
Boşanma kararı evin tapu kaydını kendiliğinden değiştirmez. Ev kimin adına kayıtlıysa karardan sonra da onda kalır; diğer eşin hakkı çoğunlukla edinilmiş mal payından doğan katılma alacağıdır (TMK m.236). Dava sürerken evde kimin kalacağını hâkim, eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlemle belirler (m.169). Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun uyarınca ortak konut korunan kişiye tahsis edilebilir. Ev eşlerin paylı mülkiyetindeyse üstün yararı olan eş, diğerinin payını ödeyerek evin kendisine verilmesini isteyebilir (m.226/2). Ev eşyaları, kredili ev ve aile konutu ise ayrı kurallara bağlıdır; aşağıda sırayla anlatılıyor.
Boşanma Davası Sürerken Evde Kim Kalır?
Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, dava sürdüğü müddetçe gerekli olan geçici önlemleri, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin olanları kendiliğinden alır (m.169). Kanun evin hangi eşe bırakılacağını tek bir ölçüte bağlamaz; hâkim eşlerin durumuna, çocukların bakımına ve olayın özelliğine bakar. Önlem kendiliğinden alınabilse de dava dilekçesinde barınma talebini ve gerekçesini açıkça yazmak, hâkimin bu noktayı ilk celseden değerlendirmesini kolaylaştırır. Dava sırasındaki diğer geçici önlemler çekişmeli boşanma davası yazısında anlatılıyor.

Boşanma davası açılmamış olsa da eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya önemli bir konuda uyuşmazlık çıkması hâlinde hâkimin müdahalesini isteyebilir (m.195). Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine konut ve ev eşyasından yararlanmaya, parasal katkıya ve mal yönetimine ilişkin önlemleri alır (m.197/2). Haklı sebep olmadan diğer eşin birlikte yaşamaktan kaçınması hâlinde de aynı istemde bulunulabilir (m.197/3). Bu önlemlerde yetkili mahkeme eşlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemesidir (m.201); koşullar değişirse önlem değiştirilebilir veya kaldırılabilir (m.200).
Dava sürerken evin mülkiyeti değişmediği için aile konutu koruması da devam eder. Malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez ve üzerindeki hakları sınırlayamaz (m.194). Hâkim ayrıca ailenin ekonomik varlığını korumak için belirli malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların diğer eşin rızasına bağlanmasına karar verebilir; taşınmazda tasarruf yetkisini kaldırırsa bunu tapu kütüğüne kendiliğinden şerhettirir (m.199). Şerhin nasıl konulduğu ve rızasız satışın sonuçları aile konutu şerhi yazısında yer alıyor.
Eşim Beni Evden Çıkardı veya Kapıyı Kilitledi, Ne Yapabilirim?
Kanunda, malik eşe diğer eşi kendi başına evden çıkarma yetkisi veren bir hüküm bulunmaz. Eşler oturacakları konutu birlikte seçer (m.186) ve konutun kullanımına ilişkin düzenleme hâkimin önlem kararıyla yapılır. Eve girişin engellendiği durumda yol, dava durumuna göre değişir. Boşanma davası açıksa dilekçeye ya da ayrı bir talebe barınma önlemi yazılır (m.169). Dava yoksa aile mahkemesine birliğin korunması kapsamında başvurulur (m.195-197). Şiddet, tehdit veya can güvenliği riski varsa 6284 sayılı Kanunun tedbirleri devreye girer.
Hâkim, şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhâl uzaklaştırılmasına ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesine karar verebilir (6284 m.5/1-b). Gecikmesinde sakınca varsa bu tedbir kolluk amirince de alınır; kolluk amiri evrakı en geç ertesi işgünü hâkimin onayına sunar ve hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m.5/2). Tedbir ilk seferde en çok altı ay için verilir (m.8/2). Koruyucu tedbir için şiddetin delil veya belgeyle ispatı aranmaz; önleyici tedbir geciktirilmeden verilir (m.8/3). Talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır (m.8/7), karara iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir (m.9). Başvurunun yapılacağı yerler ve kararın kapsamı uzaklaştırma kararı yazısında anlatılıyor.
6284 şiddet veya şiddet tehlikesine dayanır; kapının kilitlenmesi dışında bir şiddet yoksa asıl yol barınma önlemidir (m.169, m.197). Mesajlar, tanık beyanı, eve girişin engellendiği günlerin kaydı ve kolluğa yapılan başvurular, barınma önleminin gerekçesini gösteren delillerdir. Eşyaları alma ve evde kalma talepleri de aynı dilekçede istenir.
Boşanma Kararından Sonra Ev Kimde Kalır?
Eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmemişse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (m.202) ve rejim, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer (m.225/2). Evin kime kalacağı dört ihtimale göre değişir.

- Ev tek eşin adına kayıtlı ve evlilik içinde alınmışsa. Ev tapudaki eşte kalır. Evlilik süresince karşılığı verilerek elde edilen değerler edinilmiş maldır (m.219) ve bir eşin bütün malları aksi ispat edilene kadar edinilmiş sayılır (m.222/3). Diğer eş artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir (m.236); zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim kusurlu eşin payını azaltabilir ya da kaldırabilir. Katılma alacağı ayın veya para olarak ödenebilir; ödeme ciddi güçlük doğuracaksa uygun bir süre ertelenebilir ve tasfiye bitiminden itibaren faiz işler (m.239). Hesabın adımları boşanmada mal paylaşımı yazısında yer alıyor.
- Ev iki eşin paylı mülkiyetindeyse. Eşlerden biri, daha üstün bir yararı olduğunu ispat edip diğerinin payını ödeyerek evin bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir (m.226/2). Bu olmazsa her paydaş malın paylaşılmasını isteyebilir; paylaşma malın aynen bölünmesi ya da satılıp bedelinin bölüşülmesi biçiminde yapılır (m.698-699). Paydaşlar evin kullanımında anlaşamazsa yararlanma ve kullanma şeklini hâkim belirler (m.693). Süreç ortaklığın giderilmesi davası yazısında ele alınıyor.
- Ev evlilikten önce alınmış veya miras ya da bağışla gelmişse. Bu değerler kişisel maldır (m.220/2) ve artık değer hesabına girmez. Diğer eş evin alınmasına, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılık almadan katkıda bulunmuşsa, evdeki değer artışı için katkısı oranında alacak hakkı doğar (m.227). Evde oturma hakkı ise bu alacaktan doğmaz.
- Ev kiralıksa. Kiracı sıfatı sözleşmedeki eşte kalır. Aile konutu olarak kiralanan evde kiracı, eşinin açık rızası olmadan sözleşmeyi feshedemez (TBK m.349/1). Kiracı olmayan eş, kiralayana yapacağı bildirimle sözleşmenin tarafı hâline gelebilir (TMK m.194/4); bu bildirim kiracı olmayan eşin kira ilişkisindeki konumunu güvenceye alır.
Evin Aile Konutu Olması Boşanmada Kalma Hakkı Verir mi?
Tek başına vermez. Madde 194, evlilik sürerken aile konutunu korur: malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu devredemez, kira sözleşmesini feshedemez ve konut üzerindeki hakları sınırlayamaz. Madde evin mülkiyetini paylaştırmaz ve evlilik sona erdikten sonra eşe oturma hakkı tanımaz.
Kanunda konutta kalma veya konutu kullanma hakkı tanıyan iki madde vardır, ikisi de kapsamı dar hükümlerdir. Madde 240, ölen eşe ait konut üzerinde sağ kalan eşe intifa veya oturma hakkı tanınmasını düzenler; yalnız ölüm hâlinde uygulanır. Madde 254 ise boşanma hâlinde, ailenin ortak kullanımına özgülenmiş ve eşler arasında eşit olarak paylaşma konusu olan konutta kimin kalacağını düzenler. Eşler bu konuda anlaşabilir ve kalma hakkını elde eden eş bunun tapuya şerhini isteyebilir. Anlaşamazlarsa ve hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim, olayın özelliklerini, eşlerin ekonomik ve sosyal durumlarını ve varsa çocukların menfaatlerini gözeterek boşanma kararıyla birlikte kendiliğinden karar verir; kalma süresini belirler ve hâkim aksine karar vermedikçe hak bu sürenin bitiminde sona erer. Kiralık evde kiracı olmayan eşin kalmasına da karar verilebilir.
Madde 254 kanunda paylaşmalı mal ayrılığı rejimine ilişkin bölümde yer alır. Yasal rejim olan katılma rejimi bölümünde boşanma hâli için benzer bir madde bulunmaz; 254. maddenin bu rejimde kıyasen uygulanması öğretide önerilse de tartışmalıdır. Bu yüzden yasal rejimde evde kalma çoğunlukla eşlerin protokolüne ya da yukarıdaki mülkiyet kurallarına dayanır; hâkimden kalma hakkı isteniyorsa talebin dayanağı dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Çocuk varsa hâkim dava süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin önlemleri de alır (m.169) ve çocukların menfaati 254. maddedeki ölçütler arasında sayılır. Velayetin kime verildiği evin mülkiyetini veya kullanımını kendiliğinden belirlemez; velayet ölçütleri velayet kime verilir yazısında anlatılıyor.
Boşanmada Ev Eşyaları Kimde Kalır?
Yalnız bir eşin kişisel kullanımına yarayan eşya kanun gereği kişisel maldır (m.220/1). Evlilik süresince birlikte kullanılmak üzere alınan mobilya, beyaz eşya ve benzeri eşya ise çoğunlukla edinilmiş mal sayılır. Hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar eşlerin paylı mülkiyetinde kabul edilir (m.222/2). Evlilikten önce eşe ait olan, miras ya da başka bir karşılıksız kazanma yoluyla gelen eşya kişisel maldır (m.220/2); eşyanın kimden ve hangi amaçla geldiği ispata bağlıdır. Her eş, diğer eşte bulunan kendi mallarını geri alır (m.226/1).
Uygulamada eşyalar çoğu zaman eşler arasında paylaşılır. Paylaşılmayanların değeri mal rejimi tasfiyesinde sürüm değeriyle hesaba katılır (m.232). Anlaşmalı boşanmada protokole eşya listesi ve teslim tarihi yazılması, sonradan çıkacak uyuşmazlığı önler. Dava sürerken eşyaların satılması veya saklanması ihtimaline karşı hâkimden tasarruf sınırlaması istenebilir (m.199). Düğünde takılan takılar ve ziynet eşyası ayrı bir uyuşmazlık konusudur; düğün takıları ve ziynet eşyası yazısında anlatılıyor. 6284 kapsamındaki tedbirler arasında, korunan kişinin şahsi ve ev eşyalarına zarar vermeme de sayılmıştır (6284 m.5/1-e).
Kredili Ev Boşanmada Kime Kalır?
Kredi, mülkiyeti belirlemez. Kural yukarıdakiyle aynıdır: ev tapuda kimin adınaysa orada kalır, diğer eşin hakkı evin edinilmesine yapılan katkıya göre hesaplanır. Evlilik süresince, yani mal rejiminin sona erdiği dava tarihine kadar ödenen taksitler edinilmiş mallardan yapılmış katkı sayılır; ev kişisel mal olsa bile bu katkı, değer artış payı ve alacak olarak tasfiyede tartışılır (m.227). Dava tarihinden sonra ödenen taksitler kural olarak ödeyen eşin kendi payını ilgilendirir.
Eşler arasındaki paylaşma bankayı bağlamaz. Borcun bankaya karşı kimden isteneceği, kredi sözleşmesini kimlerin imzaladığına bağlıdır; evlilik tek başına bir eşi diğerinin borcundan sorumlu kılmaz (m.224, m.246). Ayrıntı için eşin borcundan sorumluluk yazısına bakılabilir. Kredili evi alacak eş, taksitleri ve ipotek yükünü üstlenecekse bunun nasıl yapılacağı, bankanın durumu da gözetilerek en baştan planlanmalıdır.
Anlaşmalı Boşanmada Evin Akıbeti Protokole Nasıl Yazılır?
Anlaşmalı boşanmada hâkim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır; gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir ve değişiklikler tarafça kabul edilirse boşanmaya hükmedilir (m.166/3). Evin devri protokolün imzalanmasıyla gerçekleşmez. Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmenin geçerli olması resmî şekilde düzenlenmesine bağlıdır (m.706) ve mülkiyet tescille kazanılır (m.705). Protokolde şu başlıklar açıkça yer almalıdır.
- Evde hangi eşin kalacağı ve diğer eşin çıkış tarihi.
- Tapu devri varsa hangi payın kime, hangi bedelle ve hangi tarihte devredileceği.
- Kredi taksitleri, aidat, vergi ve faturaların kimin üzerinde kalacağı.
- Ev eşyalarının listesi, kimin neyi alacağı ve teslim günü.
- Çocukların eğitim ve bakımı bakımından evin konumu.
Örnek maddeler anlaşmalı boşanma protokolü örneği yazısında bulunuyor.
Boşanma Kesinleşti ve Eş Evden Çıkmıyorsa Ne Yapılır?
Evin kimde kalacağı belliyse, yani ev kişisel mal olarak malik eşe ait ya da devir tescille tamamlanmışsa, malik haksız elatmanın önlenmesini dava edebilir (m.683/2). Ev paylı mülkiyetteyse paydaşın kullanımı, diğer paydaşların haklarıyla bağdaştığı ölçüde mümkündür (m.693/1); uyuşmazlık hâlinde kullanım biçimini hâkim belirler ve paylaşma için ortaklığın giderilmesi istenebilir. Evin devri veya katılma alacağı henüz netleşmediyse, mal paylaşımı ve devir şartları birlikte çözülmelidir. Kesinleşmeden sonra şiddet veya tehdit varsa 6284 tedbirleri yine istenebilir.
Boşanmada Ev Kimde Kalır Hakkında Sık Sorulan Sorular
Boşanmada ev kimde kalır?
Boşanma kararı tapu kaydını değiştirmez; ev kayıtlı eşte kalır ve diğer eşin hakkı çoğunlukla katılma alacağıdır. Ev paylı mülkiyetteyse üstün yarar ispat eden eş diğerinin payını ödeyerek evi isteyebilir (TMK m.226/2). Dava sürerken evde kalma geçici önlemle düzenlenir (m.169).
Ev eşimin adına, boşanınca bana kalır mı?
Kendiliğinden kalmaz. Ev evlilik içinde edinilmişse mülkiyet malik eşte kalır, diğer eş artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkı kazanır (m.236). Eşler protokolle evin devrini kararlaştırırsa devir resmî şekilde yapılmalı ve tescille tamamlanmalıdır (m.705-706).
Boşanma davası sırasında eşim beni evden çıkarabilir mi?
Kanunda malik eşe diğerini kendi başına çıkarma yetkisi veren hüküm yoktur. Barınma, hâkimin geçici önlemiyle düzenlenir (m.169, m.197/2). Şiddet veya tehdit varsa 6284 uyarınca ortak konut korunan kişiye tahsis edilebilir (m.5/1-b).
Boşanmada ev eşyaları kimde kalır?
Kişisel kullanıma yarayan eşya, evlilikten önce sahip olunan ve karşılıksız kazanılan eşya kişisel maldır (m.220). Evlilik içinde alınan ortak eşya edinilmiş maldır; kime ait olduğu ispat edilemeyen eşya paylı mülkiyette sayılır (m.222/2). Eşyalar çoğunlukla eşler arasında paylaşılır.
Kredili ev boşanmada kimde kalır?
Ev tapuda kimin adınaysa orada kalır. Evlilik süresince ödenen taksitler edinilmiş mal katkısı sayılır ve tasfiyede hesaba girer. Eşler arasındaki paylaşma bankayı bağlamaz; borç, sözleşmeyi imzalayanlara karşı devam eder.
Aile konutu şerhi boşanmada evde kalma hakkı sağlar mı?
Hayır. Aile konutu şerhi malik eşin evi rızasız devretmesini engeller (m.194). Boşanmada evde kalma hakkını düzenleyen m.254 yalnız paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde uygulanır; bu rejimde hak eşlerin anlaşması ya da hâkimin kararıyla doğar ve tapuya şerh edilebilir. Yasal rejimde (edinilmiş mallara katılma) boşanma sonrası evde kalma hakkı veren özel bir hüküm yoktur.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.



