URSA Avukatlık

Trafik Kazasında Ölen Kişi Kusurluysa Ne Olur

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:
Kavşakta ilerleyen iki otomobil ve yön okları; ölen kişinin kusuru ve yakınların tazminat hakkı

Trafik kazasında ölen kişi kusurluysa yakınlarının hakları kusurun oranına göre değişir. Ölen kısmen kusurluysa tazminat kusuru oranında azalır (TBK m.52). Ölen yüzde yüz kusurluysa karşı taraftan ve karşı aracın sigortasından tazminat çıkmaz; ölenin kendi aracının zorunlu trafik sigortasından destek tazminatı ise kaza tarihine göre farklı sonuç verir. Ölen yolcuysa sürücünün kusuru yakınlara yüklenmez. SGK ölüm aylığı ile ferdi kaza gibi kusura bakmayan ödemeler ayrıca istenebilir. Bu yazı yalnız ölenin kusurunun sonuçlarını anlatır; tazminatın genel kalemleri için ölümlü trafik kazası tazminatı sayfasına bakılabilir.

Trafik Kazasında Ölen Kişi Kusurlu İse Ne Olur

Sonuç, ölenin kusurunun tam mı kısmi mi olduğuna ve kimden talep edildiğine bağlıdır. Aşağıdaki tablo ayrımı özetler, ayrıntıları sonraki başlıklarda anlatılıyor.

Ölen kusurluysa sonuç tablosu: kısmi kusur, tam kusur, kendi aracının sigortası, yolcu ve SGK ölüm aylığı
DurumSonuçDayanak
Ölen kısmen kusurluTazminat kusur oranında azalır, hak ortadan kalkmazTBK m.52, KTK m.86/2
Ölen yüzde yüz kusurlu, karşı araç varKarşı sürücü, işleten ve sigortacıdan tazminat çıkmazKTK m.85, m.86/1
Ölen yüzde yüz kusurlu, kendi aracının trafik sigortası9.6.2021 sonrası kazalarda ödenmez; eski kazalarda tarihe göre değişirKTK m.92/j
Ölen yolcuSürücünün kusuru yakınlara yüklenmezKTK m.85/1, m.91
SGK ölüm aylığı, ferdi kazaKusur oranı belirleyici değildir5510 m.32, poliçe

Ölen Kısmen Kusurluysa Tazminat Nasıl Etkilenir

Ölenin kusuru bir kısımdaysa yakınlarının tazminat hakkı kalkmaz, yalnız tutar azalır. Kusurlu taraf yaralandıysa durum trafik kazasında yaralanan kusurlu tarafın tazminat hakkı yazısında anlatılıyor. Kanuna göre zarar gören zararın doğmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52); Karayolları Trafik Kanunu da işletenin sorumluluğunda zarar görenin kusurunu ispat ederse hâkimin tazminatı durum ve şartlara göre indirebileceğini söyler (KTK m.86/2). Buna müterafik kusur denir, kavramın ayrıntısı müterafik kusur yazısında anlatılıyor.

Kısmi kusurda hesap: kusur oranı bilirkişi raporuyla bulunur, tazminat önce kusursuz hesaplanır, ölenin oranı kadar düşülür

Kısmi kusurda tazminat önce kusursuz hesaplanır, sonra ölenin kusur oranı kadar indirilir. Oran oran sonuçlar bu yazının konusu değildir. Yüzde 25, 50 ve 75 kusurda her tarafın durumu ölümlü trafik kazasında yüzde 25, 50 ve 75 kusurlu olmak yazısında ayrıca işleniyor. Kusur oranının nasıl belirlendiği ve rapora nasıl itiraz edildiği trafik kazası kusur oranı sayfasında yer alıyor.

Ölümlü Trafik Kazasında Yüzde 100 Kusurlu Olmak

Yüzde 100 kusurlu olmak, kazanın tamamının ölen kişinin hatalı davranışından doğduğunun tespit edilmesidir. Kusur oranını ceza soruşturmasındaki bilirkişi raporu ya da hukuk mahkemesinin aldığı rapor belirler; hukuk hâkimi bu rapora bağlı değildir ve ayrı bir değerlendirme yapabilir.

Karşı Taraftan ve Karşı Aracın Sigortasından Tazminat Çıkar mı

Karşı aracın işleteni kusuru olmasa da sorumludur (KTK m.85/1). Ancak kendisinin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmadığını, araçta kazayı etkileyen bir bozukluk olmadığını ve kazanın zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur (KTK m.86/1). Ölen tamamen kusurluysa ve karşı tarafta kusur ya da araç bozukluğu yoksa karşı sürücüden, işletenden ve karşı aracın zorunlu trafik sigortasından tazminat çıkmaz. Sigortacı işletenin sorumlu olduğu zarardan sorumlu olduğu için işletenin kurtulduğu yerde sigortacıya da gidilemez. Karşı tarafta küçük de olsa bir kusur ya da araç bozukluğu saptanırsa dosya yüzde yüz kusurlu sayılmaz ve tazminat kusursuz kalan kısım için istenir. Ölenin yaya olduğu kazalarda geçit dışı ve kırmızı ışık gibi durumlar trafik kazasında ölen yaya kusurluysa ne olur yazısında ayrıca anlatılıyor.

Ölenin Kendi Aracının Trafik Sigortasından Destek Tazminatı

Ölenin kendi sigortalı aracıyla yaptığı, kendi kusuruyla ölümüne yol açan kazada yakınlarının sigortacıdan destek tazminatı isteyip isteyemeyeceği yıllar içinde değişti. Kaza tarihine göre üç dönem ayrılır.

  • 1 Haziran 2015 öncesi: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 9.9.2011 tarihli tek taraflı kazada sürücünün tam kusurlu olmasını yakınlara karşı ileri sürülebilecek bir savunma saymadı. Gerekçeye göre destekten yoksun kalanlar ölenin mirasçısı olarak değil, kendi zararını isteyen üçüncü kişi olarak talepte bulunur; bu nedenle ölenin tam kusuru onların hakkını ortadan kaldırmaz. Karar bozma kararıdır, dosya bu ilkeye göre yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine döndü (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/32, K. 2020/420, T. 16.06.2020).
  • 1 Haziran 2015 ile 9 Haziran 2021 arası: 1.6.2015'te yürürlüğe giren zorunlu trafik sigortası genel şartları, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerini teminat dışı bıraktı. Hukuk Genel Kurulu, bu genel şartların uygulandığı 16.3.2016 tarihli tek taraflı bir kazada sürücünün tam kusurlu olması hâlinde yakınlarının sigortacıdan destek tazminatı isteyemeyeceğine hükmetti (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2021/86, K. 2021/516, T. 20.04.2021, oy çokluğuyla). Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de 15.10.2018 tarihli bir kazada aynı sonucu onadı (E. 2023/2149, K. 2025/13277, T. 29.09.2025).
  • 9 Haziran 2021 sonrası: 7327 sayılı Kanunla KTK m.92'ye eklenen (j) bendi, destekten yoksun kalan hak sahibinin destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerini doğrudan kanunla zorunlu sigortanın kapsamı dışına aldı. Teminat dışı hâlleri genel şartlarla belirlemeye imkân veren m.92/i hükmü ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti (E. 2019/40, K. 2020/40).

Bugünkü kazalarda sonuç şudur. Ölen tam kusurluysa kendi aracının trafik sigortasından destek tazminatı çıkmaz. Kusuru tam değilse, örneğin yolun bakımsızlığı gibi başka bir etken de varsa, ölenin kusuruna denk gelmeyen kısım için yol açılır. Tek taraflı kazanın diğer sonuçları tek taraflı trafik kazası yazısında anlatılıyor.

Kusurlu Sürücünün Yakınlarına Destek Tazminatı Ne Zaman Ödenir

Destek tazminatı, ölenin yakınlarına sağladığı desteğin kesilmesinden doğan zararı karşılar. Ölen kısmen kusurluysa karşı taraftan ve karşı aracın sigortasından, kusur oranı düşülerek istenir. Tam kusurda karşı taraftan istenemez; kendi aracının sigortasından istenmesi de yukarıdaki kaza tarihi ayrımına tabidir. Dava öncesinde sigortacıya yazılı başvuru dava şartıdır (KTK m.97). Sigortacı belgeler tamamlandıktan sonra sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m.99). Zorunlu sigortanın 2026 kazalarında kişi başı ölüm teminatı 3.600.000 TL'dir.

Ölen Yolcuysa Sürücünün Kusuru Yakınlara Yüklenir mi

Yüklenmez. Yolcu aracı kullanmadığı için kazada kural olarak kusursuzdur ve yakınları sürücünün, işletenin ve işletenin trafik sigortacısının sorumluluğuna başvurabilir (KTK m.85/1, m.91). Yüzde yüz kusurlu sürücünün kullandığı araçta ölen yolcunun yakınları, aracın trafik sigortasından da destek tazminatı isteyebilir; m.92/j yolcunun değil destek şahsının, yani sürücünün kusurunu kapsamaz. Yolcunun kendi kusuru varsa, örneğin kemer takmamışsa, yalnız bu kusur oranında indirim yapılabilir. Karşılıksız taşımada ise işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir (KTK m.87). Ayrıntı trafik kazası yolcu tazminatı sayfasında.

Kusura Bakmayan Ödemeler Kasko Ferdi Kaza ve SGK

Ölenin kusuru, kusur oranına bağlı olmayan ödemeleri doğrudan ortadan kaldırmaz. Kasko poliçesine ferdi kaza teminatı eklenmişse ya da ayrıca ferdi kaza sigortası yapılmışsa ödeme poliçedeki koşullara göre yapılır; kusur oranı ödeme şartı değildir, ancak poliçedeki teminat dışı hâller ayrıca incelenir. Otobüs gibi toplu taşıma araçlarında zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı da poliçeden kontrol edilmelidir.

Kusura bakmayan ödemeler: SGK ölüm aylığı, ferdi kaza ve dul yetim aylığı destek tazminatından düşülmez

SGK ölüm aylığı da kusurdan bağımsızdır. Ölüm aylığı, sigortalının prim gün sayısı gibi 5510 sayılı Kanun m.32'deki şartlara bağlıdır ve kanun aylığı sigortalının kusur oranına bağlamaz. Şartlar ve hak sahipleri ölüm aylığı yazısında anlatılıyor. Dul ve yetim aylığı, ölenin hayattayken ödediği primlerin karşılığı olduğundan destek tazminatından düşülmez (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/20610, K. 2021/8132, T. 03.11.2021).

Ölen Kişi Kusurluysa Manevi Tazminat ve Ceza Davası

Ölenin yakınları uygun miktarda manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56/2). Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz (KTK m.92/f); bu talep sorumlu sürücü ve işletene yöneltilir. Hâkim miktarı belirlerken kusurun ağırlığını göz önüne alır (TBK m.51); destek tazminatındaki gibi ölenin kusur oranında bir indirim yapılması beklenmez, kusur miktarın takdirinde gözetilir. Miktarın ölçütleri ve Yargıtay örneği ölümlü trafik kazası manevi tazminat miktarı yazısında anlatılıyor. Karşı tarafın hiçbir sorumluluğu bulunmayan yüzde yüz kusurlu ölümde ise manevi tazminatı isteyebilecekleri bir sorumlu kalmayabilir.

Ölen kişi kazada kusurlu bulunsa da hakkında ceza yargılaması sürmez. Sanığın ölümü hâlinde kamu davası düşer (TCK m.64/1); soruşturma aşamasında kovuşturma olanağı bulunmadığından Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir (CMK m.172/1). Kazada başka kişiler de ölmüş ya da yaralanmışsa onların tazminat hakları ceza davasının düşmesinden etkilenmez. Karşı sürücü hakkındaki yargılama trafik kazası ceza davası sayfasında anlatılıyor.

Ölen Kişi Kusurlu İse Ne Olur Hakkında Sık Sorulan Sorular

Trafik kazasında ölen kişi kusurlu ise ne olur?

Yakınların hakları kusurun oranına göre değişir. Ölen kısmen kusurluysa tazminat kusur oranında azalır, yüzde yüz kusurluysa karşı taraftan tazminat çıkmaz. Ölenin kendi aracının zorunlu trafik sigortası ise kaza tarihine göre farklı sonuç verir. SGK ölüm aylığı, ferdi kaza gibi kusura bakmayan ödemeler ayrıca istenebilir.

Ölümlü trafik kazasında yüzde 100 kusurlu olmak ne demek, yakınlar tazminat alabilir mi?

Yüzde 100 kusur, kazanın tamamının ölenin kusurundan doğduğu anlamına gelir. Bu durumda karşı sürücü, işleten ve karşı aracın sigortası bakımından kusur ve araç bozukluğu yoksa tazminat çıkmaz. Kendi aracının trafik sigortasından talep ise kaza tarihine göre değerlendirilir.

Kusurlu sürücünün yakınlarına destek tazminatı ödenir mi?

9 Haziran 2021'den sonraki kazalarda ödenmez; KTK m.92/j, destek şahsının kusuruna denk gelen talepleri zorunlu sigorta dışında bırakır. Daha eski kazalarda sonuç kaza ve poliçe tarihine göre Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla değişmiştir.

Ölen yolcuysa sürücünün kusuru yakınlarının tazminatından düşülür mü?

Kural olarak düşülmez. Yolcunun yakınları sürücünün kusurundan bağımsız olarak tazminat isteyebilir; indirim ancak yolcunun kendi kusuru, örneğin kemer takmaması gibi bir davranış varsa gündeme gelir.

Ölen kişi kusurluysa SGK ölüm aylığı bağlanır mı?

Bağlanır. Ölüm aylığı 5510 sayılı Kanun m.32'deki sigortalılık ve prim gün sayısı şartlarına bağlıdır; kanun aylığı sigortalının kusur oranına bağlamaz.

Ölen kişi kusurluysa hakkında ceza davası açılır mı?

Hayır. Sanığın ölümü hâlinde kamu davası düşer (TCK m.64/1); soruşturma aşamasında ise kovuşturma olanağı kalmadığından savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir (CMK m.172). Hukuk tarafındaki tazminat süreci ayrıca devam eder.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler