URSA Avukatlık

Gri Sigorta Mağdurlarının Hukuki Hakları

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Ahşap yüzeyde kapalı gri bir şemsiye ile Gri Sigorta mağdurlarının hakları

Gri sigorta, hukuki bir sigorta türü değil, Gri Sigorta A.Ş. adlı şirketin adıdır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), şirketin ileri düzeydeki mali bünye zaafiyeti nedeniyle yeni poliçe düzenleme ve uzatma yetkisini 28.11.2023 tarihinde kaldırmış, portföyün idaresini Güvence Hesabına bırakmış ve sonradan tüm sigortacılık ruhsatlarını iptal etmiştir. Mağdurun hakları poliçenin türüne göre ayrılır: zorunlu trafik sigortasından doğan zararlar Güvence Hesabı kapsamındadır, ödenmemiş prim iadesi için Hesabın duyurduğu ayrı bir yol vardır, kasko ise kanundaki kapsamın dışında kalır. Aşağıda başvuru yolları, süre ve tahkim seçeneği anlatılıyor.

Gri Sigorta Ne Oldu, Neden Kapandı?

Güvence Hesabının duyurusuna göre SEDDK, Gri Sigorta A.Ş.'nin tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi yapma ve süre uzatma yetkisini ileri düzeyde mali bünye zaafiyeti nedeniyle 28.11.2023 tarihinde 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında kaldırmıştır. Şirketin sigorta portföyünün idaresi Güvence Hesabına bırakılmış, ardından tüm sigortacılık ruhsatları iptal edilmiştir. Hesabın aynı duyurusu, şirketin varlıklarının 30.11.2023 itibarıyla yükümlülüklerinden yaklaşık 414 milyon TL az olduğunu belirtir. Hesap, mevcut varlıkları önce hasar tazminatlarına ayırmış ve bu ödemeleri önemli ölçüde tamamlamıştır. Güvence Hesabı, sitesindeki sıkça sorulan sorular bölümünde de Gri Sigorta A.Ş.'yi, ruhsatları iptal edilen ya da iflas eden şirketler listesinde sayar.

Yasal çerçeve 5684 sayılı Kanun'un 14. maddesidir. Hesap, Karayolları Trafik Kanunu ile ihdas edilen zorunlu sorumluluk sigortalarına ilişkin olarak, belirli koşullar gerçekleştiğinde ortaya çıkan zararları bu sigortaların geçerli teminat miktarlarına kadar karşılar (m.14/1). Koşullardan biri, sigorta şirketinin mali bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası hâlinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlardır (m.14/2-c). Hesabın genel işleyişi Güvence Hesabı yazısında anlatılıyor.

Gri Sigorta Mağdurları Ne Yapmalı?

İlk adım, elinizdeki poliçenin hangi branşa ait olduğunu belirlemektir. Üç durum ayrılır.

Gri Sigorta mağdurlarının zorunlu trafik sigortası, prim iadesi ve kasko poliçesine göre izleyeceği yolları gösteren üç kartlı şema
  • Gri Sigortalı araç sizi yaraladıysa ya da aracınıza zarar verdiyse (zorunlu trafik sigortası): Zarar Hesabın kapsamındadır. Güvence Hesabının sıkça sorulan sorular sayfasına göre iflas eden şirketlerle ilgili başvurular Güvence Hesabına yapılır; bütün branşlarda ruhsatı iptal edilmiş şirketlerde ise başvuru sigorta şirketinin kendisine yapılır ve şirket hasar dosyasını düzenleyip Güvence Hesabına gönderir. Gri Sigorta ruhsatı iptal edilen şirketler arasında sayıldığından, başvurunun hangi kanaldan alınacağı Hesabın güncel yönlendirmesinden teyit edilmelidir. Kaza ve sigorta başvurusunun genel işleyişi trafik kazalarında sigorta şirketine başvuru yazısında.
  • Poliçeniz iptal edildi, prim iadesi alacaklısınızsa: Güvence Hesabı sitesinde Gri Sigorta prim iadeleri için bir sorgulama sayfası bulunur; T.C. kimlik numarası ya da vergi kimlik numarasıyla sorgulama yapılır, iade çıkarsa tutar Ziraat Bankası kanallarından alınır.
  • Kasko ya da başka isteğe bağlı poliçeniz varsa: Hesap, kanuna göre zorunlu sigortalara ilişkin zararları karşılamak için kurulmuştur (m.14/1). Kasko isteğe bağlı olduğundan kanundaki bu kapsamın dışındadır. Kasko poliçeleri iptal edilmiş, prim iadesi ise yukarıdaki yoldan işlemektedir. Hesabın portföy idaresi kapsamındaki ödeme olanağı şirketin varlıklarıyla sınırlıdır.

Trafik Kazasında Güvence Hesabından Neler İstenebilir?

Hesabın kapsamı Güvence Hesabının kendi duyurularında şöyle sayılır: sakatlık hâlinde sakatlık tazminatı, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalanlara destekten yoksun kalma tazminatı. Ruhsatı iptal edilmiş ya da iflas etmiş şirketlerde maddi zararlar da kapsama girer; sıkça sorulan sorular bölümü, bedensel zararlar dışındaki maddi zararların bu şirketler hariç Hesaptan karşılanmadığını belirtir. Manevi zararlar, kazaya neden olan aracın işletenin veya sürücüsünün zararları Hesap kapsamında değildir. Hesabın sorumluluğu kaza tarihinde SEDDK tarafından belirlenen teminat limitleriyle sınırlıdır; yıllara göre limitler trafik sigortası teminat limitleri sayfasında. Bedensel zararda gereken belgeler, Hesabın başvuru sayfasında sürekli sakatlık için kaza tespit tutanağı, kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenmiş sağlık kurulu raporu, epikriz ve tedavi belgeleri, güncel SGK hizmet dökümü; ölümde veraset ilamı, ölü muayene ve otopsi raporu ile nüfus kayıt örneği olarak sıralanır.

Hesap ödeme yaptığında rücu hakkı da vardır; zarar veren aracın işletenine ve sürücüsüne rücu eder. Ayrıntısı Güvence Hesabı rücu davası yazısındadır.

Prim İadeleri Ne Zaman ve Nasıl Alınır?

Güvence Hesabının prim iadeleri duyurusuna göre şirketin sigortalılara prim iadesinden kaynaklanan borcu yaklaşık 610 milyon TL, varlıklarla yükümlülükler arasındaki açık ise yaklaşık 400 milyon TL olarak belirtilmiştir. Varlıklar ölçüsünde toplam prim iade borcunun yaklaşık yüzde 19,5'i, yani 119 milyon TL ödenebilir durumdadır. Duyuru, kalan kısım için bir ödeme tarihi vermemektedir; bu yüzden "ödemeler ne zaman yapılacak" sorusunun kesin bir cevabı yoktur. Alacaklı sıfatıyla başvuran kişiler geçerli kimlik belgeleriyle Ziraat Bankasına gidebilir ya da Güvence Hesabı sitesindeki Gri Sigorta Prim İadeleri sayfasından sorgulama yapabilir.

Başvuru Sonuçsuz Kalırsa Tahkim ve Dava Yolu Var mı?

Var. Sigortacılık Kanunu m.30/1, Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların da Sigorta Tahkim Komisyonunda çözülebileceğini söyler. Komisyona gidebilmek için olayla ilgili gerekli başvurunun yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir; muhatabın başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterlidir (m.30/13). Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren dört ay içinde karar vermek zorundadır (m.30/16). Yol seçimi ve başvuru koşulları Sigorta Tahkim Komisyonu yazısında, dilekçe yapısı Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru dilekçesi örneği yazısında anlatılıyor. Şirketin ödeme yapmadığı genel durumlar için sigorta şirketi ödeme yapmazsa yazısına bakılabilir.

Güvence Hesabı başvurusu sonuçsuz kaldığında Sigorta Tahkim Komisyonuna gidiş adımlarını gösteren dört adımlı akış şeması

Başvuru İçin Süre Ne Kadar?

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil cezayı gerektiriyorsa ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre geçerlidir (KTK m.109). Güvence Hesabı da kendi sayfalarında hak sahiplerinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlükârda on yıl içinde başvurması gerektiğini belirtir. Başvurunun gecikmemesi bu yüzden önemlidir. Süre hesabı için trafik kazası zamanaşımı yazısına bakılabilir.

Gri Sigorta Mağdurlarının Hukuki Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Gri sigorta nedir?

Gri Sigorta A.Ş. adlı bir sigorta şirketidir. Kanunda "gri sigorta" diye bir sigorta türü yoktur. Şirketin yeni poliçe düzenleme ve uzatma yetkisi 28.11.2023'te SEDDK tarafından kaldırılmış, daha sonra tüm sigortacılık ruhsatları iptal edilmiştir.

Gri sigorta mağdurları ne yapmalı?

Poliçenin türüne bakmalıdır. Zorunlu trafik sigortasından doğan zararlar için Güvence Hesabına ya da Hesabın yönlendirdiği kanala yazılı başvuru yapılır. Prim iadesi alacağı için Güvence Hesabı sitesinde sorgulama yapılır. Kasko gibi isteğe bağlı poliçeler 5684 sayılı Kanun m.14'teki kapsamın dışındadır.

Gri sigorta mağdurlarına ödemeler ne zaman yapılacak?

Güvence Hesabı duyurusunda prim iade borcunun yaklaşık yüzde 19,5'inin varlıklar ölçüsünde ödenebilir olduğu belirtilmiş, kalan kısım için tarih verilmemiştir. Hasar tazminatlarının önemli ölçüde ödendiği de aynı duyuruda yer alır. Güncel durum Güvence Hesabının sitesinden izlenmelidir.

Gri sigorta mağdurlarının prim iadeleri nereden alınır?

Güvence Hesabı sitesinde Gri Sigorta Prim İadeleri sayfasında T.C. kimlik numarası ya da vergi kimlik numarasıyla sorgu yapılır. İade tutarı çıkarsa Ziraat Bankası internet şubesi, mobil uygulaması, ATM'leri ya da şubelerinden alınabilir.

Gri sigorta neden kapandı?

SEDDK'nın tespitine göre şirket ileri düzeyde mali bünye zaafiyeti içindeydi. Güvence Hesabının duyurusu, 30.11.2023 itibarıyla varlıkların yükümlülüklerden yaklaşık 414 milyon TL az olduğunu belirtir. Kapanışın ayrıntılı gerekçeleri SEDDK kararında yer alır.

Gri sigortalı araç bana çarptıysa tazminatı kim öder?

Bedensel zararlar için Güvence Hesabı, 5684 sayılı Kanun m.14/2-c uyarınca poliçenin teminat limitine kadar sorumludur. Hesap kusur oranını da dikkate alarak tazminatı tespit eder. Kaza ve sigorta başvurusunun sırası yaralanmalı kazada sigortadan para alma yazısında anlatılıyor.

Güvence Hesabı başvurumu reddederse tahkime gidebilir miyim?

Gidebilirsiniz. Kanun, Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıkları da tahkime açar (m.30/1). Reddedilmiş ya da 15 iş günü içinde cevaplanmamış başvuru, Komisyona gitmek için yeterlidir (m.30/13).

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler