İcra Dosyası Zaman Aşımı Kaç Yıl? İcra Zamanaşımı Süreleri, Kesen Hâller ve İtiraz

İcra zamanaşımı, alacaklı takip dosyasında uzun süre işlem yapmadığında borçlunun icranın geri bırakılmasını isteyebilmesidir. İcra dosyası zaman aşımı kaç yıl sorusunun cevabı alacağın türüne bağlıdır. Mahkeme kararına dayanan takip, son işlemden itibaren on yıl hareketsiz kalırsa zamanaşımına uğrar (İİK m.39). İlamsız takipte alacağın kendi süresi uygulanır: genel alacakta on, kira ve ücrette beş, bonoda üç yıl. Süre, alacaklının takibi ilerleten son işleminden yeniden başlar. Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz; borçlu icra mahkemesine başvurarak ileri sürmelidir. Haczin düşmesi ise satış isteme süresine bağlı ayrı bir sonuçtur.

Aşağıda süreler alacak türüne göre bir tabloda toplanıyor; ardından sürenin başladığı an, zamanaşımını kesen ve kesmeyen işlemler, itirazın hangi mercie ve hangi sürede yapılacağı, haciz isteme süresi ile haczin düşmesi anlatılıyor. Sonda adım adım bir kontrol tablosu var. Madde metinleri 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun güncel metinlerinden alınmıştır.

İcra Dosyası Kaç Yılda Zaman Aşımına Uğrar?

Takipte işleyen süre kural olarak takibe konu alacağın kanunda bağlı olduğu süredir. İstisna mahkeme kararlarıdır: kanun ilama dayanan takip için ayrı bir on yıllık süre koyar.

Takibin dayanağı	Süre	Süre ne zaman başlar	Dayanak
Mahkeme veya hakem kararı (ilamlı takip)	10 yıl	Takipteki son işlem	İİK m.39/1, TBK m.156/2
Noter senedi	Senedin niteliğine göre borçlar veya ticaret kanunundaki süre	Alacağın muaccel olması, takipte son işlem	İİK m.39/2
Kanunda ayrı süre öngörülmeyen alacaklar (sözleşme, borç senedi gibi)	10 yıl	Alacağın muaccel olması	TBK m.146, m.149
Kira bedeli, faiz, ücret gibi dönemsel edimler	5 yıl	Her dönemin muaccel olması	TBK m.147/1
Konaklama ve yeme içme bedelleri, küçük sanat işleri ve küçük çaptaki perakende satışlar	5 yıl	Alacağın muaccel olması	TBK m.147/2-3
Bono düzenleyenine veya poliçeyi kabul edene karşı	3 yıl	Vade	TTK m.749/1, m.778
Hamilin cirantalara (poliçe ve bono) ve poliçeyi düzenleyene karşı	1 yıl	Protesto tarihi; "gidersiz iade" kaydı varsa vade	TTK m.749/2
Çek hamilinin başvurma hakları	3 yıl	İbraz süresinin bitimi	TTK m.814/1
Haksız fiil ve trafik kazası tazminatı	2 yıl, her hâlde 10 yıl; fiil suçsa ceza zamanaşımı	Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi	TBK m.72, KTK m.109
Aciz vesikasındaki alacak	20 yıl	Vesikanın düzenlenmesi	İİK m.143/6

Borçlar Kanunu'ndaki zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemez (TBK m.148). Asıl alacak zamanaşımına uğrayınca ona bağlı faiz ve diğer alacaklar da zamanaşımına uğramış olur (TBK m.152); bu nedenle faiz alacağı için ayrı bir hesap yapmak çoğu zaman gerekmez. Trafik kazasından doğan tazminatın hangi tarihte ve hangi süreye tabi olduğu trafik kazası zamanaşımı yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

İlamlı ve İlamsız Takipte Zamanaşımı Farkı

İİK m.39'a göre ilama dayanan takip, son işlem üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu süre, ilamdaki alacağın asıl türüne bakılmaksızın uygulanır; kira alacağı da, haksız fiil tazminatı da bir kez mahkeme kararına bağlandıktan sonra on yıllık süreye girer. Türk Borçlar Kanunu da aynı sonucu öngörür: borç bir mahkeme ya da hakem kararına bağlanmışsa kesilmeden sonra başlayan yeni süre her zaman on yıldır (TBK m.156/2). Sigorta Tahkim Komisyonunun hakem kararı da bu kapsamdadır. Nafaka kararına dayanan takipte sürelerin nasıl işlediği nafaka ödenmezse ne olur yazımızda ayrıca ele alınır.

İlamsız takipte, yani genel haciz yoluyla ve kambiyo senetlerine dayalı takipte, kanun ayrı bir takip süresi koymaz. Takip alacağın zamanaşımını keser ve süre alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (TBK m.157/2). Kesilmeyle başlayan yeni süre (TBK m.156/1) kural olarak alacağın kendi süresidir. Bonoya dayalı bir takipte alacaklı üç yıl boyunca takibi ilerleten hiçbir işlem yapmazsa takip zamanaşımına uğrar; kesilmeden sonra başlayan süre de aynı uzunluktadır (TTK m.751/2). Kambiyo senedi dışındaki bir alacakta borç bir senetle ikrar edilmişse, kesilmeden sonra başlayan yeni süre on yıldır (TBK m.156/2).

Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

Zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla, yani alacaklının ödemeyi isteyebileceği günle işlemeye başlar (TBK m.149/1). Muacceliyet bir bildirime bağlıysa süre bu bildirimin yapılabileceği günden başlar. Ömür boyu gelir gibi dönemsel edimlerde alacağın tamamı için süre, ödenmeyen ilk dönemin muaccel olduğu gün başlar (TBK m.150). Hesapta sürenin başladığı gün sayılmaz; son gün de hak kullanılmadan geçince zamanaşımı gerçekleşir (TBK m.151).

Takip başladıktan sonra artık alacağın doğduğu tarih değil, dosyadaki son geçerli işlem önemlidir. Bu yüzden on beş yıllık bir dosya canlı olabilir, dört yıl önce başlatılıp hiç işlem görmemiş bir bono takibi ise zamanaşımına uğramış olabilir.

Zamanaşımının durması kesilmeden nasıl ayrılır?

Durma hâllerinde süre hiç başlamaz ya da başlamışsa bekler, sebep ortadan kalkınca kaldığı yerden devam eder (TBK m.153). Örneğin evlilik devam ettiği sürece eşlerin birbirinden olan alacakları, velayet süresince de çocukların ana ve babalarından olan alacakları için süre işlemez. Kesilmede ise geçen süre silinir ve süre baştan başlar (TBK m.156/1).

İcra Zamanaşımını Kesen Hâller Nelerdir?

TBK m.154 kesme sebeplerini iki grupta sayar. Birincisi borçlunun davranışıdır: borcu ikrar etmesi, özellikle faiz ödemesi, kısmen ifada bulunması, rehin vermesi ya da kefil göstermesi. İcra dosyasına yapılan kısmi ödeme bu nedenle süreyi baştan başlatır. İkincisi alacaklının davranışıdır: dava veya def'i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurması, icra takibinde bulunması ya da iflas masasına başvurması. Kambiyo senetlerinde TTK m.750 dava açılması, takip talebi, davanın ihbarı ve iflas masasına bildirimi sayar; kesen işlem yalnız kimin hakkında yapılmışsa ona karşı sonuç doğurur (TTK m.751/1).

Genel kuralda zamanaşımı müteselsil borçlulardan birine karşı kesilince diğerlerine karşı da kesilmiş olur; asıl borçluya karşı kesilmesi kefili de etkiler, ama kefile karşı kesilmesi asıl borçluyu etkilemez (TBK m.155).

Takip dosyasındaki hangi işlemler süreyi keser?

Takip içinde süreyi yeniden başlatan, alacağın takibine ilişkin işlemlerdir (TBK m.157/2). Yargıtay her talebi bu nitelikte saymaz; ölçüt, işlemin takibi ilerletmeye yönelik olup olmadığıdır. Bonoya dayalı bir takipte 12. Hukuk Dairesi, borçlunun SGK kayıtlarının çıkarılması, haciz talebi içermeyen yenileme talebi, hacizli taşınmazların son durumunun sorulması ve yenileme emri gönderilmesi taleplerinin zamanaşımını kesmediğine karar verdi. Kararın ifadesiyle bunlar "takibi ilerletmeye yönelik takip işlemleri olmadığından zamanaşımını kesmez". Satış avansının yatırıldığı 2011 tarihli talepten kıymet takdirinin tebliğinin istendiği 2015 tarihli talebe kadar dosya işlemsiz sayıldı, üç yıllık süre dolduğu için icranın geri bırakılması gerektiği belirtildi (Yargıtay 12. HD, E. 2025/1365, K. 2025/3187, 15.04.2025).

• Kural olarak süreyi kesen işlemler: haciz talebi, satış talebi ve satış giderinin yatırılması, borçlunun dosyaya kısmi ödeme yapması ya da borcu ikrar etmesi.
• Yukarıdaki kararda süreyi kesmediği kabul edilenler: SGK kaydı istenmesi, haciz talebi içermeyen yenileme, taşınmazın son durumunun sorulması, yenileme emri gönderilmesi talebi.
• Değerlendirilmesi dosyaya bağlı olanlar: sonuçsuz kalan ya da icra müdürlüğünce reddedilip şikâyet edilmeyen talepler. Aynı kararda reddedilen ve şikâyet edilmeyen satış talebi geçerli bir satış talebi sayılmadı.

Zamanaşımı İtirazı Nasıl ve Nereye Yapılır?

Hâkim zamanaşımını kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK m.161); icra dairesi de dosyayı bu gerekçeyle kendiliğinden kapatmaz. Borçlunun başvurması gerekir ve başvurunun mercii ile süresi takibin türüne ve aşamasına göre değişir.

Durum	Mercii ve süre	Dayanak
İlamsız takip, ödeme emri yeni tebliğ edildi	Ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine; süresinde itiraz takibi durdurur	İİK m.62, m.66
Kambiyo senedine dayalı takip	Zamanaşımı itirazı 5 gün içinde dilekçeyle icra mahkemesine	İİK m.168/5, m.169, m.169/a
İlamlı takip, icra emri tebliğ edildi	7 gün içinde icra mahkemesine, icranın geri bırakılması istemiyle	İİK m.33/1
İlamlı takipte icra emrinden sonra dolan zamanaşımı	Her zaman icra mahkemesine	İİK m.33/2, m.33/a
Takip kesinleştikten sonra dolan zamanaşımı (her takip türü)	İcra mahkemesine; kanunda ayrı bir süre öngörülmemiştir	İİK m.71/2, m.33/a

Kambiyo takibinde icra mahkemesi zamanaşımı itirazını senetteki tarihe göre inceler. Alacaklı zamanaşımının kesildiğini ya da durduğunu resmî veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edemezse itiraz kabul edilir ve takip durur; alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı saklıdır (İİK m.169/a). Ödeme emrine itiraz ve itirazın iptali davası trafik kazası icra takibi yazısında örnekleriyle anlatılıyor.

Takip kesinleştikten sonra zamanaşımı şikâyeti

Takip kesinleştikten sonra işleyen süre dolmuşsa İİK m.71/2, ilamlara ilişkin m.33/a'yı kıyasen uygulatır. İcra mahkemesi zamanaşımının dolduğu, kesildiği veya durduğu iddialarını resmî belgelere dayanarak inceler ve icranın geri bırakılmasına ya da devamına karar verir. Uygulamada belge, dosyanın UYAP'taki işlem kayıtları ve talep tarihleridir. Başvurunun adı ne konulursa konulsun nitelendirme hâkime aittir: 12. Hukuk Dairesi, başvuru tarihinde takip kesinleşmişse zamanaşımı iddiasının kambiyo itirazı olarak değil, İİK m.71 ve m.33/a kapsamında takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin şikâyet olarak incelenmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu (Yargıtay 12. HD, E. 2025/8878, K. 2025/8453, 24.12.2025).

Dosyanın kaybolduğu hâllerde ise inceleme önce dosyanın yenilenmesini gerektirebilir. 12. Hukuk Dairesi, arşivde bulunamayan bir takip dosyası ihya edilmeden yalnız UYAP'taki taranmış belgelerle zamanaşımı şikâyetinin kabul edilmesini eksik inceleme saydı (Yargıtay 12. HD, E. 2025/7788, K. 2026/1525, 04.03.2026, oy çokluğu).

Zamanaşımı Dosyayı Kapatır mı, Borç Silinir mi?

Zamanaşımı itirazı kabul edilirse icra geri bırakılır, yani alacaklı o takiple cebren tahsil yapamaz. Alacak ise ortadan kalkmış sayılmaz. Zamanaşımına uğramış bir borcu ödeyen kimse ödediğini geri isteyemez (TBK m.78/2). İlamlı takipte icranın geri bırakılması kararı kesinleşip alacaklıya tebliğ edilirse, alacaklı zamanaşımının gerçekleşmediğini ispat için 7 gün içinde genel mahkemede dava açabilir; açmazsa ilamın zamanaşımına uğradığı kesin hüküm oluşturur (İİK m.33/a/2). Zamanaşımı önceden feragatle bertaraf edilemez (TBK m.160).

Aciz vesikası alan alacaklı için ayrı bir rejim vardır. Vesikadaki alacak için faiz istenemez ve borç, vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yılda zamanaşımına uğrar. Borçlunun mirasçıları, mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde alacaklı hakkını aramamışsa zamanaşımını ileri sürebilir (İİK m.143).

Haciz İsteme Süresi ve Dosyanın İşlemden Kaldırılması

Zamanaşımından ayrı olarak İİK m.78 haciz isteme hakkını bir yıla bağlar. Süre ödeme emrinin tebliğinden başlar; itiraz veya dava hâlinde bunların başlangıcından hükmün kesinleşmesine kadar geçen zaman ile icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz. Haciz talebi bu süre içinde yapılmaz ya da geri alınıp süresinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır.

İşlemden kaldırma takibin düşmesi değildir. Alacaklı yeniden haciz isteyebilir; ancak bunun için yenileme talebinde bulunmalı ve bu talep borçluya tebliğ edilmelidir. İlama dayanmayan takiplerde yenileme talebinden yeniden harç alınır ve bu masraf borçluya yükletilmez (İİK m.78). Asıl tehlike, işlemden kaldırılmış bir dosyada uzun süre hiçbir işlem yapılmamasıdır: bu süre zamanaşımına sayılır. Ödeme emri tebliğinden sonraki bir yıl içinde haciz istemiş alacaklının haczi düştükten sonra yaptığı, haciz talebi içermeyen yenileme talebini Yargıtay zamanaşımını kesen işlem saymamıştır (12. HD, E. 2025/1365, K. 2025/3187).

Haciz Ne Zaman Düşer? İİK 106 ve 110 Süreleri

Haczin düşmesi, takibin zamanaşımına uğramasından farklı bir sonuçtur: haciz kalkar ama takip devam eder. İİK m.106, 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla başlığıyla birlikte değiştirildi ve bugünkü metinde taşınır ile taşınmaz arasında süre farkı yoktur. Alacaklı veya borçlu, haczolunan malın satışını hacizden itibaren bir yıl içinde isteyebilir; borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı, örneğin bankadaki mevduatı da bu hükme tabidir. Bir yıl içinde satışı istenip de artırmada satılamayan mal için süre, satışı isteyen alacaklı bakımından bir yıl daha uzar.

Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılmalıdır; sicile kayıtlı motorlu araçlarda muhafaza giderinin de birlikte yatırılması gerekir. Gider yatırılmazsa satış talebi yapılmamış sayılır (İİK m.106). Satış kanuni süre içinde istenmez ya da talep geri alınıp süresinde yenilenmezse haciz kalkar; satış talebi yalnız bir kez geri alınabilir. Resmî sicile kayıtlı malda haczin kalktığı icra dairesiyle yazışma sonunda tespit edilince sicili tutan idare şerhi terkin eder. Haczin kalkmasına sebep olan alacaklı o mala ilişkin haciz ve muhafaza giderlerinden sorumludur (İİK m.110).

• İcra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi sürerken m.106'daki süreler işlemez; sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa süre kaldığı yerden işler (İİK m.111).
• Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte satış, ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren taşınır rehinde altı ay, taşınmaz rehinde bir yıl içinde istenmelidir; istenmezse haciz değil takip düşer (İİK m.150/e).
• Uygulamadaki adımlar banka haczinin kaldırılması ve tapudaki haczin kaldırılması yazılarında ayrıca anlatılıyor.

İcra Dosyası Zamanaşımına Uğradı mı? Kontrol Tablosu

Aşağıdaki sıra, bir dosyanın durumunu belgelerle görmeye yarar. Tarihler UYAP'ta dosyanın evrak listesinden ya da icra dairesinden alınacak dosya örneğinden okunur.

Adım	Neye bakılır?	Sonuç nasıl okunur?
1. Takibin türü	Ödeme emri mi icra emri mi tebliğ edildi, dayanak ilam mı, senet mi, kambiyo senedi mi?	İlamda 10 yıl; ilamsızda alacağın kendi süresi
2. Alacağın süresi	Alacağın niteliği (kira, ücret, bono, çek, genel alacak)	Yukarıdaki süre tablosundaki satır
3. Son geçerli işlem	Alacaklının takibi ilerleten son talebi (haciz, satış, gider yatırma)	Bu tarihten bugüne süre dolmuşsa zamanaşımı ileri sürülebilir
4. Borçlunun davranışı	Arada kısmi ödeme, taksit, borcu kabul eden yazı var mı?	Varsa süre o tarihten yeniden başlar
5. Bekleyen dava veya itiraz	İtirazın iptali davası, menfi tespit davası gibi süren bir yargılama var mı?	Dava sürerken her yargılama işlemi süreyi yeniden başlatır (TBK m.157/1)
6. Takibin aşaması	Takip kesinleşti mi?	Kesinleşmişse İİK m.71/2 ve m.33/a yoluyla icra mahkemesi
7. Hacizler	Haciz tarihi ve satış talebi tarihi	Bir yıl içinde satış istenmemişse haciz düşer (İİK m.106, m.110)

Hangi talebin takibi ilerletici sayılacağı dosyaya göre değişebildiğinden, şikâyet talep tarihleri tek tek çıkarılarak hazırlanmalıdır.

2025-2026 Değişiklikleri İcra Zamanaşımını Etkiledi mi?

Hayır. 2024 sonundan bu yana İcra ve İflas Kanunu'nda kanunla yapılan değişiklikler 7531 sayılı Kanunla 111/b ve ek madde 1'e, 7550 sayılı Kanunla ek madde 1'e, 7571 sayılı Kanunla 134, 278 ve ek madde 1'e, 7589 sayılı Kanunla da artırma hazırlığına ilişkin 114. maddeye dokundu; aynı dönemdeki Anayasa Mahkemesi iptal kararları da zamanaşımı hükümlerine ilişkin değildir. Zamanaşımını ve süreleri düzenleyen 33, 33/a, 39, 71, 78, 106, 110 ve 150/e. maddeler değişmedi; 18 Ağustos 2026'da yayımlanan 7593, 7594 ve 7595 sayılı Kanunlar İcra ve İflas Kanunu'na dokunmadı ve 17 Ekim 2026'ya kadar bu maddeleri değiştiren yeni bir kanun Resmî Gazete'de yayımlanmadı.

Zamanaşımına dolaylı etkisi olan değişiklik usul kanunundadır. 7589 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026'dan itibaren HMK'nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesini yürürlükten kaldırdı ve 109. maddeye yeni bir fıkra ekledi: kısmi davada talep bir kez artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Ayrıntılar belirsiz alacak davası kaldırıldı yazısında yer alıyor.

İcra Zamanaşımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İcra dosyası kaç yılda zaman aşımına uğrar?

İlama dayalı takipte süre on yıldır ve dosyadaki son işlemden itibaren hesaplanır (İİK m.39). Genel haciz ve kambiyo takiplerinde takibe konu alacağın süresi geçerlidir; kanunda ayrı süre yoksa on yıl, kira ve ücret gibi dönemsel alacaklarda beş yıl, bono düzenleyenine karşı üç yıl.

İcra takibi zamanaşımını keser mi?

Evet. İcra takibinde bulunmak zamanaşımını keser (TBK m.154/2) ve süre, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (TBK m.157/2). Ancak Yargıtay yalnız takibi ilerletmeye yönelik işlemleri bu nitelikte sayar.

İcra dosyası zaman aşımına uğrarsa ne olur?

Borçlu icra mahkemesine başvurursa icra geri bırakılır ve alacaklı o takiple cebren tahsil yapamaz. Alacak tamamen silinmez; zamanaşımına uğramış borcu kendi isteğiyle ödeyen kişi ödediğini geri isteyemez (TBK m.78/2).

Zamanaşımı itirazı nereye yapılır?

Takip kesinleştikten sonra dolan zamanaşımı için icra mahkemesine başvurulur (İİK m.71/2 ve m.33/a). Kambiyo senedine dayalı takipte itiraz ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde, ilamlı takipte icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine yapılır.

Dosyanın işlemden kaldırılması zamanaşımı demek mi?

Hayır. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse dosya işlemden kaldırılır, ama takip sona ermez; alacaklı yenileme talebiyle devam edebilir (İİK m.78). Bu arada geçen süre ise zamanaşımı hesabına girer.

Haciz kaç yılda düşer?

Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmezse haciz kalkar; bu süre taşınır ve taşınmaz için aynıdır. Satış istenip artırmada mal satılamazsa süre satışı isteyen alacaklı için bir yıl daha uzar (İİK m.106, m.110).

İcra mahkemesi zamanaşımını kendiliğinden dikkate alır mı?

Hayır. Zamanaşımı ileri sürülmedikçe hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK m.161). Borçlunun başvurması ve talep tarihlerini gösteren dosya kayıtlarına dayanması gerekir.

Aciz vesikası ne kadar süre geçerlidir?

Aciz vesikasındaki alacak, vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yılda zamanaşımına uğrar ve bu alacak için faiz istenemez. Alacaklı vesikayı aldığı tarihten bir yıl içinde takibe devam ederse yeniden ödeme emri tebliğine gerek yoktur (İİK m.143).