URSA Avukatlık

Vasi Nasıl Atanır, Kısıtlama Sebepleri ve Vasinin Yetkileri Nelerdir?

Aile Hukuku15 dk okumaEklenme: Güncellenme:
Vasi atanması için sulh hukuk mahkemesi tabelası, vasi dosyası ve vasinin yetkileri

Vasi atanması için kısıtlanacak kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurulur (TMK m.411); vasi tayini olarak da anılan bu işte karar mahkemeye aittir. Vasi, kısıtlanan erginin ya da velayet altında bulunmayan küçüğün kişisel ve mali işlerini yürüten temsilcidir (m.403). Erginler için önce kısıtlama kararı gerekir; akıl hastalığı veya akıl zayıflığında bu karar yalnızca resmî sağlık kurulu raporu üzerine verilir (m.409/2). Atamada eş ve yakın hısımlar önceliklidir (m.414). Vasi, taşınmaz satışı, dava açma ve sulh gibi önemli işlerde vesayet makamının iznini almak zorundadır (m.462).

Vasi Kimdir, Vasi Tayini Ne Zaman Gerekir?

Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukuki işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür (TMK m.403). Vesayet iki gruba uygulanır. Birincisi velayet altında bulunmayan küçüklerdir (m.404); ana ve babanın ikisi de ölmüşse ya da velayet ikisinden de kaldırılmışsa çocuğa vasi atanır. İkincisi kısıtlanan erginlerdir. Kısıtlının fiil ehliyeti yoktur (m.14); işlemleri vasi yapar.

Vasi, ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetle karıştırılmamalıdır; vasiyet için vasiyetname nedir yazısına bakılabilir.

Kısıtlama Sebepleri Nelerdir?

Ergin bir kişiye vasi atanabilmesi için önce kısıtlanması gerekir. Kanun dört kısıtlama sebebi sayar.

SebepDayanakNe aranır
Akıl hastalığı veya akıl zayıflığıTMK m.405İşlerini göremeyen, korunması ve bakımı için sürekli yardım gereken veya başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan ergin kısıtlanır. Resmî sağlık kurulu raporu zorunludur.
Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimTMK m.406Kişi kendisini veya ailesini darlık ya da yoksulluğa düşürme tehlikesi yaratmalı ve bu yüzden devamlı korunmaya muhtaç olmalı ya da başkalarının güvenliğini tehdit etmelidir. Kişi dinlenmeden kısıtlanamaz (m.409/1).
Özgürlüğü bağlayıcı cezaTMK m.407Kesinleşmiş hapis cezasının infazı için ceza infaz kurumunda bulunan ergin, isteği üzerine kısıtlanır veya kendisine kayyım atanır. Toplam beş yıl veya daha fazla cezada, istek olmasa da kişiliğin veya malvarlığının korunması gerekiyorsa kısıtlama yapılabilir.
Kişinin kendi isteğiTMK m.408Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin kısıtlanmasını isteyebilir.

Hapis cezası sebebiyle kısıtlamaya ilişkin m.407, 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Yaşlı olmak ya da hasta olmak tek başına vasi atanmasını sağlamaz; kanundaki sebeplerden birinin ve işlerini göremeyecek durumun somut olarak ortaya konması gerekir. Kişi kendi kısıtlanmasını isteyebiliyorsa m.408 yolu da vardır. Ergin olmayan biri için de kısıtlama kararı verilebilir; ancak karar ergin olduktan sonra sonuç doğurur (m.419/2). Kısıtlanan ergin çocuklar kural olarak vesayete değil velayete bağlı kalır (m.419/3).

Vasi Tayini Hangi Mahkemeye ve Nasıl İstenir?

Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir (TMK m.397). Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir (m.411). Vesayet işleri HMK m.382/2-b-19 uyarınca çekişmesiz yargı işidir; görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK m.383). Aile mahkemelerinin görevi ise Medenî Kanunun vesayet kısmını kapsamaz (4787 sayılı Kanun m.4/1).

Sulh hukuk mahkemesine başvurudan sağlık kurulu raporuna ve vasi seçimine uzanan vasi atama adımları

Çekişmesiz yargıda basit yargılama usulü uygulanır ve hâkim resen araştırma yapar (HMK m.385). Kanun, kısıtlama istemini yapabilecek kişileri tek tek saymaz; uygulamada başvuruyu çoğunlukla eş, çocuklar veya yakın hısımlar yapar. Görevleri sırasında kısıtlamayı gerektiren bir durum öğrenen idari makamlar, noterler ve mahkemeler bunu hemen vesayet makamına bildirmek zorundadır (m.404/2, m.405/2). Dilekçeye genellikle şunlar eklenir:

  • Kısıtlanacak kişinin nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi,
  • Varsa tedavi evrakı ve hekim raporları,
  • Kişinin malvarlığına ilişkin bilgiler, örneğin tapu ve banka kayıtları,
  • Vasi olarak önerilen kişinin bilgileri ve onun vasiliği kabul edip etmeyeceği.

Hâkimin resen araştırma yapması, gerektiğinde kişiyi dinlemesi ve sağlık kurulu raporunu beklemesi sürecin parçalarıdır. Kanun, kısıtlama davası için bir toplam süre öngörmez; süre, sağlık kurulu raporunun alınmasına ve dosyanın tamamlanmasına göre değişir.

Vasi atanmadan önce de geçici önlem alınabilir. Vesayet işleri zorunlu kılarsa vesayet makamı re'sen kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir (m.420). Atama kararı vasiye hemen tebliğ edilir; kısıtlama kararı kesinleşince kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur (m.410, m.421).

Kısıtlama İçin Sağlık Kurulu Raporu Şart mı?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebinde resmî sağlık kurulu raporu vazgeçilmez bir koşuldur (TMK m.409/2). Hâkim, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir. Raporsuz kısıtlama kararı verilemez; tek hekimin görüşü veya tanık beyanı bu raporun yerini tutmaz.

Rapor düzenlenmesi için kişinin muayeneye getirilmesi veya gözlem altına alınması gerekebilir. Bu durumda m.436 hükümleri uygulanır. Madde, raporun alınabilmesi için gerekli tıbbi müdahalelerin yapılmasına ve gerektiğinde kişinin hekim ön raporu üzerine en fazla yirmi gün süreyle sağlık kuruluşuna yerleştirilmesine izin verir (m.436/6). Yerleştirme kararına karşı kişi veya yakınları bildirimden itibaren on gün içinde denetim makamına itiraz edebilir; itiraz kararın icrasını durdurmaz. Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim ve kendi isteği sebeplerinde ise kanun sağlık kurulu raporu şartı koymaz; bunlarda kişinin dinlenmesi zorunludur (m.409/1).

Vasi Olarak Kim Atanır, Kimler Vasi Olamaz?

Vesayet makamı, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar (TMK m.413). Haklı sebepler engel olmadıkça kısıtlanacak kişinin eşi veya yakın hısımlarından biri, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla öncelikle atanır; bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler gözetilir (m.414). Kısıtlanacak kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kimse de haklı sebepler engel olmadıkça atanır (m.415). Gereken durumlarda birden çok vasi atanabilir; ancak rızaları yoksa birden çok kişi vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemez (m.413).

Aşağıdaki kişiler vasi olamaz (m.418):

  • Kısıtlılar,
  • Kamu hizmetinden yasaklılar veya haysiyetsiz hayat sürenler,
  • Menfaati vesayet altına alınacak kişinin menfaatiyle önemli ölçüde çatışanlar veya onunla arasında düşmanlık bulunanlar,
  • İlgili vesayet dairelerinin hâkimleri.

Vesayet altına alınanın yerleşim yerinde oturanlar, atandıklarında vasiliği kabul etmekle yükümlüdür (m.416). Buna karşın altmış yaşını dolduranlar, bedensel engelleri veya sürekli hastalıkları sebebiyle görevi güçlükle yapabilecek olanlar, dörtten çok çocuğun velisi olanlar, üzerinde başka bir vasilik görevi bulunanlar ile Cumhurbaşkanı, milletvekilleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, hâkim ve savcılar vasiliği kabul etmeyebilir (m.417).

Atama Kararından Sonra Hangi Süreler İşler?

Vasiliğe atanan kişi, atamanın kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. İlgili olan herkes de vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir (TMK m.422). Kaçınma veya itiraz yerinde görülürse yeni vasi atanır, görülmezse dosya denetim makamına gider; yeni vasi atanıncaya kadar atanan kişi görevi yürütür (m.422-423).

Vasi kural olarak iki yıl için atanır. Vesayet makamı bu süreyi her defasında ikişer yıl uzatabilir; dört yıl dolunca vasi, görevden kaçınma hakkını kullanabilir (m.456). Vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığından, olanak yoksa Hazineden karşılanmak üzere ücret isteyebilir; ücreti her hesap dönemi için vesayet makamı belirler (m.457).

Vasinin Görev ve Yetkileri Nelerdir?

Vasinin görevi iki alanda toplanır. Kişisel alanda vasi, kısıtlıyı korumak ve bütün kişisel işlerinde ona yardım etmekle yükümlüdür (TMK m.447). Küçüklerde ise bakım ve eğitim için gerekli önlemleri alır ve bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahip olur (m.445). Mali alanda vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder (m.448) ve malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetir (m.454).

Görev başlangıcında vasi ile vesayet makamının görevlendireceği kişi, yönetilecek malvarlığının defterini tutar (m.438). Kıymetli evrak ve değerli eşya güvenli bir yere konulur (m.439); gerekli olmayan paralar faiz getirmek üzere vesayet makamının belirlediği millî bankaya yatırılır veya Hazine menkul kıymetlerine çevrilir (m.441). Vasi yönetimle ilgili hesap tutar ve bunu vesayet makamının belirlediği tarihlerde, her hâlde yılda bir kez incelemeye sunar (m.454/2). Vasi, önemli işlerde olanak ölçüsünde vesayet altındaki kişinin görüşünü de alır (m.450).

Vesayet altındaki kişi vasinin açık veya örtülü izniyle ya da sonraki onamasıyla yükümlülük altına girebilir (m.451). Ayırt etme gücüne sahip kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludur ve karşılıksız kazanmada ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada yasal temsilcinin rızası aranmaz (m.16). Kendi tasarrufuna bırakılan mallar ile vasinin izniyle çalışarak kazandığı malları serbestçe yönetir (m.455). Vasi, vesayet altındaki kişi adına kefil olamaz, vakıf kuramaz ve önemli bağışta bulunamaz (m.449).

Vasi Hangi İşlemler İçin İzin Almak Zorundadır?

Vasi geniş bir temsil yetkisine sahiptir, ancak önemli işlemlerde izin sistemi devreye girer. TMK m.462 vesayet makamının iznini, m.463 ise vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da iznini ister. Başlıca örnekler şunlardır:

Vasinin taşınmaz işlemleri, dava, sulh, uzun süreli kira ve miras gibi işlerde izin alması gerektiği
İşlemGereken izinDayanak
Taşınmaz alımı, satımı, rehni veya üzerinde ayni hak kurulmasıVesayet makamım.462/1
Olağan yönetim dışında taşınır veya hak alımı, satımı, devri, rehniVesayet makamım.462/2
Ödünç verme veya alma, kambiyo taahhüdüVesayet makamım.462/4-5
Bir yıl veya daha uzun süreli ürün, üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirasıVesayet makamım.462/6
Dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato (acele hâlde geçici önlem hariç)Vesayet makamım.462/8
Mal rejimi sözleşmesi, mirasın paylaştırılması, miras payının devriVesayet makamım.462/9
Kurum veya bakım yerine yerleştirme, yerleşim yerinin değiştirilmesiVesayet makamım.462/13-14
Mirasın kabulü veya reddi, miras sözleşmesiVesayet makamı, sonra denetim makamım.463/5
Evlat edinme, evlât edinilme, ergin kılınmaVesayet makamı, sonra denetim makamım.463/1, m.463/6
İşletme devralma, ömür boyu gelir veya ölünceye kadar bakma sözleşmesiVesayet makamı, sonra denetim makamım.463/3-4

Kanunen gerekli olduğu hâlde izin alınmadan yapılan işlem, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı işlem hükmündedir (m.465). Böyle bir işlemde taraflar verdiklerini geri isteyebilir; vesayet altındaki kişi yalnız kendi menfaatine harcanan veya geri isteme anında malvarlığında mevcut zenginleşme tutarıyla sorumludur (m.452). Mirasçı bir kısıtlı adına mirasın reddi gündemdeyse reddi miras yazısındaki küçükler ve kısıtlılar bölümü de okunmalıdır; kısıtlı mirasçıya düşecek payın hesabı için yasal mirasçılar ve miras payları sayfasına bakılabilir.

Satış usulünde yeni bir düzenleme de var. 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun, TMK m.440 ve m.444 hükümlerini değiştirmiş; değişiklik 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girmiştir. Buna göre vesayet altındaki kişiye ait taşınırların satışı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında yapılır.

Kayyım ve Yasal Danışman Vasiden Nasıl Ayrılır?

Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır (TMK m.403/2). Vasinin atanmasına ilişkin usul kuralları kayyım ve yasal danışman için de uygulanır (m.431), ancak kayyım atanması kişinin fiil ehliyetini etkilemez (m.458). Aradaki fark, fiil ehliyetinin korunup korunmamasında ortaya çıkar.

KurumNe zamanFiil ehliyetine etkisi
VasiKısıtlama veya velayet altında olmayan küçük (m.404-408)Kısıtlının fiil ehliyeti yoktur (m.14); vasi genel temsilcidir.
Temsil kayyımıErgin ivedi işini göremiyorsa, yasal temsilci ile küçük veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, temsilcinin görevini yapmasına engel varsa (m.426)Ehliyet etkilenmez; kayyım yalnız görevlendirildiği işte yetkilidir (m.459).
Yönetim kayyımıYönetimi kimseye ait olmayan mallar için; örneğin kişi uzun süredir bulunamıyor ve oturduğu yer bilinemiyorsa, mirasçılık hakları henüz belli değilse (m.427)Ehliyet etkilenmez; kayyım yalnız o malvarlığının yönetim ve korunması için gerekli işleri yapar (m.460).
İstek üzerine kayyımİsteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa, ergin kişinin kendi isteğiyle (m.428)Ehliyet etkilenmez.
Yasal danışmanKısıtlama için yeterli sebep yok, ancak korunması bakımından ehliyetin sınırlanması gerekiyorsa (m.429)Dava açma, taşınmaz işlemleri, bağışlama, kefalet gibi sayılı işlerde danışmanın görüşü alınır; malvarlığını yönetme yetkisi de kaldırılabilir.

Bu sebeple "kayyım mı, vasi mi" sorusu önce kişinin durumuna göre cevaplanır. Kişi işlerini hiç göremiyorsa kısıtlama ve vasi gerekir. Yalnız bir işin yapılması veya bir malvarlığının yönetilmesi gerekiyorsa kayyım yeterli olabilir.

Eğitim Vasiliği Nedir, Vasi Küçüğün Eğitimi Hakkında Karar Verebilir mi?

Kanunda "eğitim vasiliği" adıyla ayrı bir vasilik türü bulunmaz. Arama motorlarında bu adla aranan durum, ana ve babası olmayan ya da velayeti kaldırılmış küçüğe atanan vasinin eğitim konusundaki yetkisidir. Vesayet altındaki kişi küçükse vasi, onun bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri almakla yükümlüdür; vesayet dairelerinin yetkileri saklı kalmak kaydıyla vasi bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahiptir (TMK m.445).

Bu yetki, okul seçimi, kayıt ve öğrenimle ilgili günlük kararlarda vasinin küçüğü temsil edebileceği anlamına gelir. Küçüğün koruma amacıyla bir kuruma yerleştirilmesi ise farklıdır. Yerleştirme, vasinin başvurusu üzerine vesayet makamınca karara bağlanır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde vasi kendisi karar verir ve durumu derhâl vesayet makamına bildirir (TMK m.446). Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve kuruma yerleştirme gibi işlemler için vesayet makamının izni gerekir (TMK m.462).

Velayet altındaki küçüklerde eğitim kararlarını ana ve baba verir; vasi ancak velayet ortadan kalktığında devreye girer. Velayetin kime verileceği için velayet kime verilir yazısına bakılabilir.

Küçüğe, Kaza Mağduruna ve Yaşlı Anne veya Babaya Vasi Atanması

Ana ve babanın ikisi de ölmüşse çocuk velayet altında kalmaz ve vesayet altına alınır (TMK m.404/1). Ana ve babadan yalnız biri ölmüşse durum farklıdır; ebeveyn vefatında velayet kime geçer yazısında anlatılmıştır. Ana ve baba evli değilse velayet anaya aittir; ana küçük, kısıtlı veya ölmüş ya da velayet kendisinden alınmışsa hâkim çocuğun menfaatine göre vasi atar veya velayeti babaya verir (m.337). Velayet ana ve babanın her ikisinden kaldırılırsa da çocuğa bir vasi atanır (m.348/3); şartlar velayetin kaldırılması yazısında ayrıca ele alınıyor. Çocuğun kime bırakılacağı ise velayet kime verilir sayfasındaki ölçülere bağlıdır.

Ağır bedensel zarar gören kişi kısıtlama sebebinin kapsamına girebilir. Kazadan sonra bitkisel hayata giren veya ağır beyin hasarı geçiren kişi işlerini göremiyorsa m.405 aranır, tazminat davasını ise vasi yürütür; dava açma ve sulh için vesayet makamının izni gerekir (m.462/8). Bakım masrafının hesabı bakıcı gideri tazminatı yazısında, kalıcı oranın nasıl bulunduğu trafik kazası maluliyet oranı tablosu sayfasında anlatılır.

Yaşlı anne veya babanın hastalık sebebiyle işlerini göremez hâle gelmesinde m.405 gündeme gelir; bunun var olup olmadığını sağlık kurulu raporu ve mahkeme belirler. Aile içinde anlaşmazlık varsa hangi çocuğun vasi olacağını vesayet makamı, m.413-415 çerçevesinde ve kişinin menfaatine göre belirler.

Hükümlünün Vasisi Neler Yapabilir?

Ceza infaz kurumunda bulunan kişiye vasi atanması otomatik değildir; ayrıca her hükümlü kısıtlanmaz. Kesinleşmiş hapis cezasının infazı için kurumda bulunan ergin, isteği üzerine kısıtlanır ya da kendisine kayyım atanır. Toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezası infaz edilen kişi, isteği olmasa da kişiliğinin veya malvarlığının korunması gerekiyorsa kısıtlanabilir. Vesayet makamı karar vermeden önce hükümlüyü dinler (TMK m.407).

Kısıtlama kararı verilmişse vasi, diğer kısıtlılarda olduğu gibi hükümlünün kişisel işlerinde ona yardım eder (TMK m.447), malvarlığını özenle yönetir ve onu hukuki işlemlerde temsil eder (TMK m.448, m.454). Taşınmaz satışı, dava açma gibi önemli işlemler için vesayet makamının izni gerekir (TMK m.462). Yalnız kayyım atanmışsa kişinin fiil ehliyeti etkilenmez ve kayyım yalnız görevlendirildiği işlerde yetkilidir (TMK m.458-459).

Hapis cezası sebebiyle kısıtlanan kişide vesayet, hapis hâlinin hukuka uygun biçimde sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkar (TMK m.471). Cezanın ne zaman biteceğine ilişkin hesap için infaz hesaplama sayfasına bakılabilir.

Vesayet Nasıl Sona Erer, Vasi Görevden Alınır mı?

Küçük üzerindeki vesayet, küçüğün ergin olmasıyla kendiliğinden sona erer (TMK m.470). Hapis cezası sebebiyle kısıtlı kişide, hapis hâlinin hukuka uygun biçimde sona ermesiyle vesayet kendiliğinden ortadan kalkar (m.471). Diğer kısıtlılarda vesayet, yetkili vesayet makamının kararıyla sona erer. Sebep ortadan kalkmışsa vesayet makamı vesayetin sona ermesine karar verir; kısıtlı ve ilgililerden her biri kaldırma isteminde bulunabilir (m.472).

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlı kişide vesayet, ancak sebebin ortadan kalktığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi hâlinde kaldırılır (m.474). Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı veya kötü yönetim sebebiyle kısıtlanmış kişi, kaldırmayı isteyebilmek için en az bir yıldır bu sebebe ilişkin bir şikâyete meydan vermemiş olmalıdır (m.475). Kendi isteğiyle kısıtlanan kişide kaldırma, kısıtlama sebebinin ortadan kalkmasına bağlıdır (m.476). Kısıtlama ilan edilmişse kaldırılması da ilan olunur; fiil ehliyetinin yeniden kazanılması ilana bağlı değildir (m.473).

Vasilik görevi vasinin ölümü, fiil ehliyetini yitirmesi veya sürenin dolması ile sona erer (m.479-480). Vasi görevini ağır surette savsaklar, yetkilerini kötüye kullanır, güveni sarsıcı davranışta bulunur veya borç ödemede acze düşerse vesayet makamı tarafından görevden alınır (m.483). Vesayet altındaki kişi veya her ilgili, vasinin görevden alınmasını isteyebilir; vesayet makamı gerekli araştırmayı yapar ve vasiyi dinler (m.484-485). Vasi, görevini yerine getirirken kusurlu davranışıyla verdiği zarardan sorumludur (m.467); yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmaya da devam eder (m.482).

Vasi Atama Kararına Karşı Hangi Yol Kullanılır?

Vasinin eylem ve işlemlerine karşı vesayet makamına şikâyette bulunulabilir; vesayet makamının kararlarına karşı tebliğ gününden başlayarak on gün içinde denetim makamına itiraz edilir (TMK m.461). Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı hukuki yararı bulunan ilgililer, özel kanuni düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilir (HMK m.387). Hangi merciin ve sürenin geçerli olduğu karar metnindeki kanun yolu bilgisine göre ayrıca kontrol edilmeli, tebliğ tarihi takip edilmelidir.

Vasi Atanması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Vasi atanması için hangi mahkemeye başvurulur?

Vasi atanması, kısıtlanacak kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesinden istenir. Sulh hukuk mahkemesi vesayet makamıdır (TMK m.397, m.411). Aile mahkemesinin görevi vesayet işlerini kapsamaz (4787 sayılı Kanun m.4/1).

Vasi tayini için sağlık kurulu raporu gerekir mi?

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlama için evet; kanun resmî sağlık kurulu raporu arar (TMK m.409/2). Savurganlık, bağımlılık ve kendi isteği sebeplerinde bu rapor şartı yoktur, ancak kişinin dinlenmesi gerekir.

Vasi atanması ne kadar sürer?

Kanun kısıtlama davası için toplam bir süre belirlemez. Sürenin büyük kısmı sağlık kurulu raporunun alınmasına ve dosyanın tamamlanmasına bağlıdır. Acil durumlarda vesayet makamı vasi atanmadan önce geçici önlem alıp temsilci atayabilir (m.420).

Vasi olarak kim atanır?

Haklı sebepler engel olmadıkça kısıtlanacak kişinin eşi veya yakın hısımlarından biri, vasilik koşullarına sahipse öncelikle atanır (TMK m.414). Kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kimse de haklı sebepler engel olmadıkça atanır (m.415). Kısıtlılar, haysiyetsiz hayat sürenler ve menfaati çatışanlar vasi olamaz (m.418).

Vasi taşınmazı satabilir mi?

Taşınmaz satışı vesayet makamının iznine ve talimatına bağlıdır; satış ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerektiriyorsa mümkündür (TMK m.444, m.462/1). İzinsiz yapılan işlem, kısıtlının vasinin izni olmadan yaptığı işlem hükmündedir (m.465).

Kayyım ile vasi arasındaki fark nedir?

Vasi, kısıtlı veya küçüğün kişiliği ve malvarlığı ile ilgili genel temsilcisidir. Kayyım ise belirli bir işi görmek veya bir malvarlığını yönetmek için atanır ve kişinin fiil ehliyetini etkilemez (TMK m.403, m.458). Yasal danışman ise sayılı önemli işlerde görüş verir (m.429).

Vasilik süresiz midir, vasi görevden alınabilir mi?

Vasi kural olarak iki yıl için atanır; süre ikişer yıl uzatılabilir ve dört yıl dolunca vasi kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m.456). Görevini ağır savsaklayan veya yetkilerini kötüye kullanan vasi görevden alınır (m.483).

Eğitim vasiliği nedir?

Kanunda bu adla ayrı bir vasilik türü yoktur. Vesayet altındaki kişi küçükse vasi, onun bakımı ve eğitimi için gereken önlemleri alır ve bu konuda ana ve babanın yetkilerine sahip olur (TMK m.445).

Hükümlünün vasisi neler yapabilir?

Hükümlü kısıtlanmışsa vasi, kişisel işlerinde ona yardım eder, malvarlığını yönetir ve hukuki işlemlerde onu temsil eder. Taşınmaz satışı ve dava açma gibi işlemler için vesayet makamının izni gerekir (TMK m.447, m.448, m.462). Hapis hâlinin sona ermesiyle vesayet kendiliğinden kalkar (TMK m.471).

Vasi kararı nedir?

Sulh hukuk mahkemesinin, kısıtlama veya velayet yokluğu hâlinde kişiye vasi atadığı karardır. Atanan kişi, atamanın kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir (TMK m.422).

Kısıtlama kararı nasıl kaldırılır?

Kısıtlı veya ilgililerden biri vesayetin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m.472). Akıl hastalığı sebebiyle kısıtlamanın kaldırılması için sebebin ortadan kalktığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerekir (m.474).

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler