URSA Avukatlık

Tek Taraflı Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Yol kenarındaki korkuluğun yanında duran lacivert otomobil; tek taraflı ölümlü kazada tazminat konusu

Tek taraflı ölümlü kazada tazminatı kimden isteyeceğiniz, ölenin kim olduğuna bağlıdır. Ölen yolcuysa yakınları destek tazminatını sürücüden, işletenden ve aracın zorunlu trafik sigortasından isteyebilir. Ölen sürücü ve aracın işleteniyse kendi aracının trafik sigortası, ölenin kusuruna denk gelen destek talebini ödemez; tam kusurlu sürücünün yakınları bu sigortadan destek tazminatı alamaz, kusur kısmiyse kusursuz kalan kısım istenebilir. Yolda çukur veya eksik işaret varsa idare de sorumlu olur. Genel tek taraflı kaza için tek taraflı trafik kazası yazısına bakılabilir.

Tek Taraflı Ölümlü Kazada Tazminat Kimden İstenir?

Başka aracın karışmadığı devrilme, şarampole yuvarlanma veya sabit cisme çarpma gibi kazalarda önce ölenin konumuna bakılır. Aşağıdaki tablo dört ayrı durumu özetler; destek tazminatının ne olduğu ve nasıl hesaplandığı için destekten yoksun kalma tazminatı yazısı geçerlidir.

Tek taraflı ölümlü kazada tazminatın kimden istendiğini ölenin konumuna göre gösteren tablo
Ölenin konumuKimden istenirTrafik sigortası öder miDayanak
Sürücü ve aracın işleteniKendi aracının sigortacısı; yol veya araç kusuru varsa idare veya ilgili kişiKusuruna denk gelen kısmı ödemez, kusursuz kısmı öderKTK m.92/j, HGK E.2021/86 K.2021/516
Sürücü, araç başkasına aitİşleten ve aracın sigortacısıAynı şekilde kusura denk gelen kısım hariçKTK m.85, m.86, m.92/j
YolcuSürücü, işleten ve sigortacıÖder, işletenin kusursuz sorumluluğu kapsamındaKTK m.85, m.91, HGK E.2018/32 K.2020/420
Yol kusurundan ölen sürücü veya yolcuYolun bakımından sorumlu idareSigorta ayrıca, kusur payına göreKTK m.10, m.110

Tek Taraflı Ölümlü Kazalarda Trafik Sigortası Ödeme Yapar mı?

Zorunlu trafik sigortası, işletenin başkalarına verdiği zararı karşılar (KTK m.91). Yolcu ve kazada zarar gören diğer kişiler bu anlamda üçüncü kişidir. Sürücünün kendi ölümü bakımından ise yakınlarının destek kaybı, kanunla önemli ölçüde dışarıda bırakılmıştır. Teminat kişi başı 3.600.000 TL’dir (2026 kazaları için) ve aynı ölüm için tüm hak sahipleri için ortaktır; aşılırsa oranlı indirim yapılır (KTK m.96). Teminatı aşan kısım sürücü ve işletenden istenir. Manevi tazminat ise bu sigortanın kapsamında değildir (KTK m.92/f).

Ölen Sürücü ve Aracın İşleteniyse Kaza Tarihine Göre Ne Değişir?

En çok tartışılan durum budur. Kendi aracıyla tek taraflı kazada ölen kişinin eşi ve çocukları, ölenin mirasçısı olarak değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi olarak zarar görür. Ancak sigortacının sorumluluğu kaza tarihindeki kurallara göre belirlenir.

Ölen sürücüde kaza tarihine göre sigortacı sorumluluğu: 2015 öncesi, 2015-2021 arası ve 9 Haziran 2021 sonrası

1 Haziran 2015 öncesi kazalar

Hukuk Genel Kurulu, 9.9.2011 tarihli tek taraflı bir kazada sürücünün tam kusurunun destek görenlere yansıtılamayacağını, bu kişilerin üçüncü kişi olduğunu kabul etti (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/32, K. 2020/420, T. 16.06.2020). Bu dönemde sigortacı sorumlu tutulabiliyordu.

1 Haziran 2015 ile 9 Haziran 2021 arası kazalar

1.6.2015’te yürürlüğe giren genel şartlar, destek şahsının kusuruna denk gelen destek talebini teminat dışında bıraktı. Hukuk Genel Kurulu, 16.3.2016 tarihli tek taraflı kazada tam kusurlu sürücünün yakınlarının sigortacıdan destek isteyemeyeceğine karar verdi (E. 2021/86, K. 2021/516, T. 20.04.2021). Anayasa Mahkemesi, genel şartlarla teminat dışı bırakmaya imkân veren KTK m.92/i bendini 17.7.2020’de iptal etti (E. 2019/40, K. 2020/40); bu boşluğu sonradan kanun doldurdu. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de 15.10.2018 tarihli tek taraflı kazada sürücü yüzde yüz kusurlu olduğu için ret kararını onadı (E. 2023/2149, K. 2025/13277, T. 29.09.2025).

9 Haziran 2021 sonrası kazalar

7327 sayılı Kanunla KTK m.92’ye eklenen (j) bendi, destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen taleplerini doğrudan kanunla teminat dışına aldı. Sonuç: tam kusurlu sürücünün yakınları bu sigortadan destek alamaz. Kusur kısmiyse, örneğin yol bakımsızlığı da kazaya katkıda bulunmuşsa, kusursuz kalan kısım için sigortacıya başvurulabilir. Bu son nokta m.92/j’nin lafzından çıkarılır; her dosyada kusur oranı bilirkişi raporuyla belirlenir.

Ölen Sürücü, Araç Başkasınaysa

Araç ödünç alınmış veya şirkete aitse, ölenin yakınları işletene ve aracın sigortacısına başvurur. İşleten kusuru olmasa da sorumludur; ancak kazanın zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini, kendisinde ve araçta kusur-bozukluk bulunmadığını ispat ederse kurtulur (KTK m.85, m.86). Sigortacı bakımından sonuç yine m.92/j’ye bağlıdır. Araçtaki bir bozukluk kazaya etki etmişse bu savunma çalışmaz. İşleten sayılacak kişi malik mi ödünç alan mı, olayın şartlarına göre belirlenir.

Ölen Yolcuysa

Yolcu üçüncü kişidir; yakınları destek tazminatını aracın sigortacısından, sürücüden ve işletenden ister. Yolcu yaralandıysa izlenecek yol tek taraflı yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısında anlatılıyor. Sigortacı, işletenin kusursuz sorumluluğu nedeniyle sürücünün kusur oranına bakmadan teminat sınırı içinde öder; yol kusuru gibi başka bir sebep varsa sorumluluk paylaştırılır. Yolcu sürücünün yakınıysa KTK m.92/b yalnız işletenin eşi, usul ve füruunun mallarına gelen zararları teminat dışında bırakır; bedensel zarar veya ölüm talebini dışlamaz. Taşıma karşılıksızsa işletenin sorumluluğu genel hükümlere tabidir (KTK m.87) ve hâkim TBK m.51 uyarınca indirim yapabilir. Eş ve yakın akrabanın taşınması ise Yargıtay uygulamasında hatır taşıması sayılmaz; ayrıntı hatır taşıması yazısındadır. Yolcunun kendi kusuru, örneğin emniyet kemeri takmaması, ayrıca müterafik kusur olarak tartışılır.

Ölen yolcunun yakınlarının hakları; sigortadan istenir, sürücünün kusuruna bakılmaz, karşılıksız taşımada indirim

Manevi Tazminat ve Cenaze Gideri

Manevi tazminat trafik sigortasının kapsamı dışında olduğundan (KTK m.92/f) ölen yolcunun yakınları bu talebi sürücü ve işletene yöneltir (TBK m.56/2). Ölen sürücünün kendi kusuruyla öldüğü durumda yakınların manevi tazminat isteyebileceği bir sorumlu çoğu zaman bulunmaz; yol kusuru varsa istem idareye yönelir. Cenaze giderleri TBK m.53/1 uyarınca ölüm zararının ilk kalemidir ve gideri karşılayan kişi ister; ayrıntı için ölümlü kazada cenaze giderleri yazısına bakılabilir.

Yoldaki Çukur veya İşaretsiz Çalışma Kazaya Yol Açtıysa

Belediyeler ve karayolu idareleri yolu güvenli durumda tutmak ve tehlikeyi işaretlemekle yükümlüdür (KTK m.10). İhmal varsa idare kusuru oranında tazminat öder. Dava, KTK m.110 gereği idare mahkemesinde değil adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde açılır; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi yoldaki çukur nedeniyle ölen sürücünün yakınlarının davasında yargı yolu ret kararını bozmuştur (E. 2024/12041, K. 2025/11681, T. 09.07.2025). Hangi idarenin davalı olacağı ve delillerin korunması yol kusuru ve idareden tazminat yazısında anlatılıyor.

Kasko ve Ferdi Kaza Sigortası

Kasko çoğunlukla aracın hasarını karşılar (kasko ölüm tazminatı öder mi). Ölüm teminatı poliçede ayrıca varsa ödenebilir, alkol veya ehliyetsizlik gibi hâller dışarıda kalır; ayrıntı kasko neyi ödemez yazısındadır. Ferdi kaza sigortası ise kusura bakmaksızın poliçedeki ölüm bedelini öder ve trafik sigortası tazminatından düşülmez.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır; şirket belgeler tamamlanınca sekiz iş günü içinde ödemek zorundadır (KTK m.97, m.99). Ölümlü kazada izlenecek adımlar trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatı, genel çerçeve ölümlü trafik kazası tazminatı ve ailenin tüm hakları trafik kazasında ölen kişinin ailesinin hakları yazılarında yer alıyor.

Tek Taraflı Ölümlü Trafik Kazası Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tek taraflı ölümlü kazada tazminat kimden istenir?

Ölenin konumuna bağlıdır. Ölen yolcuysa yakınları sürücüden, işletenden ve aracın zorunlu trafik sigortasından ister. Ölen sürücü ve işletense, kendi aracının sigortasından ancak ölenin kusuruna denk gelmeyen kısım istenebilir; kusur tamsa 9 Haziran 2021 sonrası kazalarda kanun bu talebi teminat dışında bırakmıştır. Yolun çukur veya işaretsiz olması gibi başka bir etken varsa yolun bakımından sorumlu idareye de başvurulur.

Tek taraflı ölümlü kazalarda trafik sigortası ödeme yapar mı?

Yolcu ölmüşse evet; işleten yolcuya karşı kusursuz sorumlu olduğundan (KTK m.85) sigorta, teminat sınırı içinde öder ve tutardan yalnız hatır taşıması ya da yolcunun kendi kusuru gibi sebeplerle indirim yapılabilir. Ölen sürücüyse sigortacı, ölenin kendi kusuruna denk gelen destek tazminatını ödemez (KTK m.92/j); tam kusurlu sürücünün yakınları bugün bu sigortadan destek tazminatı alamaz. Kusuru kısmi ise kusursuz kalan kısım için başvurulabilir. Manevi tazminat zaten bu sigortanın kapsamında değildir (KTK m.92/f).

Tek taraflı ölümlü kazada yolcunun yakınları tazminat alabilir mi?

Alabilir. Yolcu üçüncü kişi olduğundan yakınları destekten yoksun kalma tazminatını aracın trafik sigortasından, ayrıca sürücü ve işletenden isteyebilir. Taşıma karşılıksızsa hâkim indirim yapabilir; eş ve yakın akraba taşımasında bu indirim uygulanmaz.

Ölen sürücünün yakınları hiçbir yerden tazminat alamaz mı?

Bu, başka kaynak kalmadığı anlamına gelmez. Sigortadan kusura denk gelen kısım istenemese de kusursuz kalan kısım, yol kusuru varsa idare, kasko veya ferdi kaza poliçesindeki ölüm teminatı ve SGK ölüm aylığı gibi kaynaklar ayrı ayrı değerlendirilir.

Başvuru için süre var mı?

Maddi tazminat istemleri kural olarak kazadan itibaren iki yılda, her hâlde on yılda zamanaşımına uğrar (KTK m.109/1). Daha uzun bir ceza zamanaşımı varsa o uygulanır. Sigortaya yazılı başvuru dava şartıdır; şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya talebi karşılamazsa dava açılabilir (KTK m.97).

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler