Deport Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği ve İdari Gözetim İtirazı

Deport kararına itiraz dilekçesi, hukuken sınır dışı etme kararının iptali için idare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılan dava dilekçesidir. Başvuru, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır; mahkemenin kararı kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde ve yargılama sürerken sınır dışı edilmez (6458 m.53/3). İdari gözetim kararına itiraz ise ayrı bir dilekçeyle sulh ceza hâkimine yapılır ve başvuru gözetimi durdurmaz (m.57/6). Aşağıda iki dilekçe örneği, bölümlerin yazılma nedeni, m.54 ve m.55 gerekçeleri, ekler, sık hatalar ve kontrol listesi yer alır.

Deport Kararına İtiraz Dilekçesi Kime ve Kaç Gün İçinde Verilir?

Günlük dilde itiraz denilen başvuru, kanunda idare mahkemesine yapılan başvuru olarak düzenlenmiştir. Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı tebliğden itibaren yedi gün içinde başvurabilir; mahkemeye başvuran kişi, başvurusunu kararı veren makama da bildirir (m.53/3). Eski dilekçe örneklerinde 15 gün yazabilir; 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla değişen güncel metin yedi gündür. Kararın kendisi, genel anlatım ve haklar için deport kararı yazısına bakılabilir; burada dilekçenin kurulması anlatılır.

Süre, 2577 sayılı Kanun m.8 uyarınca tebliği izleyen günden işlemeye başlar, tatil günleri sürelere dahildir ve son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine uzar. Çalışmaya ara verme zamanına ilişkin uzamanın 6458'deki yedi günlük süreye uygulanıp uygulanmadığı metinden anlaşılmadığı için sürenin sonuna güvenilmemelidir. Genel süre tablosu idari yargıda süreler yazısında yer alır.

Dilekçe, 2577 m.4 uyarınca mahkeme başkanlığına veya ona gönderilmek üzere idare mahkemesi başkanlıklarına verilebilir. Sulh ceza hâkimliği bu aşamada muhatap değildir; 6458 sayılı Kanunda sulh ceza hâkimine başvuru idari gözetim (m.57/6) ve elektronik izleme (m.57/A-5) için öngörülmüştür.

Dava Dilekçesi Hangi Bölümlerden Oluşur ve Her Bölüm Neden Yazılır?

2577 m.3 dilekçenin asgari içeriğini sayar: başkanlığa hitaben yazılmış imzalı dilekçe, tarafların ad, soyad, adres ve gerçek kişilerde kimlik numarası, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller, işlemin yazılı bildirim tarihi, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri. Dilekçe ve eklerinin örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. Bu kalıbın sınır dışı davasına uyarlanmış hâli şöyledir.

Sınır Dışı Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği Nasıl Yazılır?

Aşağıdaki metin kurgusal bir şablondur; köşeli parantezler kişiye ve dosyaya göre doldurulur, dayanılmayan bölümler çıkarılır. Süre kısa olduğundan, tebliğ belgesi ve dayanak belgeler dilekçe yazımından önce toplanmalıdır.

[ŞEHİR] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DAVACI [Ad Soyad], [T.C. veya yabancı kimlik numarası], [uyruğu], [güncel tebligat adresi]
VEKİLİ [Av. Ad Soyad, adres] (varsa)
DAVALI [Kararı veren] Valiliği, [adres]
DAVA KONUSU [gg.aa.yyyy] tarihli ve [sayı] sayılı sınır dışı etme kararının iptali ile yürütmenin durdurulması istemidir.
İŞLEMİN YAZILI BİLDİRİM TARİHİ [gg.aa.yyyy] (tebliğ belgesi Ek-2)

AÇIKLAMALAR

1. Süre. Karar davacıya [gg.aa.yyyy] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava, 6458 sayılı Kanun m.53/3 uyarınca tebliğden itibaren yedi gün içinde açılmış ve başvuru, kararı veren Valiliğe de bildirilmiştir.

2. Olaylar. Davacı [uyruk] uyrukludur; [tarihten itibaren] Türkiye'de [izin türü veya yasal dayanak] ile bulunmaktadır. [Eş, çocuk, çalışma, öğrenim, sağlık durumu gibi Türkiye ile somut bağlar kısaca yazılır.] Davalı idare, davacı hakkında 6458 sayılı Kanun m.54/1-[bent] hükmüne dayanarak sınır dışı etme kararı almıştır.

3. Hukuka aykırılık sebepleri.
a) Kararda dayanılan m.54/1-[bent] şartı somut olayda gerçekleşmemiştir. [Bentte aranan olgunun bulunmadığı, hesap veya tespitin hatalı olduğu belgelere dayanılarak anlatılır.]
b) Karar, m.53/2 uyarınca gerekçesiyle tebliğ edilmelidir; kararda [soyut veya eksik gerekçe], davacının hangi fiilinin hangi bende uyduğu gösterilmemiştir.
c) Davacı bakımından m.55/1-[bent] engeli bulunmaktadır: [somut olgu ve belge]. Ayrıca m.4 uyarınca işkenceye veya insanlık dışı muameleye maruz kalacağı bir yere gönderilemez. [Bu bent yalnızca dosyada dayanak varsa yazılır.]
d) M.55/2 gereği değerlendirme herkes için ayrı yapılmalıdır; davacının ve [aile bireyi]'nin durumu ayrı ayrı gözetilmemiştir.

4. Yürütmenin durdurulması. İşlemin uygulanması hâlinde [aile birliğinin bozulması, tedavinin kesilmesi, iş ve konut kaybı gibi somut sonuçlar] nedeniyle telafisi güç veya imkânsız zararlar doğacak; işlem yukarıda açıklanan sebeplerle açıkça hukuka aykırıdır (2577 m.27/2). 6458 m.53/3'teki sınır dışı edilmeme güvencesi saklı kalmak üzere, işlemin diğer sonuçları bakımından da yürütmenin durdurulması istenir.

HUKUKİ SEBEPLER 6458 sayılı Kanun m.4, 53, 54, 55 ve ilgili mevzuat; 2577 sayılı Kanun m.2, 3, 7, 27 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER Sınır dışı kararı ve tebliğ belgesi, kimlik ve izin belgeleri, aile ve sağlık belgeleri, her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM Yukarıda açıklanan sebeplerle dava konusu sınır dışı etme kararının yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine, gerekli görülürse duruşma yapılmasına karar verilmesini saygıyla talep olunur.

[Tarih]
[Davacı veya vekili, imza]

EKLER Ek-1 sınır dışı kararı, Ek-2 tebliğ belgesi, Ek-3 kimlik ve pasaport örneği, Ek-4 izin belgeleri, Ek-5 aile ve sağlık belgeleri, Ek-6 vekâletname (varsa). Karşı taraf sayısından bir fazla örnek hazırlanır.

Şablonda yürütmenin durdurulması istemi ayrı bir başlıkta tutulmuştur; şartlar için yürütmenin durdurulması yazısına bakılabilir. Kanun, dava süresi içinde ve yargılama boyunca sınır dışı edilmeme güvencesini ayrıca verdiği için (m.53/3), bu başlıkta hangi zararın anlatılacağı somut olaya göre belirlenmelidir.

Dilekçenin Gerekçesi Sınır Dışı Kararının Dayandığı Bende Göre Nasıl Kurulur?

Gerekçe, kararın dayandığı m.54/1 bendindeki şartların gerçekleşmediğini göstermeye odaklanır. Her bentte tartışılacak nokta farklıdır.

Bent seçimi dilekçenin iskeletini belirler. Uzun süreli kalış, evlilik veya çocuk gibi bağlar tek başına bendin şartlarını ortadan kaldırmaz; bu bilgiler bent tartışmasından sonra, ek bir hukuka aykırılık sebebi olarak yazılır.

M.55 Engelleri ve Geri Gönderme Yasağı Dilekçede Nasıl İleri Sürülür?

M.55, m.54 kapsamında olsalar dahi bazı yabancılar hakkında sınır dışı kararı alınmamasını emreder. Bu itiraz, bent tartışmasından bağımsızdır; bent doğru olsa bile karar bu nedenle hukuka aykırı olabilir. Dilekçede iki katmanlı kurgu bu yüzden yararlıdır: önce bent şartları, sonra alternatif olarak m.55 engeli.

• M.55/1-a ve m.4. Gönderileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye veya insanlık dışı muameleye maruz kalacağına dair ciddi emare. Kişisel tehdit olgusu, tehdit belgeleri ve ülke durumuna ilişkin güvenilir kaynaklar eklenir.
• M.55/1-b. Ciddi sağlık sorunu, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahatin riskli olması. Hastane raporunda seyahat edebilirlik durumu açıkça yazdırılmalıdır.
• M.55/1-c. Hayati tehlike arz eden hastalığın tedavisinin sürmesi ve gönderileceği ülkede tedavi imkânının bulunmaması. Tedavi belgesi ile ülkedeki imkâna ilişkin bilgi birlikte sunulur.
• M.55/1-ç. Mağdur destek sürecinden yararlanan insan ticareti mağdurları. Sürece alındığını gösteren belge eklenir.
• M.55/1-d. Tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları. Tedavi planı ve rapor eklenir.

M.55/2 değerlendirmenin herkes için ayrı yapılmasını arar; aynı ailedeki kişiler için tek bir ortak gerekçe yerine her birinin durumu ayrı yazılmalıdır.

Dilekçeye Hangi Belgeler Eklenir?

Ek listesinin genel hâli deport kararı yazısında vardır; burada belgeler dilekçedeki işleviyle eşleştirilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenmelidir (2577 m.3).

• Karar ve tebliğ belgesi: konuyu ve yedi günlük sürenin başlangıcını gösterir. Tebliğ tarihi okunaklı değilse tebligat zarfı veya tutanak da eklenir.
• Kimlik, pasaport, ikamet veya çalışma izni, vize belgeleri: yabancının hukuki durumunu ve gün hesabını gösterir.
• Giriş çıkış kayıtları, ret ve iptal yazıları: m.54/1 e, g, j, f bentlerinde sayım ve dayanak işlemi gösterir.
• Evlilik, nüfus, okul ve sağlık belgeleri: Türkiye ile bağları ve m.55 engellerini destekler.
• Mağdurluk veya tehdit belgeleri: m.55/1-a, ç, d iddialarının dayanağıdır.
• Vekâletname: avukat adına başvuru yapılıyorsa. Mali durumu elverişli olmayanlar için bkz. adli yardım dilekçe örneği.

İdari Gözetim Kararına Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Sınır dışı kararı alınanlardan kaçma ve kaybolma riski bulunan, giriş veya çıkış kurallarını ihlal eden, sahte veya asılsız belge kullanan, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın tanınan sürede çıkmayan ya da kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı açısından tehdit oluşturanlar hakkında valilik idari gözetim kararı alır veya m.57/A uyarınca alternatif yükümlülük getirir (m.57/2). Kişi, yasal temsilcisi veya avukatı bu karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Başvuru gözetimi durdurmaz, hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir (m.57/6). Metinde başvurunun kendisi için ayrı bir süre yazılı değildir; beş gün hâkimin inceleme süresidir.

Gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği iddiasıyla yeniden başvuru yapılabilir. Gözetimin devamındaki zaruret valilikçe her ay değerlendirilir; zaruret görülmezse gözetim derhâl sonlandırılır ve alternatif yükümlülük getirilir (m.57/4). Aylık değerlendirme sonuçları da gerekçesiyle tebliğ edilir (m.57/5); bu yazı yeni başvurunun dayanağı olabilir. Geri gönderme merkezindeki gözetim altı ayı geçemez, işlemler yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi vermemesi nedeniyle tamamlanamazsa en fazla altı ay daha uzatılabilir (m.57/3).

Aşağıdaki ikinci örnek, gözetime itiraz için kısa bir şablondur.

[YER] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

BAŞVURUCU [Ad Soyad], [kimlik numarası], [uyruğu], [geri gönderme merkezi veya adres]
VEKİLİ [Av. Ad Soyad] (varsa)
İLGİLİ İDARE [Kararı veren] Valiliği
KONU [gg.aa.yyyy] tarihli ve [sayı] sayılı idari gözetim kararının kaldırılması (alternatif yükümlülük getirilmesi) istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Başvurucu hakkında [gg.aa.yyyy] tarihinde sınır dışı etme kararı alınmış ve aynı tarihli kararla 6458 sayılı Kanun m.57/2 uyarınca idari gözetim uygulanmıştır. Karar başvurucuya [gg.aa.yyyy] tarihinde tebliğ edilmiştir. Sınır dışı kararına karşı [Şehir] İdare Mahkemesinde [esas no] ile dava açılmıştır.

2. İdari gözetim kararında dayanılan sebep [kaçma ve kaybolma riski / diğer sebep] olarak gösterilmiştir. Oysa başvurucunun [sabit adresi, aile bağı, çalışma durumu ve yükümlülüklerine uyduğu] belgelerle sabittir; kaçma ve kaybolma riskine dair somut bir olgu kararda gösterilmemiştir.

3. Başvurucu hakkında m.57/A kapsamındaki [belirli adreste ikamet / bildirimde bulunma / teminat / elektronik izleme] yükümlülükleri uygulanabilecek durumdadır. Gözetimin sürdürülmesi zorunlu değildir.

4. [Varsa] Gözetim süresi [süre] olmuş, aylık değerlendirme [gg.aa.yyyy] tarihinde gerekçesiz yapılmış veya yapılmamıştır; [sağlık sorunu, çocuk, yaş gibi] şartlar değişmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER 6458 sayılı Kanun m.57, 57/A ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM Yukarıda açıklanan sebeplerle idari gözetim kararının kaldırılmasına, gerekirse m.57/A kapsamındaki alternatif yükümlülüklerin getirilmesine karar verilmesini saygıyla talep olunur.

[Tarih]
[Başvurucu veya vekili, imza]

EKLER İdari gözetim kararı ve tebliğ belgesi, sınır dışı dava dilekçesi ve dava kaydı, adres ve aile belgeleri, varsa sağlık raporu, vekâletname.

Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılması kanunda yazılıdır. Bu nedenle geri gönderme merkezinde bulunan kişi, mahkemeye ulaşma imkânı olmadığında idareye teslim ettiği dilekçeyi tarihli bir teslim belgesiyle almalıdır. İdari gözetime karşı yargı yoluna başvuranlardan avukatlık ücretini karşılayamayanlara talep hâlinde avukatlık hizmeti sağlanır (m.57/7).

Karar Kesin Midir, Dilekçeden Sonra Hangi Yollar Kalır?

İdare mahkemesinin bu konudaki kararı kesindir (m.53/3); sulh ceza hâkiminin gözetim kararı da kesindir (m.57/6). Başvuru yolları tükendikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açık kalır; süre, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gündür, haklı mazeret hâlinde mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gündür (6216 m.47/5). Bölümler, esas inceleme aşamasında başvurucunun temel haklarının korunması için zorunlu gördükleri tedbirlere karar verebilir; tedbir kararı verilirse esas karar en geç altı ay içinde verilmelidir (6216 m.49/5). Ayrıntı için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yazısına bakılabilir.

Sınır dışı kararı ile giriş yasağı ayrı işlemlerdir. Giriş yasağı en fazla beş yıldır ve ciddi tehdit hâlinde Genel Müdürlükçe en fazla on yıl daha artırılabilir; Genel Müdürlük yasağı kaldırabilir veya belirli süre için giriş izni verebilir (m.9). Yasağın kaldırılması için izlenecek yol tahdit kodu kaldırma yazısındadır.

Dilekçede En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

• Eski bir örnekteki 15 günlük süreyi esas almak; güncel süre yedi gündür.
• Sınır dışı kararını sulh ceza hâkimliğine, idari gözetimi idare mahkemesine götürmek. Mercii işleme göre belirlenir.
• Tebliğ belgesini eklememek; sürenin hangi günden başladığı kanıtlanamaz.
• Başvuruyu kararı veren makama bildirmemek (m.53/3).
• Güncel adres ve kimlik numarasını yazmamak; tebligat yapılamazsa dosya işlemden kaldırılabilir (2577 m.26/3).
• Sınır dışı, giriş yasağı ve izin iptali gibi birbirinden bağımsız işlemleri tek dilekçede toplamak. Her işlem aleyhine ayrı dava açılır; yalnız aralarında maddi veya hukuki bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan işlemler için tek dilekçe düşünülebilir (2577 m.5).
• Sağlık veya mağduriyet iddiasını belgesiz ve genel ifadelerle yazmak; m.55 engeli ancak somut belgeyle tartışılabilir.
• Dilekçeyi yalnızca duygusal anlatımla kurmak, dayanılan bendi hiç tartışmamak.

Dilekçe Vermeden Önce Hangi Kontrol Listesi Uygulanmalıdır?

1. Tebliğ tarihi ve yedi günlük sürenin son günü hesaplandı mı?
2. Karar sınır dışı mı, idari gözetim mi, yoksa ikisi birlikte mi; her biri için doğru mercii seçildi mi?
3. Kararda hangi m.54 bendi yazılı; dilekçe o bendin şartlarını tartışıyor mu?
4. M.55 engelleri ve m.4 yasağı için somut belge var mı?
5. Dilekçede ad, soyad, kimlik numarası ve güncel adres bulunuyor mu?
6. Dava konusu işlemin tarih ve sayısı doğru yazıldı mı?
7. Yürütmenin durdurulması istemi telafisi güç zararı somutlaştırıyor mu?
8. Karar ve belgelerin asılları veya örnekleri, karşı taraf sayısından bir fazla nüsha eklendi mi?
9. Başvuru, kararı veren makama da bildirildi mi?
10. Dilekçe imzalı; teslim veya e-tebligat kaydı saklandı mı?

Deport Kararına İtiraz Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Deport kararına itiraz dilekçesi nereye verilir?

Sınır dışı etme kararına karşı başvuru idare mahkemesine yapılır. Dilekçe mahkeme başkanlığına hitaben yazılır; başvuran, başvurusunu kararı veren makama da bildirir (6458 m.53/3). 6458 m.53'te yetkili mahkeme için ayrı bir kural yer almaz; bu durumda 2577 m.32 uyarınca işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi esas alınır.

Yedi günlük süre geçtikten sonra dilekçe verilirse ne olur?

Süre kanunda açıkça yazılıdır ve tebliğden itibaren işler. Süre kaçırılmışsa dava açma süresinin geçtiği sonucu doğabilir. Sonradan ortaya çıkan yeni bir olgu varsa bunun hangi yolla ileri sürülebileceği, kararın ve tebliğin tarihine bakılarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Sınır dışı kararına sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilebilir mi?

Hayır. Sınır dışı etme kararı idare mahkemesinde dava konusu edilir. Sulh ceza hâkimi, idari gözetim kararına (m.57/6) ve elektronik izleme yükümlülüğüne (m.57/A-5) karşı yapılan başvuruyu inceler. İki yol birbirinin yerine geçmez.

Geri gönderme merkezindeki kişi gözetim itirazını nasıl iletir?

Kişi, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimine başvurabilir. Dilekçenin idareye verilmesi hâlinde dilekçe yetkili sulh ceza hâkimine derhâl ulaştırılır. Hâkim incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir (m.57/6).

Dilekçeyi avukat olmadan yazmak mümkün mü?

Kanun metni, yabancının kendisine, yasal temsilcisine veya avukatına başvuru hakkı tanır ve avukat zorunluluğu öngörmez (m.53/3). Avukatsız kişi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir (m.53/2). Avukatlık ücretini karşılayamayanlar için idari gözetime karşı yargı yoluna başvuranlara talep hâlinde 1136 sayılı Kanuna göre avukatlık hizmeti sağlanır (m.57/7).

Dilekçe verildikten sonra sınır dışı işlemi yapılır mı?

Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez (m.53/3). Bu güvence idari gözetimi kendiliğinden sona erdirmez; gözetim için ayrı başvuru gerekir ve başvuru gözetimi durdurmaz (m.57/6).