URSA Avukatlık

Eşin Borcundan Diğer Eş Sorumlu mu? Kredi, Kefalet ve Haciz

Aile Hukuku13 dk okumaEklenme:
Eşin borcu ve diğer eşin sorumluluğu klasörleri, anahtarlık ve belge; eş borcundan sorumluluk

Hayır, evlilik tek başına bir eşi diğerinin borcundan sorumlu kılmaz. Eşlerden her biri kendi borçlarından kendi malvarlığıyla sorumludur (TMK m.224, m.246); bu yüzden alacaklı, borçlu olmayan eşin maaşına, hesabına ya da adına kayıtlı evine haciz koyduramaz. Sorumluluk üç yoldan doğar. Eş borca ortak borçlu veya kefil olarak imza atmıştır, borç ailenin sürekli ihtiyaçları için birliği temsil yetkisiyle yapılmıştır (m.188-189) ya da eşler arasında mal ortaklığı rejimi vardır. Kefalette ayrıca diğer eşin yazılı rızası gerekir (TBK m.584). Haciz gününde belirleyici olan evlilik değil, malın kime ait olduğunu kanıtlayabilmektir.

Eşlerden Biri Diğerinin Borcundan Kendiliğinden Sorumlu mu?

Değildir. Eşler başka bir rejim seçmemişse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m.202) ve bu rejimde eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (m.224). Mal ayrılığında da aynı kural geçerlidir (m.243, m.246). Borcun evlilikten önce ya da sonra doğması sonucu değiştirmez; önemli olan borcun hangi eşin imzasıyla ve hangi sözleşmeyle doğduğudur.

Eşin ortak imza, kefalet, aile ihtiyaçları ve mal rejimi hâllerinde borçtan sorumlu olabileceği dört durumda

Katılma rejiminde diğer eşin hakkı, rejim sona erdiğinde borçlu eşin artık değerinin yarısı üzerinde doğan alacaktır (m.236). Bu alacak rejim sona ermeden doğmaz; bu nedenle alacaklıya karşı bir sorumluluk yaratmaz ve eşlerin mallarını ortaklaştırmaz. Yani icra takibi borçlu eşe karşı yürür ve haciz borçlunun malına uygulanır.

Takip yanlışlıkla ya da yetkisiz biçimde diğer eşe de yöneltilmişse ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmelidir (İİK m.62). Ayrıntı ödeme emrine itiraz yazısındadır. Borçlu olmadığını ispat etmek için ise takipten önce ya da takip sırasında menfi tespit davası açılabilir (İİK m.72); bu dava menfi tespit davası yazısında anlatılıyor.

Mal Rejimi Eşin Sorumluluğunu Değiştirir mi?

Yalnızca mal ortaklığı rejiminde fark ortaya çıkar. Bu rejim ancak noterde yapılan mal rejimi sözleşmesiyle seçilebilir; sözleşme yapmamış eşler yasal rejime tabidir.

Mal rejimiAlacaklıya karşı sorumlulukDayanak
Edinilmiş mallara katılma (yasal rejim)Her eş kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludurTMK m.202, m.224
Mal ayrılığıHer eş kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludurTMK m.243, m.246
Mal ortaklığıBirliği temsil, ortaklık mallarını yönetme veya meslek icrası gibi sebeplerle doğan borçlarda kişisel mallar ve ortaklık malları; diğer borçlarda kişisel mallar ve ortaklık mallarının değerinin yarısı kadar kısımTMK m.268, m.269

Borç doğduktan sonra mal rejimini değiştirmek alacaklıyı bağlamaz. Rejimin kurulması, değiştirilmesi veya tasfiyesi, alacaklıların üzerinden haklarını alabilecekleri malları sorumluluk dışında bırakamaz (TMK m.213). Sözleşmenin şekli ve sonuçları mal rejimi sözleşmesi yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Borçlu eşin malvarlığı borca batıksa ya da ortaklıktaki payı haczedilmişse diğer eş, haklı sebebe dayanarak hâkimden mal ayrılığına geçilmesini isteyebilir (m.206/1). Karar verilirse rejim dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (m.225/2). Mal ortaklığını kabul etmiş eşlerden birine karşı icra takibinde bulunan alacaklı da haczin uygulanmasında zarara uğrarsa hâkimden mal ayrılığına karar verilmesini isteyebilir (m.210).

Eşlerden biri diğerinin borcunu kendi parasıyla ödemişse mal rejimi bunu engellemez. Eşler arasındaki borç muaccel olduğunda istenebilir; ancak borcun hemen ödenmesi borçlu eşi evlilik birliğini tehlikeye düşürecek güçlüğe sokacaksa süre istenebilir (m.217).

Ortak Kredi ve Ortak İmzalı Borçta Eş Nasıl Sorumlu Olur?

Eşlerin ikisi de kredi sözleşmesini borçlu sıfatıyla ve her biri borcun tamamından sorumlu olduğunu kabul ederek imzalamışsa müteselsil borçluluk doğar (TBK m.162). Alacaklı bu durumda borcun tamamını ya da bir kısmını dilerse ikisinden de, dilerse yalnız birinden isteyebilir; sorumluluk borç tamamen ödenene kadar sürer (m.163).

Eşler arasındaki iç ilişkide ise aksi kararlaştırılmadıkça borçlular eşit paylarla sorumludur. Payından fazla ödeyen eş, fazla ödediğini diğer borçludan isteme hakkına sahiptir (m.167). Boşanma protokolünde kredinin kimin tarafından ödeneceği yazılabilir ve bu, eşler arasındaki rücu ilişkisini belirler. Banka protokole taraf değilse bu paylaşım kredi sözleşmesinden doğan sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bankadan yazılı düzenleme alınması gerekir. Evin, aracın ve kredili malların boşanmada nasıl hesaba katıldığı boşanmada mal paylaşımı yazısındadır.

Senet borcunda ölçü imzadır. Senedi borçlu sıfatıyla imzalayan eş sorumludur, imzası bulunmayan eş değildir. Takibe konu senet altındaki imza kendisine ait değilse borçlu bunu ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ayrıca ve açıkça bildirmek zorundadır; aksi hâlde senet icra takibi yönünden ondan sadır sayılır (İİK m.60, m.62). Kredi kartı ve ihtiyaç kredisinde de ilk soru, sözleşmeyi kimin imzaladığıdır.

Birliği Temsil Yetkisi Hangi Borçlarda Diğer Eşi de Bağlar?

Eşlerden her biri, ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için evlilik birliğini temsil eder (TMK m.188/1). Bu yetki kullanıldığında eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur (m.189/1). Alacaklı, bu borçta dilediği eşe başvurabilir.

Yetkinin kapsamı dardır. Kanun metni ailenin sürekli ihtiyaçlarını tek tek saymaz; olayın koşullarına göre mahkeme değerlendirir. Ailenin diğer ihtiyaçları için eşlerden biri birliği ancak iki durumda temsil edebilir. Birincisi, diğer eş ya da haklı sebeplerle hâkim tarafından yetkili kılınmış olmasıdır. İkincisi, birliğin yararı bakımından gecikmede sakınca bulunması ve diğer eşin hastalık, başka yerde bulunma gibi sebeplerle rızasının alınamamasıdır (m.188/2).

  • Yetki dışında kalan işlemler. Temsil yetkisi bulunmaksızın yapılan işlemlerden eşlerden her biri kişisel olarak sorumludur. Üçüncü kişilerce anlaşılamayacak biçimde yetki aşılmışsa eşler müteselsilen sorumlu olur (m.189/2).
  • İspat. Alacaklı diğer eşe gitmek için bu hükme dayanacaksa harcamanın ailenin sürekli ihtiyacı için yapıldığını ispatlamalıdır; genel ispat kuralı budur (TMK m.6).
  • Yetkinin kısıtlanması. Eşlerden biri yetkiyi aşar ya da kullanmada yetersiz kalırsa hâkim diğer eşin istemiyle temsil yetkisini kaldırabilir veya sınırlayabilir. İyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması için kararın hâkim tarafından ilan edilmesi gerekir (m.190).

Eş Kefil Olacaksa Diğer Eşin Rızası Gerekir mi?

Gerekir. Eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Rıza kefalet sözleşmesinin kurulmasından önce ya da en geç kurulduğu anda verilmiş olmalıdır (TBK m.584/1). Kurulduktan sonra verilen rıza yeterli değildir. Rıza veren eş kefil olmaz ve borçtan sorumluluk altına girmez; kefalet kefil olan eşin malvarlığını bağlar (mal ortaklığında ortaklık malları da etkilenebilir, TMK m.269).

  • Kefaletin şekli. Kefalet yazılı yapılmalı; kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmeli, müteselsil kefalette bu sıfat kefilin el yazısıyla yazılmalıdır (m.583). Eşin rızası bu şekil kuralının yanında ayrı bir geçerlilik koşuludur.
  • Sonradan yapılan değişiklikler. Kefilin sorumlu olacağı miktarı artıran, adi kefaleti müteselsile çeviren ya da kefil yararına olan güvenceleri önemli ölçüde azaltan değişiklikler için eşin yeniden rızası gerekir; bu sonuçları doğurmayan değişikliklerde gerekmez (m.584/2).
  • Başka adla verilen güvence. Gerçek kişilerce kişisel güvence verilmesine ilişkin başka ad altında yapılan sözleşmelere de kefaletin şekli ve eş rızası kuralları uygulanır (m.603).
  • Süre. Gerçek kişi tarafından verilen her türlü kefalet, sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yıl geçmekle kendiliğinden ortadan kalkar (m.598/3).

Eş rızası aranmayan kefaletler kanunda sayılmıştır. Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortağı ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilen kefaletler, esnaf ve sanatkârların mesleki faaliyetleriyle ilgili kefaletleri, 5570 sayılı Kanun kapsamındaki kamu sermayeli bankaların faiz destekli kredilerine ilişkin kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatiflerinin ve kamu kurumlarının kooperatif ortaklarına kullandırdığı kredilerdeki kefaletler bu kapsamdadır (m.584/3). Şirket ortağı olan bir eşin şirket kredisine verdiği kefalet şirketle ilgili olması koşuluyla rıza şartından muaftır.

Eş rızası bulunmayan bir kefalete dayanılarak takip yapılmışsa kefil olduğu ileri sürülen kişi ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmeli, gerekirse menfi tespit davası açmalıdır. Kefilin takibinde de ayrım vardır. Adi kefalette alacaklı borçluya başvurmadıkça kefili takip edemez (m.585); müteselsil kefalette koşullar gerçekleşince doğrudan kefile gidebilir (m.586).

Eşin Kredisi veya Borcu İçin Aile Konutuna İpotek Konulabilir mi?

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m.194/1). İpotek bir sınırlamadır; bu yüzden bankalar kredi teminatı olarak ev gösterildiğinde eşten noterde muvafakat isteyebilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1625, K. 2024/7984, T. 30.10.2024. Eş, bankanın lehine ilk ipotek için noterde muvafakatname vermişti; sonradan aynı eve konulan ikinci ve üçüncü ipotekler için yeniden rıza alınmamıştı. Mahkemeler açık rızanın yapılan her işlem bakımından alınması gerektiğini, soyut nitelikteki muvafakatnamenin sonraki ipotekleri kapsamadığını kabul etmiş, Daire bu kararı onamıştır.

Rızanın, tapuda aile konutu şerhi bulunmasa da aranıp aranmayacağı ve şerhin etkisi aile konutu şerhi yazısında ele alınıyor.

Eşin Borcu İçin Hangi Mallara Haciz Gelir?

Haciz, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü kişide bulunan taşınır malları, taşınmazları ve alacak ile hakları üzerine uygulanır (İİK m.85/1). Bu yüzden belirleyici soru, malın kime ait olduğudur.

Borçlu eşin ve diğer eşin mallarına haciz gelip gelmeyeceği; mülkiyet ispatı ve istihkak
MalEşin borcu için durum
Borçlu eş adına kayıtlı ev, araç, hesapBorçlunun malı olduğu için haczedilebilir
Borçlu olmayan eş adına kayıtlı ev, araç, hesapBorçlunun malı olmadığı için eşin borcu nedeniyle haczedilemez
Borçlu eşin maaşıBorçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek kısım maaşın dörtte birinden az olamaz (İİK m.83). Ayrıntı maaş haczi yazısındadır
Evde birlikte kullanılan taşınır malTaşınır malı elinde bulunduran maliki sayılır; borçlu ile üçüncü kişinin birlikte elinde bulundurduğu mal borçlunun elinde kabul edilir (İİK m.97/a)
Kişisel eşya ve ortak kullanımdaki ev eşyasıPara, kıymetli evrak, altın, gümüş, antika gibi kıymetli şeyler hariç, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası haczedilemez (İİK m.82/1-3)

İİK m.97/a ayrıca birlikte oturulan yerlerdeki mallardan niteliği itibarıyla kadına, erkeğe veya çocuğa ait olduğu açıkça anlaşılanların ve örf, adet, sanat veya meslek icabı birine ait olanların o kişinin sayılacağını söyler. Karinenin aksini ispat yükü iddia eden kişiye aittir. Evdeki eşyada neyin haczedilemeyeceği haciz evden ne alabilir yazısında sıralanıyor.

Ev eşlerin paylı mülkiyetindeyse borçlu eşin payı haczedilebilir. Hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar zaten paylı mülkiyette sayılır (TMK m.222/2). Paylı mülkiyetin sona erdirilmesi için ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/4360, K. 2025/7203, T. 06.11.2025. Evin borçlunun adına kayıtlı olduğu bir dosyada eş, taşınmazın aile konutu olduğunu söyleyerek haczin kaldırılmasını istemişti. Daire kararı onamış; gerekçesinde TMK m.194'ün tapu maliki borçlunun borcu nedeniyle haciz ve satışa engel olmadığını, haline münasip ev korumasından yalnızca tapu maliki borçlunun yararlanabileceğini ve aile konutu şerhinin bulunmasının takipte taraf olmayan eşe haczedilmezlik şikâyeti hakkı vermediğini belirtmiştir.

Banka hesabında ise hesabın kimin adına açıldığı ve paranın kaynağı önem kazanır. Hacizli hesapla ilgili yollar banka haciz kaldırma yazısında anlatılıyor.

Evdeki Eşya Haczedilirse Borçlu Olmayan Eş Ne Yapar?

Haciz sırasında malın başkasına ait olduğu söylenmeli ve beyan haciz tutanağına geçirilmelidir. Borçlu ya da malı birlikte elinde bulunduran kişiler üçüncü bir kişinin mülkiyet hakkı bulunduğunu haciz memuruna beyan etmek zorundadır; memur da beyanı tutanağa geçirir, bu tür mallar en sona bırakılır (İİK m.85/2). İstihkak iddiası icra dairesine bildirilir; alacaklı ve borçluya iddiaya itiraz için üç günlük süre tanınır. Susarlarsa iddiayı kabul etmiş sayılırlar (İİK m.96/1-2).

Süre kısadır. Malın haczine muttali olan borçlu veya üçüncü kişi, öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa aynı takipte bu hakkı kaybeder. İddia sahibiyle birlikte oturanlar da iddia tarihinde haczi öğrenmiş sayılır (İİK m.96/3). Alacaklı veya borçlu iddiaya itiraz ederse dosya icra mahkemesine gider; üçüncü kişi icra mahkemesinin kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açmak zorundadır (m.97). İddiayı ispat yükü üçüncü kişidedir.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2015/22800, K. 2018/15402, T. 10.09.2018. Alacaklı, borçlunun boşandığı eski eşiydi ve boşanmada hükmedilen tazminat alacağı için takip yapıyordu. Haciz, borçlu ile eşinin birlikte yaşadığı evde yapılmış, eş istihkak davası açarak borçluyla aralarında mal ayrılığı sözleşmesi bulunduğunu, evin ve eşyaların kendisine ait olduğunu ileri sürmüştü. Daire, mal ayrılığı rejimine borcun doğumundan sonra geçilmesini, haciz adresindeki taşınmazın bu tarihten beş gün sonra satın alınıp eşyalarıyla annesine kiraya verilmesini hayatın olağan akışına aykırı bulmuş, borçlu adına da düzenlenebilecek faturaları ve adi kira sözleşmesini karineyi çürütmeye yeterli görmemiş ve davayı kabul eden kararı bozmuştur.

Karardan çıkan sonuç açıktır. Borç doğduktan sonra yapılan mal rejimi değişikliği tek başına yetmez; mal alım belgesi, banka dekontu, tapu kaydı ve ayırt edici özelliği olan faturalar gibi belgeler hazırlanmalıdır.

Borçlu Eş Malını Diğer Eşe Devrederse Ne Olur?

Alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla yapılan devirler iptal davasına konu olur. Elinde geçici veya kesin aciz belgesi bulunan her alacaklı bu davayı açabilir (İİK m.277). İİK m.278, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Yürürlükteki metne göre geçici veya kesin aciz belgesinin ya da aciz belgesi niteliğindeki haciz tutanağının düzenlendiği yahut iflasın açıldığı tarihten önceki bir yıl içinde yapılan bütün bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar iptale tabidir. Eşler arasında yapılan tasarruflar, gerçek değerine uygun olarak ivazlı olduğu ispatlanmadıkça bağışlama sayılır; son bir yıl içinde evlilik birliği sona ermiş olsa bile eşle yapılan tasarruflar da bu kapsamdadır.

Zarar verme kastıyla yapılan işlemler için ayrı bir yol vardır. Malvarlığı borçlarına yetmeyen borçlunun alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı işlemler, diğer tarafça kastın bilindiği ya da bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hâllerde iptal edilebilir; borçlunun karısı veya kocası söz konusu durumu bildiği farz edilir (İİK m.280). İptal davası hakkı, batıl tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş yıl geçmekle düşer (m.284).

Borç Yüzünden Eşe İcra Gelirse Hangi Adımlar Atılmalı?

  1. Ödeme emrine bakın. Borçlu olarak kim gösterilmiş, takip hangi belgeye dayanıyor, tebliğ tarihi nedir. İtiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
  2. İmzayı kontrol edin. Senet veya kefaletname altındaki imza kendisine ait değilse bu durum yedi gün içinde ayrıca ve açıkça bildirilir.
  3. Kefaleti inceleyin. Azami miktar, tarih ve el yazısı ibareleri ile eşin yazılı rızası bulunup bulunmadığına bakın.
  4. Hacizde beyanı tutanağa yazdırın. Haczedilen mal borçlu olmayan eşe ait ise bu hemen söylenmeli ve belgesiyle gösterilmelidir; yedi günlük istihkak süresi kaçırılmamalıdır.
  5. Belgeleri toplayın. Tapu kaydı, araç ruhsatı, banka dekontu, fatura, mal rejimi sözleşmesi ve evlenme tarihinden önceki mal varlığını gösteren evraklar önem taşır.
  6. Gerekirse dava açın. Borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit, hacizli mal için istihkak davası, geleceği korumak için mal ayrılığı davası gündeme gelir.

Eşin Borcundan Sorumluluk Hakkında Sık Sorulan Sorular

Eşin icra borcundan diğer eş sorumlu olur mu?

Kural olarak olmaz. Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m.224, m.246), takip de borçlu eşe karşı yürür. Diğer eş borca imza atarak ortak borçlu ya da kefil olmuşsa, borç ailenin sürekli ihtiyaçları için birliği temsil yetkisiyle doğmuşsa veya eşler arasında mal ortaklığı rejimi varsa durum değişir.

Eşin banka kredisi için diğer eşin maaşına haciz konur mu?

Kredi sözleşmesini yalnız bir eş imzalamışsa banka diğer eşin maaşına haciz koyduramaz. Diğer eş kredide ortak borçlu veya kefil olarak imzası varsa alacaklı borcun tamamını ondan da isteyebilir (TBK m.163) ve maaşı İİK m.83 sınırları içinde haczedilebilir. Kefil olunmuşsa ayrıca diğer eşin yazılı rızası aranır (TBK m.584).

Eşin senet borcundan diğer eş sorumlu olur mu?

Senedi imzalayan kişi sorumludur. İmzası bulunmayan eş, yalnızca evli olduğu için senet borcundan sorumlu tutulamaz. Takibe konu senette imza ona ait değilse bunu ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ayrıca ve açıkça bildirmesi gerekir (İİK m.60, m.62).

Eş rızası olmadan imzalanan kefalet geçerli mi?

Kanun, evlilik devam ederken eşin ancak diğer eşin yazılı rızasıyla kefil olabileceğini söyler; rıza kefalet sözleşmesinden önce ya da en geç kurulduğu anda verilmiş olmalıdır (TBK m.584). Ticari işletme sahibi, şirket ortağı ya da yöneticisi gibi kanunda sayılan kefaletlerde eş rızası aranmaz.

Boşanma ortak kredi sorumluluğunu sona erdirir mi?

Kendiliğinden sona erdirmez. Kredi sözleşmesinde iki eş de borçluysa alacaklı borcun tamamını dilediğinden isteyebilir ve sorumluluk borç ödenene kadar sürer (TBK m.163). Boşanma protokolündeki paylaşım eşler arasındaki rücu hakkını belirler; bankayla ayrıca yazılı düzenleme yapılmadıkça bankaya karşı sorumluluk korunur.

Eşin borcu için evdeki ev eşyasına haciz gelir mi?

Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası, para ve kıymetli eşya gibi istisnalar dışında haczedilemez (İİK m.82/1-3). Para, altın, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler bu korumanın dışındadır; bunlarda taşınır mal karinesi borçlu aleyhine işler (İİK m.97/a) ve aksini iddia eden diğer eş ispat etmelidir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler