
Trafik kazasında kemik kırığı şikayete tabi mi sorusunun cevabı sürücünün kusurunun türüne bağlıdır. Kaza basit taksirle olduysa kırık olsa bile soruşturma şikâyete bağlıdır, şikâyetten vazgeçilirse dava düşer. Sürücü kırmızı ışıkta geçmek, alkollü veya yasak yerde sollamak gibi bilinçli taksirle hareket ettiyse kırıkta şikâyet aranmaz, savcılık kendiliğinden soruşturur. Kırığın derecesi bu cevabı değiştirmez; hafif bir kaburga kırığı da ağır bir uyluk kırığı da aynı kurala tabidir. İki durumda da dosya uzlaştırmaya gider. Kural TCK m.89/5'tedir. Aşağıda bilinçli taksir örneklerini, kırığın cezaya etkisini, şikâyet süresini, uzlaşmayı ve şikâyetten vazgeçmenin sonucunu bulacaksınız.
Kemik Kırığında Şikâyet Ne Zaman Gerekir?
Trafik kazasında yaralama kural olarak taksirle yaralama suçudur. TCK m.89/5'e göre bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkraya giren yaralama hariç, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz. Kemik kırığı birinci fıkrada değil, ikinci fıkranın (b) bendinde yer alır. Bu yüzden kırıkta şikâyet kuralını belirleyen tek soru sürücünün kusurunun basit mi bilinçli mi olduğudur.

| Durum | Şikâyet | Uzlaşma | Şikâyetten vazgeçme |
|---|---|---|---|
| Kırık, basit taksir | Gerekir | Var | Davayı düşürür |
| Kırık, bilinçli taksir | Aranmaz, resen soruşturulur | Var | Davayı düşürmez |
| Kırık yok, yaralanma hafif (m.89/1) | Bilinçli taksirde de gerekir | Var | Davayı düşürür |
| Kazada ölüm de var (m.85/2) | Aranmaz | Yok | Davayı düşürmez |
Kırığın derecesi bu tabloyu değiştirmez. Adli tıp raporunda kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi hafif (1), orta (2-3) veya ağır (4-5-6) diye derecelendirilir; birinci derece bir kaburga kırığı da altıncı derece bir uyluk kırığı da aynı şikâyet kuralına tabidir. Hafif yaralanmanın sınırı ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanmalar yazısında anlatılıyor; rehbere göre kırık bulunan her yaralanma bu sınırın dışındadır.
Bilinçli Taksir Ne Zaman Kabul Edilir?
Bilinçli taksir, sürücünün sonucu öngördüğü hâlde istememesidir (TCK m.22/3). Ceza üçte birden yarısına kadar artırılır ve kırıkta şikâyet şartı kalkar. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin trafik kazalarında bilinçli taksir kabul ettiği durumlardan örnekler:

- Kırmızı ışıkta kavşağa girmek. Daire, kırmızı ışıkta geçip motosiklete çarpan ve katılanda kırık, hayati tehlike ve organ işlevinde zayıflamaya yol açan sanık hakkında basit taksirle hüküm kurulmasını kanuna aykırı bulmuştur (E. 2019/10300, K. 2019/11622, T. 10.12.2019).
- Levhayla yasaklanan yerde U dönüşü yapmak. Bu gerekçe, Dairenin E. 2023/5101, K. 2023/2901, T. 13.09.2023 sayılı kararında aktarılan önceki bozma kararında yer alır.
- Dubalarla kapatılmış yoldan dönüş yapmak. Savcılığın şikâyetten vazgeçme gerekçesiyle verdiği kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazın reddi, altıncı derece kırık bulunan dosyada bilinçli taksir araştırılmadığı için kanun yararına bozulmuştur (E. 2014/18074, K. 2014/21880, T. 05.11.2014).
- Alkollü ve aşırı hızla araç kullanmak. Daire, nitelikli yaralanmada şikâyet aranmaksızın taksirle yaralamadan ceza verilmesi gerektiğini belirtmiştir (E. 2012/29592, K. 2013/29714, T. 18.12.2013).
Bilinçli taksir kaza tespit tutanağındaki kural ihlaline ve bilirkişi raporuna göre belirlenir. Tutanakta ihlalin nasıl yazıldığı bu yüzden önemlidir; kusur kodları ve itiraz trafik kazası ceza davası yazısında anlatılıyor. Sürücü alkollüyse ayrıca alkollü araç kullanma cezası ve ehliyet yaptırımı gündeme gelir.
Taksirle Yaralama Sonucu Kırık Meydana Gelmesinde Ceza
Taksirle yaralamanın temel cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.89/1). Kemik kırığı varsa bu ceza yarısı oranında artırılır (m.89/2-b). Kasten yaralamadan farklı olarak artırım oranı kırığın derecesine göre değişmez, kanun sabit bir yarı artırım öngörür.

Derece ise temel cezanın belirlenmesinde rol oynar. Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre taksirli suçlarda temel ceza, failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi, yeri ve zamanı gözetilerek alt ve üst sınır arasında belirlenir (TCK m.61/1 ve 22/4; E. 2025/4953, K. 2026/870, T. 02.02.2026 sayılı kararda aktarılan ölçüt). Ağır derecede kırık, hayati tehlike veya organ işlevinde kalıcı zayıflama ile birleştiğinde ceza alt sınırdan uzaklaşabilir.
Kazada birden fazla kişi yaralanmışsa ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapistir (m.89/4). Bu hâlde hapsin paraya çevrilip çevrilmeyeceği taksirle yaralama paraya çevrilir mi yazısında. Bir kişi ölmüşse kırıklı yaralananlar ayrı suç oluşturmaz, fiil taksirle öldürmenin ağırlaşmış hâlidir ve şikâyet aranmaz; bu durum ölümlü trafik kazası şikayete bağlı mı yazısında ayrıca anlatılıyor.
Kemik Kırığında Şikâyet Süresi
Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK m.73/1). Trafik kazasında sürücü çoğu zaman olay yerinde belli olduğu için süre genellikle kaza günü başlar. Kırığın birkaç gün sonra fark edilmesi süreyi kural olarak değiştirmez.
Şikâyet karakola, jandarmaya veya Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Hastanede ifade alan polise "şikâyetçiyim" demek de şikâyettir. İlk ifadede şikâyetçi olmayan kişinin sonradan şikâyetçi olup olamayacağı trafik kazasında şikâyetçi olmak yazısında anlatılıyor. Bilinçli taksir hâlinde süre sorunu doğmaz, çünkü şikâyet aranmaz.
Kemik Kırığı Uzlaşmaya Tabi mi?
Evet. Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b). Bu nedenle kırık bilinçli taksirle oluşmuş ve şikâyet aranmıyor olsa bile dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir. Birden fazla mağdur varsa hepsinin kabulü gerekir. Kazada ölüm de varsa uzlaştırma yapılmaz.
Uzlaşmada genellikle bir tutar karşılığında anlaşma yapılır. Edim yerine getirilirse soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturmada davanın düşmesine karar verilir. Pazarlıkta tutarın nasıl belirlendiği trafik kazası sonrası uzlaşma yazısında, kırığın tazminat karşılığı ise trafik kazası kırık tazminatı yazısında.
Kemik Kırığında Şikâyetten Vazgeçme
Basit taksirle oluşan kırıkta şikâyetten vazgeçmek davayı düşürür; vazgeçme hüküm kesinleşene kadar yapılabilir (TCK m.73/4). Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse dava düşmez (m.73/5). Yargıtay, hüküm verildikten sonra temyiz aşamasında yapılan ve sanığın kabul ettiği vazgeçmede de düşme kararı verilmesi gerektiğini kabul etmektedir (12. CD, E. 2016/2929, K. 2017/7067, T. 04.10.2017; iş kazası dosyası).
Bilinçli taksirde ise vazgeçme kırık bakımından sonuç doğurmaz. İki aracın çarpıştığı bir dosyada Yargıtay 12. Ceza Dairesi, sanığın eyleminde bilinçli taksirin unsurlarının oluştuğunu kabul etmiştir. Aynı kazada basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanan mağdurların vazgeçmesi geçerli sayılmış, kaburgası kırılan mağdurun vazgeçmesine rağmen sanığın TCK m.89/1, 89/2-b ve 22/3'e göre cezalandırılması gerektiği belirtilerek düşme kararı bozulmuştur (E. 2013/11131, K. 2013/15380, T. 05.06.2013). Vazgeçme dilekçesi vermeden önce sürücünün kusurunun nasıl nitelendirildiğine bakmak gerekir.
Şikâyetten vazgeçmek tazminat hakkından vazgeçmek anlamına gelmez. Ancak vazgeçme karşılığında imzalanan ibraname veya uzlaşma tutanağındaki "başkaca talebim yoktur" gibi ifadeler sigortaya ve sürücüye karşı açılacak tazminat davasında ileri sürülebilir. Bu belgeleri imzalamadan önce kapsamını okumak gerekir. Vazgeçme dilekçesinin örneği taksirle yaralama şikayetten vazgeçme dilekçesi yazısında.
Kasten Yaralamada Kemik Kırığı Şikâyete Tabi mi?
Hayır. Kasten yaralamada yalnız basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek hâl şikâyete bağlıdır (TCK m.86/2). Kırık bu hâlin dışında kaldığı için kasten yaralamada kırık resen soruşturulur ve ceza kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar artırılır (m.87/3). Uzlaştırma listesi m.87'yi kapsamadığı için uzlaştırma da yapılmaz. Kaza sonrası çıkan kavgada kırık oluşmuşsa bu kurallar uygulanır; ayrıntısı kasten yaralama suçu ve cezası yazısında.
Trafik Kazasında Kemik Kırığı Şikayete Tabi mi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında kemik kırığı şikayete tabi mi?
Basit taksirle oluşan kazada evet, kırık olsa da soruşturma şikâyete bağlıdır. Sürücü kırmızı ışıkta geçmek, alkollü veya yasak yerde sollamak gibi bilinçli taksirle hareket ettiyse kırıkta şikâyet aranmaz (TCK m.89/5).
Taksirle yaralama kemik kırığı uzlaşmaya tabi mi?
Evet. Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır. Kırık bilinçli taksirle oluşmuş olsa bile dosya uzlaştırmaya gönderilir; kazada ölüm varsa uzlaştırma yapılmaz.
Kemik kırığında şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Basit taksirde düşer; vazgeçme hüküm kesinleşene kadar yapılabilir ve sanık kabul etmelidir. Bilinçli taksirde kırık bakımından şikâyet aranmadığı için vazgeçme davayı düşürmez.
Taksirle yaralamada kırık varsa ceza ne kadar artar?
Temel ceza dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve kırık varsa yarısı oranında artırılır (TCK m.89/2-b). Kırığın derecesi artırım oranını değiştirmez ama temel cezanın belirlenmesinde zararın ağırlığı olarak dikkate alınır.
Kemik kırığında şikâyet süresi ne kadar?
Fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır (TCK m.73/1). Trafik kazasında bu süre genellikle kaza günü başlar; kırığın sonradan fark edilmesi süreyi kural olarak değiştirmez.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
