URSA Avukatlık

Araç Değer Kaybı Noter Vekalet Ücreti

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Masada boş kâğıt destesi ve kalem ile araç değer kaybında noter vekâletinin gerekip gerekmediğini anlatan kapak görseli

Araç değer kaybı için noter vekâleti şart değildir. Hak sahibi sigortaya başvuruyu, tahkim başvurusunu ve davayı kendisi yapabilir; vekâletname yalnız başka birinin adınıza işlem yapması gerektiğinde istenir. Sigorta alacağını sigortacıdan avukat, eş, çocuklar, anne, baba ve kardeşler de takip edebilir, ancak bunun için bizzat verilmiş vekâlet gerekir (5684 sayılı Kanun Ek m.6). Noter ücretini vekâleti veren öder; tutar her yıl yayımlanan Noterlik Ücret Tarifesine göre değişir. Dava kazanılırsa vekâletname gideri yargılama giderleri arasında karşı taraftan istenebilir (HMK m.323). Hasar takipçisine verilecek vekâlet ise çözüm sayılmaz.

Değer Kaybı Başvurusu İçin Vekâletname Gerekir mi?

Gerekmez. Zarar gören kişi sigortacıya yazılı başvuruyu bizzat yapabilir (KTK m.97); sigortacı cevap vermezse tahkime ya da mahkemeye de kendisi gidebilir. Vekâletname, başvuruyu başkası yapacaksa gündeme gelir. Kanun bu konuda kimlerin takip yetkisi taşıdığını tek tek sayar. Aşağıdaki tablo Sigortacılık Kanunu Ek m.6/1 hükmünü özetler.

Araç değer kaybı başvurusunda hak sahibinin vekâlet gerektirmediğini, avukat ve yakınlar için bizzat verilmiş vekâletin gerektiğini gösteren iki sütunlu karşılaştırma tablosu
KimVekâlet gerekir mi?
Hak sahibi (zarar gören)Gerekmez; alacağı bizzat takip eder
Kanuni temsilci (veli, vasi)Gerekmez; kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat da takip edebilir
AvukatHak sahibinin bizzat verdiği vekâlet gerekir
Eş, çocuklar, anne, baba, kardeşlerHak sahibinin bizzat verdiği vekâlet gerekir; ödeme onlara değil hak sahibine ya da avukata yapılır
Hasar takipçisi, danışman, aracıSayılan kişiler arasında yer almaz

Başvurunun içeriği ve ekleri sigorta şirketine başvuru yazısında, doldurulabilir metinler değer kaybı dilekçe örneği sayfasında yer alıyor. Tahkime başvuru için de avukatla temsil zorunlu değildir; sigorta tahkim komisyonu yazısı bu usulü anlatıyor.

Noter Vekâletnamesi Ne Zaman Gerekir?

Dosyayı bir avukat yürütecekse vekâlet noterde düzenlenir ve avukatın adı, baro bilgisi ve yetkileri yazılır. Hak sahibi eş, çocuk ya da kardeşinin sigortacı nezdinde işlem yapmasını istiyorsa da bizzat verdiği vekâlet gerekir. Avukat, noterce düzenlenen ya da onaylanan vekâletnamenin aslını veya onaylı örneğini dava dosyasına sunmak zorundadır (HMK m.76). Vekâletnamenin konusunu "trafik kazasından doğan araç hasarı ve değer kaybı alacağının takibi" gibi somut yazdırmak, belgenin başka işlerde kullanılmasını önler.

Ahzu kabz, yani avukatın adınıza para tahsil etme yetkisi, vekâletnameye ancak isteğinizle yazılır. Bu yetki verilse bile tahsil edilen para sizindir. Başvuruda kendi IBAN bilginizi bildirmek, paranın doğrudan size yatmasını sağlar. Vekâletin sona erdirilmesi, ücret sözleşmesi ve azil sigorta tazminatı temlik yasağı yazısında ayrıntılı işleniyor.

Vekâletnamede Hangi Yetkiler Yazılmalı?

Genel bir dava vekâleti her işlemi kapsamaz. HMK m.74'e göre açıkça yetki verilmemişse vekil sulh olamaz, davadan feragat edemez, karşı tarafı ibra edemez, davayı kabul edemez, tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramaz. Değer kaybı dosyasında bu ayrım önemlidir, çünkü sigortacı ödeme sırasında çoğunlukla ibraname imzalatmak ister. Bu yetkilerin vekâletnameye yazılıp yazılmayacağına hak sahibi karar verir. İbranamenin sonuçları bakiye değer kaybı ve ibraname yazısında anlatılıyor.

  • Vekil kim? Baroya kayıtlı bir avukat olmalı; adı, sicil ve baro bilgisi vekâletnamede yazılmalıdır.
  • Konu ne? Yalnız ilgili kazadan doğan araç hasarı ve değer kaybı alacağı yazılırsa belge başka işlerde kullanılamaz.
  • Özel yetkiler. Sulh, ibra, feragat ve tahkim yetkisi gerekmiyorsa yazılmamalı ya da sınırlandırılmalıdır.
  • Para kime ödenecek? Başvuruda verilen IBAN hak sahibine ait olmalı; avukatın ücreti ve giderleri ise yazılı sözleşmede ayrıca belirtilmelidir.

Noter Vekâlet Ücretini Kim Öder?

Noterde işlemi isteyen, yani vekâleti veren kişi öder. Tutar vekâletnamenin türüne göre değişir ve Adalet Bakanlığının her yıl yayımladığı Noterlik Ücret Tarifesinde belirlenir. Bu yazıda tutar verilmiyor, çünkü internette dolaşan rakamların çoğu farklı yıllara ait tarifelerden alınıyor. Güncel tutarı işlem günü noterden ya da o yılın tarifesinden öğrenmek gerekir. Ödemede makbuz alınmalı ve dosyada saklanmalıdır; makbuz, giderin sonradan istenmesinin belgesidir.

Noter Masrafı Karşı Taraftan Alınabilir mi?

Dava açılırsa evet, ölçülü biçimde. HMK m.323/1-ç, vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderleri yargılama giderleri arasında sayar. Yargılama giderleri, kanunda aksi yazılmadıkça aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). Her iki taraf da kısmen haklı çıkarsa mahkeme giderleri tarafların haklılık oranına göre paylaştırır (HMK m.326/2). Bu yüzden vekâletname ücretini dilekçede ayrı bir yargılama gideri kalemi olarak belirtmek ve makbuzu dosyaya sunmak gerekir.

Sigortacıya yapılan yazılı başvuru aşamasında ise noter masrafı sigortacıdan otomatik olarak ödenen bir kalem değildir. Tahkimde bu giderin karara yansıyıp yansımayacağı hakem heyetinin kararına bağlıdır; talepte makbuzla birlikte ayrıca istenmesi yerinde olur. Davanın hangi mahkemede ve nasıl açıldığı maddi hasarlı trafik kazası tazminat davası yazısında anlatılıyor.

Hasar Takipçisine Noterden Vekâlet Verilir mi?

Verilmemelidir. Ek m.6/1 takip yetkisini yalnız sayılan kişilere tanır ve tazminat alacağının hiç kimseye devredilemeyeceğini düzenler (Ek m.6/2). Hükümde "ancak" denildiği için avukat olmayan bir danışmanın sigortacı nezdinde takip yetkisi yoktur; vekâletname noterde düzenlenmiş olsa da bu yetkiyi kazandırmaz. Kaza sonrası arayıp "hiçbir şeyle uğraşmayın" diyen kişilere vekâlet ya da temlikname imzalamak alacağı riske atar. Güvenli yol, başvuruyu kendiniz yapmak ya da baroya kayıtlı bir avukatla yazılı ücret sözleşmesi kurmaktır.

Noter Ücreti, Avukatlık Ücreti ve Karşı Vekâlet Ücreti Arasındaki Fark

"Vekâlet ücreti" ifadesi üç farklı kalemi anlatabilir. Tablo bunları ayırıyor.

Noter vekâletname ücreti, avukatlık ücreti ve karşı tarafa yüklenen vekâlet ücretinin kime ödendiğini ve nasıl belirlendiğini gösteren üç kartlı şema
KalemKime ödenirDayanak ve not
Noter vekâletname ücretiNotereNoterlik Ücret Tarifesi; vekâleti veren öder, dava sonunda yargılama gideri olarak istenebilir
Avukatlık ücretiAvukataYazılı sözleşmeyle belirlenir; Avukatlık Kanunu m.164'e göre yüzde olarak kararlaştırılırsa hükmolunacak değerin yüzde yirmi beşini aşamaz
Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücretiAvukataMahkeme ya da hakem kararıyla belirlenir; tazminatınızdan ayrıdır
Tahkimde reddedilen taraf aleyhine ücretAvukataTarifedeki ücretin beşte biri (5684 sayılı Kanun m.30/17)

Karşı tarafa yüklenen ücretin hesabı vekâlet ücreti hesaplama, sözleşme maddeleri avukatlık ücret sözleşmesi örneği, genel çerçeve ise trafik kazası avukatı ücretleri yazısında anlatılıyor. Değer kaybının kendisi ve kimden isteneceği araç değer kaybı sayfasındadır.

Araç Değer Kaybı Noter Vekalet Ücreti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Araç değer kaybı için notere gidilir mi?

Kendi adınıza başvuracaksanız gidilmez. Sigortaya başvuru, tahkim başvurusu ve dava hak sahibi tarafından bizzat yapılabilir. Noter vekâletnamesi yalnız avukat ya da bizzat vekâlet verilen yakınlar işlem yapacaksa gerekir.

Araç değer kaybı noter vekalet ücreti ne kadar?

Tutar vekâletnamenin türüne göre değişir ve her yıl yayımlanan Noterlik Ücret Tarifesinde belirlenir. Güncel rakamı işlem günü noterden öğrenmek en güvenlisidir; farklı yıllara ait tutarlar internette karışık dolaşıyor.

Noter vekâletname masrafını karşı taraftan alabilir miyim?

Dava açılırsa istenebilir. HMK m.323/1-ç vekâletname düzenlenmesine ilişkin giderleri yargılama gideri sayar ve bu giderler kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). Makbuzun dosyaya sunulması gerekir.

Sigorta şirketi başvuruda vekâletname ister mi?

Başvuruyu hak sahibi yapıyorsa istemez. Avukat ya da yakınlar başvuruyorsa hak sahibinin bizzat verdiği vekâletin sunulması gerekir, çünkü takip yetkisi kanunda yalnız bu yolla tanınmıştır (5684 sayılı Kanun Ek m.6/1).

Hasar takipçisine vekâlet ya da temlikname verebilir miyim?

Verilmemelidir. Tazminat alacağı hiç kimseye devredilemez ve takip yetkisi hasar danışmanlarına tanınmamıştır. Temlikname kanuna aykırı olduğu için hükümsüzdür; ödeme yalnız hak sahibine ya da avukatına yapılır.

Vekâletnamede ahzu kabz yetkisi bulunmalı mı?

Zorunlu değildir; yalnız isteğinizle yazılır. Yetki verilse bile para size aittir ve avukat hesap vermekle yükümlüdür. Başvuruda kendi IBAN bilginizi bildirirseniz sigortacı ödemeyi doğrudan size yapabilir.

Noter vekâlet ücreti ile avukatın vekâlet ücreti aynı şey mi?

Hayır. Noter ücreti vekâletname düzenlenirken notere ödenir. Avukatlık ücreti avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Dava sonunda karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti ise avukata aittir ve tazminattan ayrıdır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler