık net gelir | İyileşme süresi | Zarar görenin kusuru | Geçici iş göremezlik tazminatı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 28.075,50 TL | 30 gün | %0 | 28.075,50 TL |
| 2 | 28.075,50 TL | 60 gün | %50 | 28.075,50 TL |
| 3 | 40.000 TL | 90 gün | %0 | 120.000 TL |
| 4 | 40.000 TL | 90 gün | %25 | 90.000 TL |
Üçüncü örnekte günlük gelir 40.000 ÷ 30 = 1.333,33 TL'dir; 90 günle çarpılınca 120.000 TL bulunur. Dördüncü örnekte zarar gören kazada yüzde 25 kusurlu olduğundan tutar yüzde 75'e iner. Kalıcı maluliyet de varsa sürekli iş göremezlik tazminatı bu tutara ayrıca eklenir.
Trafik Kazasında Geçici İş Göremezlik Tazminatını Sigorta Öder mi?
Öder. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/c maddesi sakatlanma teminatını düzenler ve "Trafik kazası nedeniyle mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı bu teminattan karşılanır" der. Cümle 4 Aralık 2021'deki değişiklikle eklenmiş, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikte de korunmuştur (Resmî Gazete 12.06.2026, sayı 33278). 2026 değişikliğiyle sakatlanma teminatındaki tazminatlar, kaldırılan Ek-2 yerine Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine göre belirlenir. Genel Şartlar C.11 gereği bir değişiklik, yürürlüğünden sonra yapılan poliçelere uygulanır.
Yargıtay da sigortacının bu kalemden sorumluluğunu kabul ediyor. 4. Hukuk Dairesi, yaralanan yolcunun dosyasında sigortacının itirazlarını, "davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmasına" dayanarak reddetmiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2024/10176, K. 2025/16780, T. 15.12.2025). Sigorta şirketleri zaman zaman Karayolları Trafik Kanunu m.92/k'deki "gelir kaybı" ibaresine dayanır; ancak bu bent zarar verici olguya bağlı dolaylı zararları sayar, Genel Şartlar ise geçici iş göremezliği açıkça sakatlanma teminatına yazar.
Limit sürekli sakatlıkla ortaktır
Geçici iş göremezlik ayrı bir teminat değildir; sürekli iş göremezlikle aynı kişi başı sakatlanma limitini paylaşır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sakatlık limitinin tamamı sürekli iş göremezlik için hükmedildikten sonra geçici iş göremezliğe de ayrıca hükmedilmesini limit aşımı sayarak bozmuştur (E. 2026/4177, K. 2026/5471, T. 07.05.2026). Daha önce ödenen geçici iş göremezlik tutarı dikkate alınmadan limitin tamamına hükmedilmesi de aynı nedenle bozulmuştur (E. 2026/4361, K. 2026/5133, T. 04.05.2026). Limitler kaza tarihine göre uygulanır; 2026'da meydana gelen kazalarda kişi başı sakatlık ve ölüm teminatı 3.600.000 TL'dir. Dönemler trafik sigortası teminat limitleri sayfasında yer alıyor. Limiti aşan kısım kusurlu sürücüden ve işletenden istenir.
Başvuru ve dava yolu
Dava açmadan ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır; sigortacı 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi reddederse yol açılır (KTK m.97). Belgeler eksiksiz iletildikten sonra sigortacı 8 iş günü içinde ödeme yapmalıdır (KTK m.99). Trafik sigortacısına karşı açılacak dava zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (Yargıtay 4. HD, E. 2023/12689, K. 2024/4378). Başvuruda istenen belgeler ve sürecin ayrıntısı trafik kazalarında sigorta şirketine başvuru yazısında anlatılıyor.
Kazazede SGK'dan rapor parası aldıysa bunu dosyaya bildirmelidir. TBK m.55/1'e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarardan indirilemez; Kurumun rücu edebileceği kısım ise mükerrer ödemeyi önlemek için hesaba katılır. Sigortacının SGK'nın gelir kaybına ilişkin ödemelerinden doğan sorumluluğu, kendi sigortalısının kusuru oranındadır (KTK m.92, son fıkra). Kalıcı maluliyetli dosyalarda diğer kalemler yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında topluca ele alınmıştır.
İş Kazasında Geçici İş Göremezlik Ödeneği ve İşverenden İstenen Fark
İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya SGK, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınması şartıyla her gün için ödenek verir (5510 m.18/1-a). Hastalıktaki 90 günlük prim şartı ve ilk iki günün ödenmemesi kuralı iş kazasında uygulanmaz. Ödenek ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısıdır. 2026'da günlük kazancın alt sınırı 1.101 TL olduğundan asgari ücretli işçiye ayaktan tedavide günde 734 TL ödenir (Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı, Resmî Gazete 26.12.2025, sayı 33119). Kendi adına çalışan 4/b sigortalıya iş kazasında ödenek yalnız yatarak tedavi ve onu izleyen istirahat süresi için, prim borcu yoksa ödenir. Kendi ücretinizle tutarı rapor parası hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Ödenek kazanç kaybının tamamını karşılamaz: brüt kazancın bir oranıdır, net ücretin altında kalır. Kazada işverenin kusuru varsa işçi, iyileşme süresindeki net ücret kaybını işverenden ister; SGK'nın ödediği ödeneğin işverene rücu edilebilecek kısmı bu tutardan düşülür. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, hesap raporunda "geçici iş göremezlik ödeneğinin rücuya kabil kısmının tenzil edilmesi" gerektiğini belirtmiştir (E. 2023/13581, K. 2024/3954, T. 16.04.2024). SGK, iş güvenliği mevzuatına aykırılıktan doğan kazada yaptığı ödemeleri işverene ödettirir (5510 m.21/1); işveren kazayı süresinde bildirmezse bildirim tarihine kadarki ödenek de işverenden tahsil edilir (m.21/2).
| Örnek (varsayımsal, 30 gün ayaktan rapor, net asgari ücret) | İşçinin kusuru %0 | İşçinin kusuru %40 |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik zararı (28.075,50 TL × kusursuz pay) | 28.075,50 TL | 16.845,30 TL |
| SGK ödeneği (734 TL × 30 gün = 22.020 TL), rücuya tabi kısım | 22.020 TL | 13.212 TL |
| İşverenden istenecek fark | 6.055,50 TL | 3.633,30 TL |
Tablo, sitedeki iş kazası aracının SGK düşümünü yaptığı yöntemi izler: rücuya tabi kısım, işçiye düşmeyen kusur payı kadardır. Kaçınılmazlık veya üçüncü kişi kusuru varsa oran değişir. İş kazası tazminatında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 m.3/3); dava iş mahkemesinde açılır. Kalıcı maluliyet de varsa hesap iş kazası tazminatı yazısında anlatılan yöntemle tamamlanır. İşe giderken servis aracında ya da görevle gidilen yolda yaşanan trafik kazası iş kazası da sayılabilir; o hâlde SGK, işveren ve karşı aracın sigortası birlikte gündeme gelir. Bu ayrım trafik kazası iş kazası sayılır mı yazısında ele alınmıştır.
7589 Sayılı Kanun TBK 55'e Ne Ekledi, Geçici İş Göremezliği Etkiler mi?
7589 sayılı Kanun'un 18. maddesi, Türk Borçlar Kanunu m.55'e iki fıkra ekledi. Birincisine göre çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ile destekten yoksun kalma tazminatında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminat toplamına olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin toplamına karar tarihinden kanuni faiz işletilir. İkincisine göre tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir. Bu fıkralar yürürlüğe girdikleri 31 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen olaylara uygulanır; önceki kazalarda maddenin eski hâli geçerlidir (7589 geçici m.1/9).
Fıkralar "çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar" ibaresini kullanır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, çalışma gücü kaybı iddiasında zararın kapsamı için geçici iş göremezlik süresinin ve sürekli iş göremezlik oranının birlikte belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır (E. 2026/1219, K. 2026/4912, T. 29.04.2026). Geçici iş göremezlik dönemi karar tarihinde çoğunlukla geçmiş, yani kazancın bilindiği dönemdir; fıkra bu kaleme uygulanırsa faiz olay tarihinden işler. Değişiklik yeni olduğundan uygulamayı Yargıtay kararları netleştirecek. Sigortacıya karşı faizin ise başvurudan sonraki temerrüt tarihinden başladığını unutmamak gerekir. Oranlar ve dönemler kanuni faiz oranı yazısında yer alıyor.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı İçin Gerekli Belgeler
- Acil servis kayıtları, epikriz, ameliyat notları ve tüm istirahat raporları
- İyileşme süresini ve varsa maluliyet oranını gösteren heyet (kurul) raporu
- Kazadan önceki gelir belgeleri: son bordrolar, vergi beyannamesi veya serbest meslek makbuzları
- SGK hizmet dökümü ve SGK'dan ödenek alındıysa ödeme yazısı
- Trafik kazasında kaza tespit tutanağı, alkol raporu ve poliçe bilgisi; iş kazasında iş kazası bildirgesi ve tutanağı
- Varsa ceza soruşturması ya da kusur bilirkişi raporu
Rapor süresi ile heyetin belirlediği iyileşme süresi farklı olabilir. Heyet raporu süreyi kısa tuttuysa, tedavi kayıtlarıyla birlikte rapora itiraz edilebilir; itiraz yapılmazsa hesap rapordaki süreyle yapılır.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Geçici iş göremezlik tazminatı brüt mü net mi hesaplanır?
Net gelir üzerinden hesaplanır. Bedensel zararda kayıp, kişinin eline geçecek kazançtır; ikramiye ve yan haklarla giydirilmiş brüt ücret kıdem ve ihbar tazminatında kullanılır. Gelir belgelenemiyorsa ya da kişi gelir getiren bir işte çalışmıyorsa net asgari ücret esas alınır.
Geçici iş göremezlik tazminatı hangi teminattan ödenir?
Trafik sigortasının sakatlanma teminatından ödenir. ZMSS Genel Şartları A.5/c, geçici iş göremezliğin ve sürekli sakatlığın bu teminattan karşılanacağını yazar. Bu yüzden iki kalemin toplamı kaza tarihindeki kişi başı sakatlık limitini aşamaz; aşan kısım kusurlu sürücü ve işletenden istenir.
Çalışmayan biri geçici iş göremezlik tazminatı alabilir mi?
Alabilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu tazminatı yalnız çalışamama hâline değil, iyileşme döneminde günlük işler için fazladan efor harcanmasına da bağlıyor. Ev hanımı gibi fiilen çalışmayan kişilerde hesap, asgari geçim indirimi eklenmemiş net asgari ücretle yapılır.
SGK'dan rapor parası aldım, ayrıca tazminat isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz. Rapor parası brüt kazancın bir oranı olduğundan kaybın tamamını karşılamaz. Kusurlu kişiden veya sigortacıdan ya da iş kazasında işverenden, iyileşme süresindeki net kazanç kaybı istenir; SGK'nın rücu edebileceği kısım bu tutardan düşülür, rücu edilemeyen kısım düşülmez.
Geçici iş göremezlik süresini kim belirler?
Tedavi tamamlandıktan sonra düzenlenen heyet (kurul) raporu belirler. Bu rapor sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını birlikte gösterir. İstirahat raporlarının toplamı ile heyetin belirlediği süre farklı olabilir; heyet süreyi kısa tuttuysa tedavi kayıtlarıyla birlikte rapora itiraz edilebilir.
Kalıcı maluliyet çıkmazsa geçici iş göremezlik tazminatı alınır mı?
Alınır. Türk Borçlar Kanunu m.54 kazanç kaybını ve çalışma gücü kaybını ayrı kalemler olarak sayar. İz bırakmadan iyileşen bir kırıkta sürekli iş göremezlik tazminatı doğmasa da iyileşme süresindeki kayıp, tedavi giderleri ve manevi tazminat istenebilir.
Geçici iş göremezlik tazminatına faiz ne zaman başlar?
Kusurlu sürücüye, işletene ve işverene karşı faiz kural olarak olay tarihinden işler. Trafik sigortacısına karşı ise yazılı başvurudan ve belgelerin iletilmesinden sonra 8 iş günlük süre dolunca temerrüt oluşur. 31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda TBK m.55'e eklenen fıkralar da gözetilir.
Geçici iş göremezlik tazminatı ne kadar sürede istenmeli?
Trafik kazasında talep, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m.109). İş kazasında işverene karşı on yıllık süre geçerlidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.