URSA Avukatlık

Trafik Kazasında Yaralanan Kişinin Hakları

Trafik Kazası9 dk okumaEklenme:
Boş bekleme sandalyeleri ile trafik kazasında yaralanan kişinin tedavi, tazminat ve ceza sürecindeki hakları

Trafik kazasında yaralanan kişinin hakları üç ayrı yoldan kullanılır: sosyal güvenlik, tazminat ve ceza süreci. Tedavi giderlerini, sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK karşılar (KTK m.98). Çalışılamayan günler için SGK'dan rapor parası alınır. Karşı aracın trafik sigortasından, sürücüsünden ve işleteninden geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istenir. Manevi tazminat ise sigortadan değil, sürücü ve işletenden istenir. Kazaya sebep olan sürücüden şikâyetçi olmak için fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay süre vardır (TCK m.73). Uzlaşma veya ibraname belgesi, zararın tamamı belli olmadan imzalanmamalıdır.

Trafik Kazasında Yaralanan Kişinin Hangi Hakları Vardır?

Yaralanan kişinin talepleri farklı muhataplara yöneltilir. Aşağıdaki tablo hangi hakkın kimden ve hangi dayanakla istendiğini gösterir.

Trafik kazasında yaralanan kişinin tedavi gideri, rapor parası, iş göremezlik, bakıcı gideri ve manevi tazminat haklarının kimden istendiğini gösteren iki sütunlu tablo
HakKimden istenirDayanak
Tedavi giderleriSGKKTK m.98
SGK kapsamı dışında kalan tedavi, yol ve refakat giderleriSürücü, işleten, trafik sigortasıTBK m.54, KTK m.85
Rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği)SGK5510 m.18
Geçici iş göremezlik tazminatıSürücü, işleten, trafik sigortasıTBK m.54
Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatıSürücü, işleten, trafik sigortasıTBK m.54
Bakıcı gideriSürücü, işleten, trafik sigortasıTBK m.54
Manevi tazminatSürücü, işletenTBK m.56, KTK m.92/f
Karşı araç sigortasız veya tespit edilemediyseGüvence Hesabı5684 m.14
Şikâyet, uzlaşma, davaya katılmaSavcılık, ceza mahkemesiTCK m.73, 89; CMK m.234, 237, 253

Sürücü, işleten ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsil sorumludur (KTK m.88). Sigorta poliçe limitiyle sınırlı öder; limiti aşan kısım ve manevi tazminat sürücü ile işletenden istenir.

Trafik Kazasında Yaralandım, Ne Yapmalıyım?

Kazadan sonraki ilk haftalarda yapılanlar, sonraki tazminat ve ceza süreçlerinin delilini oluşturur. Sıra genellikle şöyledir:

Trafik kazasında yaralanan kişinin sağlık kayıtlarını saklamaktan sigortaya yazılı başvuruya kadar izleyeceği yedi adımı gösteren akış şeması
  1. Tedavi ve sağlık kayıtları. İlk müdahalenin yapıldığı hastanenin kayıtları, epikriz ve genel adli muayene raporu saklanmalıdır. Bu belgeler sigorta başvurusunda da istenir.
  2. Kaza tutanağı. Yaralanmalı kazada tutanağı polis veya jandarma düzenler; taraflar tutanağı kendi aralarında dolduramaz. Nereden alınacağı yaralamalı kaza tespit tutanağı nereden alınır yazısında anlatılıyor.
  3. Delil. Kaza yerinin ve araçların fotoğrafları, tanıkların adı ve telefonu not edilmelidir. Çevredeki kamera kayıtları sınırlı süre saklandığından erken istenmelidir.
  4. İfade ve şikâyet. Kolluk veya savcılık ifadesinde şikâyetçi olup olmadığınız sorulur. Şikâyet hakkı, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde kullanılabilir (TCK m.73). Bu süreleri takip eden avukatın işleri yaralanmalı trafik kazası avukatı yazısında sıralanıyor.
  5. Rapor parası. Çalışıyorsanız hastaneden aldığınız istirahat raporu SGK sistemine işlenir ve ödenek bu rapora göre ödenir.
  6. Kurul raporu. Tedavi bitince kalıcı hasar oranı ve iyileşme süresi sağlık kurulu raporuyla belirlenir. Trafik sigortası Genel Şartları'na göre geçici iş göremezlik süresi de bu raporla tespit edilir.
  7. Sigortaya yazılı başvuru. Karşı aracın trafik sigortasına belgelerle başvurulur. Şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya teklif yetersizse dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidilebilir (KTK m.97).

Kaza yerindeki ilk adımlar sürücü açısından trafik kazası yaptım ne yapmalıyım yazısında ayrıca anlatılıyor.

Tedavi Giderlerini Kim Öder?

Trafik kazası nedeniyle resmî ve özel bütün sağlık kuruluşlarında verilen sağlık hizmetlerinin bedelini SGK öder. Hastane masraflarının ayrıntısı yaralanmalı trafik kazası hastane masrafları yazısında. Kanun bunu kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakmadan düzenler (KTK m.98). Bu kapsamdaki tedavi giderleri sigortadan ayrıca istenmez. Acil dönemden sonraki planlı tedavide özel hastanenin isteyebileceği fark ücreti ise ayrı bir konudur. Bu ücretin koşulları trafik kazasında özel hastane masraflarını kim karşılar yazısında.

SGK'nın karşılamadığı giderler ise ayrı bir taleptir. Talebin dayanağı ve Yargıtay kararları SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri yazısında. Bakıcı gideri, yol ve refakat masrafları, SGK bedelini aşan protez farkı ve kapsam dışı tedaviler sorumlulardan istenir. Hangi giderin hangi kapsamda kaldığı trafik kazası tedavi giderleri yazısında tablo hâlinde anlatılıyor.

Çalışamadığınız Günler İçin Hangi Ödemeler Alınır?

İki ayrı ödeme vardır. Birincisi SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğidir, halk arasında rapor parası denir. Kaza görev sırasında veya işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte olduysa iş kazası sayılır ve ödenek ilk günden başlar (5510 m.13). İş kazası değilse hastalık sigortasından ödenir. Bu durumda ödenek raporun üçüncü gününden başlar ve son bir yılda 90 gün prim bildirimi aranır (5510 m.18). Ayrıntı trafik kazası rapor parası yazısında.

İkincisi, kusurlu tarafın trafik sigortasından istenen geçici iş göremezlik tazminatıdır. Bu tazminat iyileşme süresince kaybedilen net geliri karşılar. Çalışmayan kişi için de hesaplanabilir, ancak hesap kişinin durumuna göre değişir. SGK'nın rücuya tabi ödemesi tazminattan düşülür; böylece aynı kayıp iki kez karşılanmaz.

Kalıcı Hasar Kalırsa Hangi Tazminatlar İstenir?

Kazadan sonra vücutta kalıcı bir işlev kaybı kaldıysa sürekli iş göremezlik tazminatı, yani maluliyet tazminatı istenir. Tutarı maluliyet oranına, yaşa, gelire ve kusur oranına göre aktüerya hesabıyla bulunur. Örnek tutarlar ve hesap aracı yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında. Raporun nasıl alındığı trafik kazası maluliyet raporu yazısında anlatılıyor.

Kazazede günlük işlerinde başkasının yardımına muhtaç kaldıysa bakıcı gideri de istenir. Bakım ailesi tarafından yapılsa bile bu gider talep edilebilir. Kalemler ve hesap bakıcı gideri tazminatı yazısında.

Manevi Tazminat Kimden İstenir?

Yaralanmanın yarattığı acı ve üzüntü için manevi tazminat istenir (TBK m.56). Ağır bedensel zararda yakınlar da manevi tazminat isteyebilir. Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz (KTK m.92/f), bu yüzden talep sürücüye ve işletene yöneltilir. Poliçede ayrıca manevi teminat bulunan bir ihtiyari mali sorumluluk sigortası varsa ona da başvurulabilir. Ayrıntı trafik kazasında manevi tazminat yazısında.

Ceza Sürecinde Yaralanan Kişinin Hakları

Trafik kazasında başkasını yaralayan sürücü taksirle yaralama suçundan yargılanır. Cezası 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ile dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasına çıkarılmıştır. Kemik kırığı gibi ağır sonuçlarda bu ceza artırılır (TCK m.89). Suç şikâyete bağlıdır. Ancak birinci fıkradaki basit yaralama dışında, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). Kemik kırığında şikâyet konusu trafik kazasında kemik kırığı şikâyete tabi mi yazısında anlatılıyor.

Ceza Muhakemesi Kanunu mağdura soruşturma ve kovuşturma evresinde şu hakları tanır (CMK m.234, 237):

  • Delillerin toplanmasını istemek ve dosyadan belge örneği almak,
  • Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz etmek,
  • Dava açıldıktan sonra hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılmak,
  • Davaya katılmışsa karara karşı kanun yoluna başvurmak.

Taksirle yaralama uzlaşmaya tabidir (CMK m.253). Uzlaştırmacının teklifine yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Şikâyet süreci trafik kazasında şikâyetçi olmak yazısında, uzlaşma görüşmeleri trafik kazası sonrası uzlaşma yazısında anlatılıyor.

Uzlaşma veya İbraname İmzalamadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Kaza sonrasında imzalanan belgeler tazminat hakkını daraltabilir. Üç kural öne çıkar.

Uzlaşma. Kanunun bugünkü hâline göre uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19). Bu cümle 14.11.2024'te 7531 sayılı Kanun'la yazıldı. Önceki hâlini Anayasa Mahkemesi 26.07.2023 tarihli kararıyla iptal etmişti (E. 2023/43, K. 2023/141). Yargıtay, iptal kararından önce yapılmış uzlaşmaların trafik sigortasına karşı tazminat talebini engellemediğini kabul etmiştir. Bir yaya dosyasında sürücünün uzlaşmada ödediği 7.000 TL'nin güncellenerek tazminattan düşülmesi gerektiğine karar vermiştir (4. HD E. 2025/14254, K. 2026/87, T. 05.01.2026). Başka bir dosyada uzlaşmada ödenen 40.000 TL'nin ne kadarının maddi, ne kadarının manevi zarar için ödendiği metinde yazmıyordu. Daire bu dağılımın kazazedeye açıklattırılmasını istemiştir (4. HD E. 2025/8513, K. 2025/16325, T. 08.12.2025). Uzlaşma metninde ödemenin hangi zarar için yapıldığı ayrı ayrı yazılmalıdır.

Şikâyetten vazgeçme. Vazgeçme ceza davasını düşürür. Ancak vazgeçen kişi şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa hukuk mahkemesinde de dava açamaz (TCK m.73/7). Vazgeçme dilekçesine bu yönde bir ibare eklenmemelidir.

Sigorta ibranamesi. Yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111). İbranamenin sonraki taleplere etkisine ilişkin bir karar yaralanmalı trafik kazası Yargıtay kararları sayfasında. Yargıtay, sigortanın ibraname karşılığı 49.013,41 TL ödediği bir yolcu dosyasında önce ödeme tarihindeki verilere göre fahiş fark olup olmadığına bakılmasını istemiştir. Fark fahişse ibraname makbuz hükmünde sayılır ve ödenen tutar güncellenerek bakiye tazminattan düşülür (4. HD E. 2025/3514, K. 2025/7129, T. 05.05.2025). Bu yüzden maluliyet oranı kesinleşmeden yapılan düşük teklifler dikkatle değerlendirilmelidir. Konu ibraname yazısında da ele alınıyor.

Yolcu, Yaya veya Sürücü Olmak Hakları Değiştirir mi?

Temel haklar aynıdır, ama talebin muhatabı ve indirim sebepleri değişir.

Kaza ölümle sonuçlandıysa ailenin hakları trafik kazasında ölen kişinin ailesinin hakları yazısında ayrıca anlatılıyor.

Haklar Hangi Sürelerde Kullanılır?

İşlemSüreDayanak
Sürücüden şikâyetçi olmakFiil ve failin öğrenildiği günden itibaren 6 ayTCK m.73
Uzlaşma teklifine cevapTeklif tarihinden itibaren 7 günCMK m.253
Sigortanın başvuruyu cevaplaması15 günKTK m.97
Maddi tazminat talebiZarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımıKTK m.109
Yetersiz anlaşmanın iptaliAnlaşma tarihinden itibaren 2 yılKTK m.111

Sürelerin başlangıcı ve kesilmesi trafik kazası zamanaşımı yazısında anlatılıyor.

Trafik Kazasında Yaralanan Kişinin Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Trafik kazasında yaralandım, ne yapmalıyım?

Sağlık kayıtlarınızı ve genel adli muayene raporunu saklayın, polis veya jandarma tutanağını alın, varsa fotoğraf ve tanık bilgilerini not edin. Çalışıyorsanız rapor parası için istirahat raporunuz SGK'ya işlenir. Tedavi bitince kurul raporuyla karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır.

Trafik kazasında yaralanan kişi hangi tazminatları alır?

Geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik (maluliyet), bakıcı gideri ve SGK'nın karşılamadığı tedavi giderleri trafik sigortasından, sürücüden ve işletenden istenir. Manevi tazminat yalnız sürücü ve işletenden istenir (KTK m.92/f).

Kazada yaralanan kişinin hastane masrafını kim öder?

SGK öder. Kanun bunu kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakmadan düzenler (KTK m.98). SGK'nın karşılamadığı giderler sorumlulardan istenir.

Uzlaşırsam sigortadan tazminat alabilir miyim?

Kanunun bugünkü hâline göre uzlaşma, aynı suç nedeniyle tazminat davasını engelleyebilir; uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar bu engelin dışındadır (CMK m.253/19). Uzlaşmada alınan para tazminattan düşülür. Bu yüzden metinde ödemenin hangi zarar için yapıldığı ayrı ayrı yazılmalıdır.

Sigortanın ödediği para azsa ibraname imzaladıktan sonra fark istenir mi?

Yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmalar iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111). Yargıtay, fark fahişse ibranamenin makbuz hükmünde sayılacağını ve ödenen tutarın düşülerek bakiye tazminata karar verileceğini kabul etmektedir.

Şikâyetçi olmazsam tazminat hakkım kaybolur mu?

Kaybolmaz. Tazminat hakkı ceza şikâyetinden bağımsızdır. Yalnız şikâyetten vazgeçerken şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanırsa hukuk davası açılamaz (TCK m.73/7).

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler