URSA Avukatlık

Yaralamalı Kaza Tespit Tutanağı Nereden Alınır

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Yaralamalı kaza tespit tutanağının nereden alınacağını anlatan tutanak klasörü, kalem ve araç anahtarı

Yaralamalı kaza tespit tutanağı nereden alınır sorusunun kısa cevabı, kazaya el koyan polis veya jandarma trafik biriminden ya da ceza soruşturmasını yürüten savcılık dosyasından alınacağıdır. Yaralamalı kazada tutanağı taraflar kendi aralarında dolduramaz, trafik zabıtası düzenler. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre tutanak, soruşturma evrakına eklenmek ve taraflara verilmek üzere yeterli sayıda hazırlanır. Kazaya sürücü olarak karıştıysanız e-Devlet'teki Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge Sorgulama hizmetinden de belge oluşturabilirsiniz. Yolcu, yaya veya yaralının yakınıysanız kolluk birimine ya da savcılığa başvurmanız gerekir. Tutanakta kusur oranı yazmaz, yalnız hangi sürücünün hangi kuralı ihlal ettiği yazılır.

Yaralamalı Kazada Tutanağı Kim Düzenler?

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.154'e göre trafik kazalarına iki ayrı amaçla el konur. Mahalli genel zabıta adli yönden gereğini yapar, trafik zabıtası (polis veya jandarma) da kaza nedenlerini, iz ve delilleri belirleyen kaza tespit tutanağını düzenler. Trafik zabıtasının görev alanı dışındaki yerlerde tutanağı mahalli zabıta düzenler ve bir örneğini o yerin trafik zabıtasına gönderir.

Yaralamalı kazada tutanağı düzenleyen trafik birimi ve sürücülerin tek başına anlaşma sınırı

Yalnız maddi hasarlı kazada sürücüler anlaşırsa kaza tespit tutanağını kendileri doldurabilir. Ölüm veya yaralanma varsa bu yol kapanır. Yaralanmalı kazada tutanak resmî kolluk tutanağıdır ve ceza soruşturmasının ilk belgelerinden biri olur. Tutanaktan sonra izlenecek adımlar trafik kazasında yaralanan kişinin hakları yazısında sırasıyla anlatılıyor.

Yönetmelik m.156'ya göre tutanakta kaza yerinin durumu, iz ve deliller, sürücüler, ölü veya yaralılar, hasar, gün ve saat yer alır ve olay yeri krokiyle gösterilir. Kazazedelerin olay yerindeki yaralanma durumu da tutanağa işlenir. Tutanaklar en az iki görevli tarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı kazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenebilir. Halk arasında "polis kaza raporu" denen belge budur.

Tutanak Nereden Alınır?

Tutanağın bulunduğu yerler ve kimin hangi yoldan alabileceği şöyle özetlenebilir:

Kaza tutanağı başvuru yerleri: olay yeri, trafik birimi, savcılık ve e-Devlet
YerKim başvurabilirNot
Olay yeriKazaya karışanlarTutanak orada tamamlanırsa nüsha istenebilir.
Kazaya el koyan trafik birimi (ilçe trafik birimi veya jandarma)Taraflar, yaralı, yakını veya vekiliKimlik ve kaza tarihi, yeri, plaka bilgisiyle başvurulur.
Cumhuriyet başsavcılığıMağdur, şikâyetçi, şüpheli veya avukatlarıTutanak soruşturma dosyasına eklenir.
e-Devlet, Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge SorgulamaKazaya sürücü olarak karışan kişiEmniyet bilgi sistemindeki ölümlü veya yaralanmalı kaza kaydı için.

Pratikte en hızlı yol, kazaya gelen ekibin bağlı olduğu birime başvurmaktır. Kaza şehir içinde ve polis bölgesindeyse ilçe trafik birimi, şehir dışında veya jandarma bölgesindeyse jandarma trafik birimi tutanağı düzenlemiştir. Hangi birimin geldiğini bilmiyorsanız kazanın yerini ve saatini, varsa karşı aracın plakasını yanınıza alın. Tutanak düzenlendikten sonra ceza soruşturması için savcılığa gönderildiğinden, aynı tutanağın bir örneği savcılık dosyasında da bulunur.

Yaralamalı Kaza Tutanağı E-Devlette Görünür mü?

e-Devlet'te kaza tutanağıyla ilgili birkaç hizmet var ve kapsamları farklıdır. Emniyet Genel Müdürlüğünün "Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge Sorgulama" hizmeti, hizmet açıklamasına göre Emniyet bilgi sisteminde kayıtlı, sürücü olarak karıştığınız ölümlü veya yaralanmalı trafik kazasına ait barkodlu belge oluşturur. Yaralamalı kaza için e-Devlet'teki yol budur. Belgenin doğruluğu aynı kurumun "Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge Doğrulama" hizmetiyle kontrol edilir.

e-Devlet'ten barkodlu kaza belgesi alma adımları ve sürücülerle sınırlı kapsamı

Sorgulama adımları:

  1. e-Devlet'e T.C. kimlik numarası ve şifreyle, e-imzayla veya internet bankacılığıyla giriş yapın.
  2. Arama kutusuna "Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge" yazın ve Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetini açın.
  3. Listelenen kazayı seçip barkodlu belgeyi oluşturun ve PDF olarak kaydedin.

Bu hizmetin üç sınırı vardır. Birincisi yalnız sürücüler içindir. Yolcu veya yaya olarak yaralandıysanız kazayı burada göremezsiniz. İkincisi açıklama Emniyet bilgi sistemindeki kayıtlardan söz eder. Jandarma bölgesindeki kazalar için e-Devlet'te jandarmanın yalnız maddi hasarlı tutanak sorgusu listeleniyor. Üçüncüsü hizmet açıklaması barkodlu belgenin tutanağın krokili tam örneği yerine geçtiğini söylemez. Sigorta ve dava için tutanağın tam örneğini kolluk biriminden veya savcılıktan almak daha güvenlidir.

"Polis Bölgesi İçin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama" ve jandarmanın aynı adlı hizmeti adlarından da anlaşıldığı gibi maddi hasarlı kazalar içindir. Yaralanmalı kazanın tutanağı bu ekranlarda aranmaz. Yaralanmalı kaza tutanağı e-Devlet'te görünmüyorsa bunun en sık nedeni yanlış hizmete bakılmasıdır.

Savcılık Dosyasından Tutanak Örneği İsteme

Yaralamalı kaza taksirle yaralama soruşturmasına konu olur ve tutanak soruşturma evrakına eklenir. Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-a'ya göre mağdur ve şikâyetçi, soruşturmanın gizliliğini ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteyebilir. Vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini de inceletebilir. Dava açıldıktan sonra kovuşturma evresinde tutanak ve belgelerden örnek isteme hakkı m.234/1-b'de ayrıca sayılmıştır.

Şüpheli sürücünün avukatı da CMK m.153'e göre soruşturma dosyasını inceleyebilir ve istediği belgelerin örneğini harçsız alabilir. Bu yetkinin hâkim kararıyla kısıtlanabildiği suçlar kanunda tek tek sayılmıştır ve taksirle yaralama bunların arasında değildir. Avukatla takip edilen dosyalarda tutanak örneği bu nedenle çoğu zaman savcılık dosyasından alınır.

Başvuru için soruşturma numarasını bilmek işi hızlandırır. Bilmiyorsanız kaza tarihini, yerini ve taraf isimlerini yazarak kazanın olduğu yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına dilekçe verebilirsiniz. Şikâyet ve süre konusu trafik kazasında şikâyetçi olmak yazısında anlatılıyor.

Yaralanmalı Kaza Tutanağı Ne Zaman Çıkar?

Yönetmelikte tutanağın kaç gün içinde verileceğine dair bir süre yoktur. Tutanağın büyük bölümü olay yerinde, iz ve deliller kaybolmadan düzenlenir. Emniyet Genel Müdürlüğünün Trafik Denetimlerinde ve Trafik Kazalarında Alınacak Önlemlere İlişkin Yönergesi'ne (m.55) göre tutanaklar en az iki görevli tarafından düzenlenir ve birim amirince incelenip onaylanır. Ölümlü ve yaralamalı kazalarda kroki alanı yetmezse ikinci bir tutanak ya da ek sayfa kullanılır.

Bu yüzden olay yerinde size bir nüsha verilmemişse tutanak birkaç gün içinde birimden istenebilir. Yaralı hastaneye kaldırıldığında tutanağa olay yerindeki yaralanma durumu yazılır. Yaralanmanın ağırlığı ise sonradan düzenlenen doktor raporuyla belli olur.

Polis Tutanağı ile Adli Rapor Farkı

"Yaralanmalı kaza raporu nereden alınır" diye aranan belge bazen tutanak değil, hastanenin düzenlediği adli rapordur. Tutanak kazanın nasıl olduğunu ve hangi sürücünün hangi kuralı ihlal ettiğini gösterir. Adli rapor ise yaralanmanın türünü ve ağırlığını gösterir ve yaralının muayene edildiği sağlık kuruluşu tarafından düzenlenir. Adli raporun nasıl alındığı genel adli muayene raporu yazısında, kesin raporun ve maluliyet değerlendirmesinin nasıl yapıldığı trafik kazası adli tıp raporu yazısında anlatılıyor.

Tutanakta kusur oranı da yazmaz. Yönetmelik m.156'ya göre tutanağı düzenleyenler taraflar için kusur oranı belirtmeden yalnız kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini yazar. Tutanaktaki madde numaralarının ne anlama geldiği kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında açıklanıyor.

Tutanak Hangi İşlerde Kullanılır?

Yaralamalı kaza tutanağı üç ayrı yerde kullanılır:

Kaza tutanağının ceza dosyası, sigorta başvurusu ve tazminat davasındaki yeri
  • Ceza dosyası. Savcılık kusur incelemesini tutanaktaki tespitler, tanık beyanları ve bilirkişi raporuyla yapar. Süreç trafik kazası ceza davası yazısında anlatılıyor.
  • Sigorta başvurusu. Karşı aracın trafik sigortasından geçici ve sürekli iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatı istenirken tutanak başvuru belgeleri arasında sunulur. Başvuru adımları trafik kazası sonrası sigortadan para alma yazısında yer alıyor.
  • Tazminat davası. Mahkeme tutanakla bağlı değildir, kusuru bilirkişi incelemesiyle belirler. Tutanak yine de ilk delillerdendir. Davanın kalemleri yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında ele alınıyor.

Tutanakta yanlış bir tespit varsa itirazın süresi ve yolu kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor. Yaralamalı kazada itiraz kolluk birimine değil, soruşturma dosyasına beyan ve delil sunularak yapılır.

Yaralamalı Kaza Tespit Tutanağı Nereden Alınır Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yolcu olarak yaralandım, tutanağı nereden alırım?

e-Devlet'teki barkodlu belge hizmeti yalnız sürücüler içindir. Yolcu veya yaya olarak yaralandıysanız tutanağı kazaya el koyan polis ya da jandarma trafik biriminden veya savcılıktan istersiniz. CMK m.234'e göre mağdur, soruşturmanın amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteyebilir.

Yaralanmalı kaza tutanağı e-Devlette görünür mü?

Sürücüyseniz ve kaza Emniyet bilgi sisteminde kayıtlıysa Sürücü Trafik Kazası Barkodlu Belge Sorgulama hizmetinden belge oluşturabilirsiniz. Maddi hasarlı tutanak sorgulama ekranları yaralanmalı kazayı göstermez.

Hafif yaralanmalı kazada polis tutanak tutar mı?

Evet. Yaralanma varsa tutanağı trafik zabıtası düzenler. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156'ya göre hafif yaralanmalı kazalarda tutanak tek görevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenebilir.

Polis kaza yerine gelmediyse ne yapılır?

Kazaya karışanların olayı en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna bildirme yükümlülüğü vardır (Yönetmelik m.153). Taraflardan biri olay yerinden ayrılmış olsa bile iz ve delillerden yaralanmalı bir trafik kazası olduğu anlaşılırsa tutanak düzenlenir. Ayrıca savcılığa şikâyet dilekçesi verilebilir.

Tutanağı avukat alabilir mi?

Evet. Mağdurun vekili CMK m.234'e göre soruşturma belgelerini inceleyebilir. Şüphelinin müdafii CMK m.153'e göre dosyayı inceleyip belgelerin örneğini harçsız alabilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler