Yoldaki Çukur Nedeniyle Kaza, Belediyeden Tazminat Nasıl Alınır?

Yoldaki çukur nedeniyle kaza, kapağı açık rögar, eksik ya da yanlış levha, yetersiz aydınlatma veya işaretlenmemiş yol çalışması yüzünden olduysa zararınızı yolun yapım ve bakımından sorumlu idareden isteyebilirsiniz; şehir içinde bu çoğunlukla belediye, devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğüdür. Karayolunda ve kaldırımda yaşanan bu kazalarda dava idare mahkemesinde değil, KTK m.110 gereği adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde açılır ve idareye önceden başvuru şartı aranmaz. İdare kusuru oranında öder; sürücünün de payı varsa tazminat bölünür. Lastik patlaması, jant hasarı, değer kaybı, tedavi giderleri ve manevi tazminat istenebilir.

Bu yazı idareye karşı açılacak davaya odaklanır: hangi idarenin davalı olacağı, davanın hangi mahkemede görüleceği, kusurun sürücüyle nasıl paylaşıldığı, delilin nasıl korunacağı ve belediye aracının çarptığı kazalar. Başka bir aracın karışmadığı kazalarda kasko ve trafik sigortasının durumu tek taraflı trafik kazası yazısında anlatılıyor.

Yol Kusuru Sayılan Durumlar Nelerdir?

Karayolları Trafik Kanunu, karayolunun yapımı, bakımı ve işletilmesiyle görevli bütün kuruluşları karayolu yapısını trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlü tutar (KTK m.13/1). Belediyeler ayrıca yollarını güvenli durumda tutmak, gerekli yerlere ışıklı işaret ve levha koymak, yol çalışmalarında tedbir almak ve denetlemek, tehlike oluşturan engelleri gece ve gündüz görülecek biçimde işaretlemek ya da kaldırmakla görevlidir (KTK m.10/b). Karayolları Genel Müdürlüğü de sorumlu olduğu yollarda gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yapmakla görevlidir (KTK m.7/a). Bozukluk ve eksiklikler sorumlu kuruluşça derhal giderilir (KTK m.14), trafik işaretlerinin işlerliğini sağlamak da ona aittir (KTK m.15/1).

Çalışmayı bir altyapı kuruluşu yapıyorsa o kuruluş da sorumludur; karayolunda çalışma yapanlar izin almak, önlem alarak çalışmak ve oluşan engelleri en kısa zamanda gidermek zorundadır (KTK m.13/2).

Yolda bir kusur bulunması tek başına tazminat için yetmez; kusurun kazaya etkisi gösterilmelidir. Sürücü de hızını görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak ve yapım ve onarım alanlarına girerken yavaşlamakla yükümlüdür (KTK m.52/1-a ve b). İdarenin payı bu iki yükümlülüğün birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

Tazminat Hangi İdareden İstenir?

Davalı, kazanın olduğu yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştur. Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun, devlet yollarını ve il yollarını belediyelerin veya diğer kurumların sorumluluğundaki yollar dışında kalan karayolları olarak tanımlar (6001 sayılı Kanun m.2/1-d ve h). Belediye sınırları içindeki cadde, sokak, kaldırım ve bisiklet yolları belediyenindir; büyükşehirlerde davalı, yolun ait olduğu büyükşehir ya da ilçe belediyesidir.

Yol işinin ihaleyle bir şirkete yaptırılması idareyi sorumluluktan kurtarmaz. Yol ıslahı için açılan çukura araçlarıyla düşerek hayatını kaybeden iki sürücünün yakınlarının açtığı davada kusur raporları davalılara 4/8 oranında kusur yüklemişti. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, iş sahasında denetim ve gözetim yetkisi bulunan belediyenin üst işveren olarak yükleniciyle birlikte sorumlu tutulmasını onadı (E. 2023/3502, K. 2025/5981, T. 16.04.2025). Hangi kuruluşun sorumlu olduğu belli değilse dava birden fazla idareye birlikte yöneltilebilir; bisiklet yolundaki çukur dosyasında davacı hem ilçe belediyesini hem de çukura yol açan bacanın sahibi su idaresini davalı göstermişti.

Dava Adli Yargıda mı, İdari Yargıda mı Açılır?

Adli yargıda açılır. KTK m.110/1'e göre işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların verdiği zararlar dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları adli yargıda görülür. Uyuşmazlık Mahkemesi, bu kuralı Anayasa'ya aykırı bulmayan Anayasa Mahkemesi kararını (E. 2013/68, K. 2013/165, T. 26.12.2013) bütün yargı mercileri için bağlayıcı saymakta ve yol bakım ve işaretleme kusurundan doğan davaları adli yargıya göndermektedir. Ölçüt, zararın karayolunda meydana gelmesi ve trafikten kaynaklanmasıdır.

"Karayolunda meydana gelen bu kazada, motosikletin karayolu üzerindeki seyir hâlinin Kanun'un 3. maddesinde belirtilen; 'Karayolu üzerindeki hal ve hareketleri' kapsamına girdiği, yani trafikten kaynaklandığı açık olduğundan, davalı idarenin sorumluluğunun 2918 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir."

Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2026/132, K. 2026/355, T. 15.06.2026

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de aynı görüştedir. Yoldaki çukura düşen motosikletin 16 yaşındaki sürücüsünün ölümü üzerine yakınlarının belediyeye açtığı davada ilk derece mahkemesinin idari yargıyı görevli sayan kararını bozmuş, trafik güvenliğini ilgilendiren önlemlerin alınmamasından doğan sorumluluk davalarının da adli yargıda görüleceğini belirtmiştir (E. 2024/12041, K. 2025/11681, T. 09.07.2025). 2012'deki kaza için verilen ilk görevsizlik kararından bu bozmaya kadar on yıl geçmesi, yanlış yargı yolunun maliyetini gösterir.

İdari yargıya kalan dosyalarda ortak nokta, zararın trafikle ilgisinin bulunmamasıdır. Park içindeki oyun ekipmanı, kamu binası veya karayolu dışındaki bir alan gibi yerlerde doğan zarar için izlenecek yol, önceden başvuru ve kısa süreleriyle birlikte idari yargıda tam yargı davası yazısında anlatılıyor.

Kaldırımda düşen yaya da adli yargıya mı gider?

Evet. Kanun yaya yolunu, yani kaldırımı, karayolunun taşıt yolu kenarı ile mülkler arasında kalan ve yalnız yayaların kullanımına ayrılmış kısmı olarak tanımlar (KTK m.3). Bu nedenle kaldırımdaki rögara düşen kişinin davasını Uyuşmazlık Mahkemesi adli yargıya bırakmıştır (E. 2024/41, K. 2024/81, T. 04.03.2024). Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de altyapı kapağı ile kaldırım taşı arasındaki boşluğa düşerek ayağı kırılan avukatın davasında aynı sonuca varmış, Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarında istikrarlı biçimde açıklandığı üzere çözüm yerinin adli yargı olduğunu belirtmiştir (E. 2023/193, K. 2023/11549, T. 31.10.2023).

Mahkemeler neden hâlâ görevsizlik kararı veriyor?

Konu yıllarca tartışmalı kaldı. Yargıtay 4. HD 2023/3502 kararında aktarıldığına göre aynı dosyada Hukuk Genel Kurulu 2018'de idari yargıyı, Uyuşmazlık Mahkemesi 2021'de adli yargıyı görevli saymıştı (E. 2021/187, K. 2021/268). Yukarıdaki Uyuşmazlık Mahkemesi kararları da oy çokluğuyla verildi; karşı oydaki üyeler zararın hizmet kusurundan doğduğunu savundu. Asliye hukuk mahkemesinin görevsizlik kararına karşı istinaf ve temyize gidilebilir; iki yargı kolu da görevsizlik kararı verirse görevli yeri Uyuşmazlık Mahkemesi belirler.

Yetkili mahkeme, idarenin bulunduğu yer mahkemesinin yanında kazanın olduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6, m.16). Sigortacının ve araç işletenlerinin de davalı olduğu dosyalarda mahkemenin türü değişebilir; bunun ayrıntısı trafik kazasında yetkili mahkeme yazısında.

İdareye Önce Başvurmak Gerekir mi?

Gerekmez. İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari eylemden zarar görenlerin idari dava açmadan önce bir yıl içinde idareye başvurmasını şart koşar (İYUK m.13/1). Bu kural idare mahkemesinde açılan davalar içindir; adli yargıda açılan yol kusuru davasında dava şartı değildir. Aynı nedenle idare mahkemesindeki 60 günlük dava açma süresi de bu davaya uygulanmaz.

Yine de kazadan önce yapılmış tarihli bir bildirim, idarenin tehlikeyi bildiği hâlde önlem almadığını gösterir. Dava yanlışlıkla idare mahkemesinde açılırsa görev yönünden reddedilir. Kaldırımdaki rögar dosyasında 2016'daki olay için önce idare mahkemesine gidilmiş, görevli yargı yeri ancak 2024'te Uyuşmazlık Mahkemesi kararıyla kesinleşmişti.

Kusur Sürücüyle Nasıl Paylaşılır?

İdare çoğu dosyada zararın tamamından değil, kendi kusur payından sorumlu tutulur. Kazaya sürücünün hızı, dikkatsizliği veya kask ve kemer takmaması da etki ettiyse hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52/1). Zarar gören üçüncü kişi ise, örneğin yaya veya yolcu, kusurlu sorumluların hepsine birden başvurabilir: motorlu aracın katıldığı kazada birden fazla kişi tazminatla yükümlüyse müteselsil sorumludur (KTK m.88/1, TBK m.61). Sorumlular kendi aralarında zararı kusur oranlarına göre paylaşır (KTK m.88/2, TBK m.62).

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir yaya geçidi kazasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi sürücüyü yüzde 80, yer işaretli geçide yaya ışığı ve levha konmaması nedeniyle yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşu yüzde 20 kusurlu bulmuştu. Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı dava ayrılarak ayrı mahkemede görülmüştü. Daire, sorumluların zarar görene karşı müteselsil sorumlu olduğunu, ayrı dosyalarda hükmedilen tutarların tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ödetilmesi gerektiğini belirtti; çelişkili kusur raporları için de üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünün fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden rapor alınmasını istedi (E. 2025/13716, K. 2026/1328, T. 10.02.2026).

Bilirkişi kusuru belirlerken şu sorulara bakar:

• Çukur veya engel ne büyüklükteydi, gece ve gündüz ne mesafeden görülebiliyordu?
• Uyarı levhası, ışıklandırma veya bariyer var mıydı?
• Sürücünün hızı yol ve hava şartlarına uygun muydu?
• İdare tehlikeyi önceden biliyor muydu, ne zamandan beri vardı?
• Kask, emniyet kemeri gibi kişisel önlemler alınmış mıydı?

Rapora itiraz ve ek rapor talebi trafik kazası bilirkişi raporu yazısında anlatılıyor.

Çukur Yüzünden Lastik Patladı veya Jant Yamuldu, Kim Öder?

Hasar yalnız sizin aracınızdaysa kendi aracınızın trafik sigortası bu zararı ödemez; çünkü bu sigorta işletenin başkalarına verdiği zararı karşılar. İki yol vardır. Birincisi zararı doğrudan idareden istemektir: lastik, jant, rot ve süspansiyon gibi onarım bedelleri, aracın değer kaybı ve onarımda kaldığı süre için mahrumiyet bedeli talep edilebilir. Cadde üzerindeki çökmeye saplanan motosikletin sahibi Uyuşmazlık Mahkemesinin adli yargıya gönderdiği dosyada bu üç kalemi birlikte istemişti (E. 2026/132, K. 2026/355).

İkincisi kasko poliçesi varsa önce kaskoya başvurmaktır. Kasko ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçer ve bu tutarı idareden geri ister; buzlanma nedeniyle devlet yolunda kayan aracın hasarını ödeyen sigorta şirketinin Karayolları Genel Müdürlüğüne açtığı rücu davası da adli yargıda görülmüştür (Uyuşmazlık Mahkemesi E. 2019/275, K. 2019/328, T. 29.04.2019). Kaskonun karşılamadığı muafiyet ve değer kaybı için sürücünün idareye karşı talebi devam eder. Değer kaybının hesabı için araç değer kaybı, sigortacının idareye başvurusu için kasko rücu davası yazılarına bakılabilir.

Yol Kusurunda Delil Nasıl Korunur?

Yol kusuru davalarında en büyük risk, çukurun birkaç gün içinde kapatılması ya da levhanın sonradan dikilmesidir. Bu nedenle olay yerindeki durum dava açılmadan önce mahkeme eliyle tespit ettirilebilir. Taraflar ileride açacakları davada ileri sürecekleri bir vakıanın tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi isteyebilir; delilin kaybolma veya ispatının önemli ölçüde zorlaşma ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır (HMK m.400). Başvurunun usulü delil tespiti yazısında.

Yaralanma veya ölümde sorumlu kamu görevlileri hakkında ceza soruşturması da yürür; 4. HD 2024/12041 kararındaki olayda belediyenin fen işleri müdürü taksirle ölüme neden olmaktan mahkûm olmuştu. Ceza dosyasındaki kusur incelemesi tazminat davasında delil olarak kullanılır, ama ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74); tazminat dosyasında ayrıca bilirkişi raporu alınır.

İdareden Hangi Tazminatlar İstenir?

İdareden istenen kalemler, karşı araçtan istenenlerle aynıdır: araç hasarı ve değer kaybı, tedavi giderlerinin karşılanmayan kısmı, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, gerekiyorsa bakıcı gideri ve manevi tazminat; ölümde yakınlar için destekten yoksun kalma ve cenaze giderleri. Kazanç kaybı kişinin net geliri üzerinden hesaplanır. Bu kalemlerin ayrıntısı yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında anlatılıyor.

İdarenin sorumluluğu bir poliçe limitiyle sınırlı değildir; kusur payına düşen zararın tamamından sorumludur. Faiz de haksız fiil kurallarına tabidir: Yargıtay'ın onadığı 4. HD 2023/3502 kararındaki hükümde tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

Belediye Aracı Çarparsa Dava Nerede Açılır?

Çöp kamyonu, otobüs veya hizmet aracı gibi bir belediye aracının çarptığı kazada da dava adli yargıdadır; KTK m.110/1 işleteni veya sahibi kamu kuruluşu olan araçların verdiği zararları açıkça adli yargıya bırakır. Uyuşmazlık Mahkemesi Devlete ait aracın karıştığı kazada da adli yargıyı görevli saymıştır (E. 2020/170, K. 2020/199, T. 27.04.2020).

Belediyeler, il özel idareleri ve diğer kamu kuruluşları, motorlu araçlarının verdiği zararlarda işleten gibi sorumludur ve bu araçlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdür (KTK m.106). Bu nedenle önce aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır; sigortacı 15 gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da tahkime gidilebilir (KTK m.97). Limiti aşan zarar için belediyeye işleten olarak başvurulur.

Yol Kusuru Davasında Zamanaşımı

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlarda talep, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m.109/1). Kaldırımda düşen yaya veya bisikletli gibi motorlu aracın karışmadığı olaylarda aynı süreler TBK m.72/1'den gelir. Fiil ceza kanununda daha uzun dava zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa, örneğin taksirle yaralama veya öldürme, bu uzun süre tazminat için de uygulanır (KTK m.109/2, TBK m.72/1). Sürenin ne zaman başladığı ve nasıl kesildiği trafik kazası zamanaşımı yazısında.

Yol Kusuru ve İdareden Tazminat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yoldaki çukur nedeniyle yapılan kazalarda tazminat alınır mı?

Alınır. Çukurun kazaya etkisi bilirkişi raporuyla ortaya konursa sorumlu idare, kusuru oranında araç hasarını, tedavi giderlerini, iş göremezlik ve manevi tazminatı öder. Sürücünün hızı da etkiliyse tazminat azalır.

Belediyeye karşı tazminat davası nerede açılır?

Karayolunda, kaldırımda veya bisiklet yolunda yol kusurundan doğan kazalarda asliye hukuk mahkemesinde; belediyenin bulunduğu yer, kazanın olduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi seçilebilir. İdare mahkemesi yalnız trafikle ilgisi olmayan zararlarda görevlidir.

Yoldaki çukur yüzünden lastiğim patladı, belediye öder mi?

Çukur belediyenin sorumlu olduğu bir yoldaysa lastik, jant ve rot gibi hasarlar, değer kaybı ve aracın onarımda kaldığı süreye ait mahrumiyet bedeli belediyeden istenebilir. Kendi aracınızın trafik sigortası bu hasarı ödemez. Kasko varsa önce kaskoya başvurabilirsiniz; kasko ödediği tutarı belediyeden rücu yoluyla ister.

Kaldırımdaki rögara düştüm, kime dava açarım?

Kaldırım karayolunun parçası sayıldığından dava asliye hukuk mahkemesinde açılır. Davalı, kaldırımdan sorumlu belediye ile kapağın ait olduğu su idaresi veya altyapı şirketidir; sorumlu belli değilse ikisi birlikte davalı gösterilebilir.

Belediyeye önce dilekçe vermem gerekir mi?

Dava şartı değildir. İdari yargıdaki önceden başvuru zorunluluğu idare mahkemesinde açılan davalar içindir; adli yargıdaki bu davada aranmaz. Yine de tehlikeyi yazılı bildirmek, idarenin durumu bildiğini gösteren bir delil oluşturur. Kazaya belediye aracı karıştıysa aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru ise zorunludur.

Yoldaki çukur nereye bildirilir?

Şehir içinde yolun bağlı olduğu belediyeye, devlet ve il yollarında Karayolları Genel Müdürlüğünün bölge müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir; KTK m.15 eksikliklerin ilgili kuruluşa bildirilmesini öngörür. Bildirimin tarihi ve kayıt numarası saklanmalıdır.

Belediye aracı arabama çarptı, ne yapmalıyım?

Kolluk tutanağı tutturun, plakayı not edin. Belediye araçlarının da zorunlu trafik sigortası vardır; önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır, 15 gün içinde sonuç alınamazsa dava veya tahkime gidilir. Belediyeye karşı dava da adli yargıda görülür.

Yol kusurundan doğan tazminat davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Zararın ve sorumlu idarenin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıldır. Kaza taksirle yaralama veya öldürme gibi bir suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır. İdare mahkemesindeki 60 günlük süre bu davaya uygulanmaz.