URSA Avukatlık

Trafik Kazası Tedavi Giderleri SGK Rücu

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:
Fatura şişine geçirilmiş boş makbuzlar ile trafik kazası tedavi giderlerinde SGK rücu hakkı

Trafik kazası tedavi giderleri için SGK rücu hakkı dardır. Hastane faturasını KTK m.98 gereği SGK öder; sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı da bu teminat karşılığı belirlenen tutarı SGK'ya aktararak yükümlülükten çıkar. Yargıtay'ın kabul ettiği ilkeye göre zorunlu sigorta teminatı içinde kalan tedavi giderleri için SGK, sigortacıya, Güvence Hesabına, sürücüye ve işletene rücu edemez. Rücu yalnız teminatı aşan kısımda, poliçesi bulunmayan sorumlularda ve iş kazası niteliğindeki olaylarda işverene karşı gündeme gelir. Kazazedenin bu ilişkide yapacağı bir işlem yoktur. Aşağıda hangi durumda kime rücu edilebildiği, hangi durumda edilemediği ve zamanaşımı anlatılıyor.

SGK Tedavi Giderleri İçin Kime Rücu Edebilir?

Rücu, ödeme yapanın ödediği tutarı sorumludan geri istemesidir; genel anlamı rücu nedir yazısında var. Trafik kazasında tedavi bedelini SGK ödediği için SGK'nın rücu hakkı da bu ödemenin kime yüklenebildiğine bağlıdır. Aşağıdaki tablo durumları ayırır.

Trafik kazası tedavi giderlerinde SGK'nın sigortacıya, sürücüye, Güvence Hesabına ve işverene rücu edip edemeyeceğini gösteren iki sütunlu tablo
DurumKimeSGK rücu edebilir mi
Araç ZMSS poliçeli, gider poliçe teminatı içindeSigortacı, sürücü, işletenEdemez
Gider ZMSS teminat tutarını aşıyorSürücü ve işletenAşan kısım için sorumluluk sürer
Araç sigortasız ya da sigortalı tespit edilemiyorGüvence HesabıEdemez, hesap da aktarım yapar
Araç sigortasızİşleten ve sürücüYargıtay'ın aktardığı ilkeden çıkan sonuçla rücu yolu açıktır
Kaza aynı zamanda iş kazasıİşveren5510 m.21, m.23 ve m.76 hâlleriyle sınırlı

SGK'ya yapılan başvurunun akışı trafik kazası tedavi giderleri için SGK başvurusu, genel kapsam trafik kazası tedavi giderleri yazısındadır. Bu sayfa yalnız rücu tarafını anlatır.

Sigorta Şirketine ve Güvence Hesabına Rücu Neden Edilemez?

KTK m.98'in ikinci fıkrası, trafik kazalarına sağlık teminatı veren zorunlu sigortalarda şirketlerin yazdığı primlerden ve Güvence Hesabının topladığı katkı paylarından belirlenen tutarı SGK'ya aktarmasını ister. Aynı fıkra, aktarımla sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülüklerinin sona ereceğini yazar. Yükümlülük kalmayınca rücu edilecek bir borç da kalmaz.

Sigorta şirketine ve Güvence Hesabına rücu edilememesinin gerekçesini kanundaki aktarım ve yükümlülüğün sona ermesi adımlarıyla gösteren akış şeması

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi bu sonucu sürücü ve işleten için de uygular. Dairenin bozma gerekçelerinde anlattığı ilkeye göre kanun değişikliğinden sonra, zorunlu sigorta poliçesi limiti kapsamında kalan sağlık giderleri bakımından SGK'nın sigorta şirketlerine, Güvence Hesabına, sürücüye ve işletene rücu hakkı sona ermiştir. 2002 tarihli bir trafik kazasında davalı sürücü yüzde 100 kusurlu bulunmuş, kaza tarihini kapsayan geçerli bir zorunlu sigorta poliçesi çıkmış ve SGK'nın 7.038,66 TL'lik masraf talebi reddedilmişti. Daire bu reddi onamıştır (E. 2023/820, K. 2023/1241, T. 15.02.2023). Kazanın kanundan önce olması sonucu değiştirmemiştir, çünkü geçici hüküm daha önceki kazalardaki sağlık giderlerini de SGK'ya yüklemiştir.

Aynı sonuç özel sağlık sigortası şirketleri için de geçerlidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada kazazedenin özel sağlık sigortacısı, ödediği tedavi giderini sürücü ve işletenden istemişti. Daire kendi uygulamasına göre bu giderlerden işleten ve sürücünün yükümlülüğünün de sona erdiğini, belgeli tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu belirtmiş ve bozma sonrası SGK aleyhine verilen hükmü onamıştır (E. 2024/5459, K. 2026/1365, T. 11.02.2026). Yani özel sigortacının yolu sürücü değil SGK'dır.

Teminat Tutarını Aşan Tedavi Gideri Kimden İstenir?

Zorunlu sigortanın sağlık gideri teminatı sınırlıdır. 2026'daki kazalarda kişi başı teminat 3.600.000 TL'dir; yıllara göre tutarlar trafik sigortası teminat limitleri sayfasında. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, SGK rücu dosyasında önceki bozma ilamından aktardığı ilkeyi şöyle özetlemiştir. Sigorta sözleşmesinin sağladığı teminattan yararlanmayanlar bu korumadan yararlanamaz. Zorunlu sigorta teminat tutarlarını aşan tedavi giderleri ise zarara sebep olan ya da hukuken sorumlu olanlarca karşılanır ve poliçe limitini aşan kısım bakımından sorumluluk sürer. Bu dosyada Daire kusur raporları arasındaki çelişki nedeniyle yerel mahkeme kararını bozmuştur (E. 2023/9154, K. 2023/8352, T. 19.09.2023); tedavi gideri ilkesi o bozma gerekçesinin aktarımıdır.

Limit içi giderde SGK'nın borçlusu yoktur, limit dışında vardır. Kazazede açısından ayrım ters yönde işler. SGK'nın karşıladığı gider kazazedenin sürücüden ya da sigortacıdan isteyeceği bir kalem değildir; kapsam dışı kalan gider ise istenir. 4. Hukuk Dairesi bir dosyada 98. madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, kanun kapsamı dışındaki giderlerden ise zorunlu sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini belirterek eksik incelemeyi bozma nedeni saymış, kararı sonunda düzelterek onamıştır (E. 2024/7521, K. 2025/14512, T. 22.10.2025). Kapsam dışı kalemler SGK başvurusu yazısındaki tabloda sıralı.

Sigortasız Araç ve Alkollü Sürücü Hâlinde SGK Rücu Edebilir mi?

Sigortasız araç. Sigortasını yaptırmamış kişilerin neden olduğu bedensel zararlar, 5684 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre teminat tutarları içinde Güvence Hesabından karşılanabilir (ayrıntısı Güvence Hesabı yazısında). KTK m.98 Güvence Hesabının da SGK'ya aktarım yapacağını ve aktarımla yükümlülüğünün biteceğini söyler; bu nedenle SGK Güvence Hesabına rücu edemez. İşleten ve sürücü bakımından ise Yargıtay'ın aktardığı ilke, teminattan yararlanmayanların korunmadığını söyler. Poliçesi olmayan işleten ve sürücü için bundan çıkan sonuç, rücu yolunun açık kalmasıdır. Bu sonucu doğrudan bir sigortasız araç dosyasında karara bağlayan Yargıtay kararı bu yazıda kaynak gösterilmemiştir.

Alkollü ya da ehliyetsiz sürücü. KTK m.98 tedavi bedelini kazanın nedenine bakmadan SGK'ya yükler ve alkol ya da ehliyetsizlik için ayrı bir istisna içermez. 5510 sayılı Kanun'un 76. maddesinin altıncı fıkrası ise genel sağlık sigortalısına karşı kastı veya suç sayılır hareketi nedeniyle Kurumun sağlık hizmeti sağlamasına sebep olan, mahkeme kararıyla tespit edilen üçüncü kişilere, yapılan giderin tazmin ettirileceğini söyler. Bu hükmün trafik kazalarındaki alkollü sürücü dosyalarında uygulandığını gösteren bir Yargıtay kararı bu yazıda kaynak alınmamıştır.

İş Kazası Olan Trafik Kazasında SGK Neyi Geri İster?

Sigortalı işçi işi nedeniyle trafik kazasına karışmışsa olay hem iş kazası hem trafik kazasıdır. Tedavi gideri tarafında SGK, KTK m.98 gereği sigortacıya, işletene ve sürücüye karşı açtığı istemi sürdüremez. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi böyle dosyalarda tedavi gideri istemini sonuçsuz bırakıp geçici iş göremezlik ödeneği ile bağlanan gelirin rücusunu hükme bağlamıştır. Trafik iş kazasında yapılan geçici iş göremezlik ödeneği ve gelir rücusu hükmünü Daire 24.12.2024'te düzelterek onamıştır (E. 2024/13397, K. 2024/13677); bozma ilamında tedavi giderleri bakımından sorumluluğun bulunmadığı ayrıca belirtilmiştir. Bir başka dosyada tedavi giderlerine ilişkin istem konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığı yönündeki bozma gereğine uyulması üzerine karar 10.05.2023'te onanmıştır (E. 2023/5158, K. 2023/5152).

Üçüncü kişiye rücunun sınırı 5510 m.21/4'tedir; metin ödemeler ile gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısından söz eder. Dairenin 13677 sayılı kararında aktarılan önceki bozma ilamı, yarı oranındaki sınırlamanın yalnız peşin değerli gelirler için bulunduğunu, geçici iş göremezlik ödemelerinde bulunmadığını belirtir. İşverene karşı ise kast ya da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık hâlinde madde 21/1, sigortalı işe giriş bildirgesi verilmemişse kusur aranmadan madde 23/2, sağlık hizmetinin sağlanmasındaki ihmal ve gecikmede madde 76 uygulanır. Bu davanın usulü ve hesabı SGK rücu davası yazısında, işçinin kendi tazminatı iş kazası tazminatı yazısındadır.

SGK Rücu Davasında Zamanaşımı Ne Kadar?

5510 sayılı Kanun'un 93. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Kurumca açılacak tazminat ve rücu davaları on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, rücu konusu gelir ve aylıklarda Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemelerde masraf veya ödeme tarihinden başlar. Her kalemin başlangıcı bu yüzden ayrı belirlenir. On yıllık süre işverene karşı açılan davalar içindir; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kusurlu üçüncü kişilerle sigortalı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından bunlara karşı haksız fiil zamanaşımının, motorlu araç kazalarında ise KTK m.109'daki sürenin uygulanacağını kabul eder. Trafik kazasında sürücü ve işletene yöneltilen rücu bu nedenle KTK m.109'a tabidir; ayrıntısı SGK rücu davası yazısındadır. Kazazedenin kendi tazminat davasındaki süreler farklıdır; onlar için trafik kazası zamanaşımı yazısına bakılabilir.

Kazazede Rücu İlişkisinden Nasıl Etkilenir?

Kazazedenin SGK'ya karşı tedavi gideri için yapacağı bir işlem yoktur; faturalama hastane ile SGK arasındadır. Tazminat hesabında ise TBK m.55 önem kazanır: kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri zarar veya tazminattan indirilemez. SGK'nın rücu edemediği ödemeler kazazedenin tazminatından düşülmez. SGK'nın karşılamadığı kalemler sigortacıya yazılı başvuruyla istenir; adımlar trafik kazalarında sigorta şirketine başvuru ve yaralanmalı kazada sigortadan para alma yazılarında anlatılıyor.

Trafik Kazası Tedavi Giderleri SGK Rücu Hakkında Sık Sorulan Sorular

SGK trafik kazası tedavi giderleri için sigorta şirketine rücu edebilir mi?

Zorunlu sigorta teminatı içinde kalan giderler için edemez. KTK m.98 sigorta şirketlerinin tedavi teminatı karşılığı belirlenen tutarı SGK'ya aktarmasını ve aktarımla yükümlülüklerinin sona ermesini düzenler. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de bu sonucu uygular (E. 2023/820, K. 2023/1241, onama).

SGK sürücüye ve araç sahibine rücu eder mi?

Aracın zorunlu sigortası varsa ve gider poliçe teminatı içindeyse etmez; Yargıtay bu sonucu sürücü ve işleten için de kabul eder. Teminat tutarını aşan kısım için sorumluluk sürer. Poliçesi olmayan işleten ve sürücü için de ilkenin sonucu, korumadan yararlanamamalarıdır.

SGK Güvence Hesabına rücu edebilir mi?

Edemez. KTK m.98'e göre Güvence Hesabı, 5684 sayılı Kanun'un 14. maddesindeki durumlar için SGK'ya aktarım yapar ve aktarımla bu teminattaki yükümlülüğü sona erer.

Özel sağlık sigortası ödediyse sürücüye mi SGK'ya mı başvurulur?

SGK'ya. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, özel sağlık sigortacısının ödediği ve 98. madde kapsamında kalan belgeli tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, işleten ve sürücünün yükümlülüğünün sona erdiğini kabul etmiştir (E. 2024/5459, K. 2026/1365, onama).

İş kazası niteliğindeki trafik kazasında tedavi gideri için rücu var mı?

Sigortacıya, işletene ve sürücüye karşı tedavi gideri istemi sürdürülemez. SGK geçici iş göremezlik ödeneği ve bağlanan gelir için üçüncü kişiye (5510 m.21/4) ve işverene (m.21/1, m.23) başvurabilir.

SGK rücu hakkı ne kadar süre kullanılabilir?

İşverene karşı 5510 m.93/3'teki on yıllık süre uygulanır; gelir ve aylıklarda süre Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemelerde ödeme tarihinden başlar. Kusurlu sürücü ve işletene karşı rücuda ise Yargıtay 10. Hukuk Dairesi KTK m.109'daki süreyi uygular.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler