
KTK 46/2-a trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 46. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine dayanır ve aracı yolun sağından, çok şeritli yollarda ise hızının gerektirdiği şeritten sürmeyen sürücüye yazılır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 5.000 TL'dir; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 3.750 TL olur ve 20 ceza puanı işlenir. Bu bentte sürücü belgesi geri alınmaz. Kod, KTK m.84'teki asli kusur hâllerinden biri değildir; kazada hangi oranda kusur sayılacağı bilirkişi raporuyla belirlenir. Tutanaktaki kodun yanlış seçilmesi, itirazın en sık gerekçesidir.
46/2-a Maddesi Ne Diyor?
Kanunun 46. maddesi "Karayollarında trafik sağdan akar" cümlesiyle başlar ve şerit kullanımına ilişkin on dört bent sayar. Hayvan sürücülerine ilişkin üçüncü fıkra bentlere bağlı değildir ve 46/3 trafik cezası yazısında ele alınıyor. Bentlerin tutarı ise maddenin beşinci fıkrasında gruplanmıştır. (a) bendi şöyledir:
"Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek, … zorundadırlar." (2918 sayılı KTK m.46/2-a)
Karayolları Trafik Yönetmeliği m.94/A-a aynı kuralı "durumun elverdiği oranda yolun en sağından" sürme biçiminde tekrarlar. Bentte iki ayrı yükümlülük vardır. Birincisi, tek şeritli ya da iki yönlü yollarda sağdan gitmektir. İkincisi, çok şeritli yollarda yavaş giden aracın hızlı şeridi işgal etmemesi ve aracın hızına uygun şeridi seçmesidir. En soldaki şeridin sürekli işgali ise ayrı kodla yazılır; ayrıntısı 46/2-d trafik cezası yazısındadır. Bent, 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden belirlenen ceza fıkrasına bağlanmıştır; metninde değişiklik işareti yoktur.
46/2-a Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 46/2-a |
|---|---|
| İdari para cezası | 5.000 TL |
| Bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 3.750 TL |
| Ceza puanı | 20 |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
| Aracın trafikten men edilmesi | Yok |
Bir ay içinde ödeme KTK m.115 ve Kabahatler Kanunu m.17/6'ya dayanır. Süre geçerse her ay için yüzde 5 faiz eklenir ve toplam tutar cezanın iki katını geçemez (m.115). İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ceza puanları birikir; ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde 100 puanı dolduran sürücünün belgesi 2 ay geri alınır (KTK m.118). Aynı tutarın ve puanın bütün bentleri trafik cezaları sayfasındaki tabloda yer alır.
46/2-a ile Komşu Bentler Arasındaki Fark
Aynı madde ve komşu madde birbirine benzeyen birçok şerit kuralı içerir. Belge geri almanın bağlandığı 46/2-g kodu 46/2-g trafik cezası yazısında anlatılıyor. Tutanaktaki harf, yaptırımı değiştirir. Sağa dönüşte şeride ilişkin yükümlülükler ise 53. maddededir; bunlar için 53/1-a trafik cezası yazısına bakılabilir.
| Kod | Ne yapılmaz | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 46/2-a | Yolun sağından, çok şeritli yolda hıza uygun şeritten gidilmez | 5.000 TL | 20 |
| 46/2-b | Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki araçların geçişi beklenmez | 5.000 TL | 20 |
| 46/2-c | Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirilir | 10.000 TL | 20 |
| 46/2-d | Gidişe ayrılan en soldaki şerit sürekli işgal edilir | 5.000 TL | 20 |
| 56/1-a | Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uyulmaz (araç cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmek dâhil) | 1.000 TL | 20 |
Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçların soldaki şeridi kullanması 46/2-e, emniyet şeridinin kullanılması 46/2-f, ardı ardına şerit değiştirme ise 46/2-g kapsamındadır ve tutarları çok daha yüksektir. İşaret vermeden şerit değiştirmenin kodu KTK 67/1-c trafik cezası yazısında anlatılıyor. Şerit değiştirmeden önce geçişi beklememenin kodu 46/2-b trafik cezası yazısında yer alıyor. Emniyet şeridi bendinin ayrıntısı 46/2-f trafik cezası yazısındadır. Bunlar sırasıyla şerit ihlali cezası, emniyet şeridi cezası ve makas atma cezası yazılarında anlatılır. Tersine sürüş ise ters yöne girme cezası yazısında yer alır.
En sık karıştırılan ikili 46/2-a ile 56/1-a'dır. KTK m.56/1-a-3, "araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeyi" ayrıca yasaklar ve 1.000 TL'lik daha hafif bir yaptırıma bağlar. Altı araç türü dışındaki araçların şerit kısıtı ise ayrı bir koddur; 46/2-e trafik cezası yazısında anlatılıyor. İki kural aynı davranışı anlatabildiği için tutanakta hangisinin yazıldığı tutarı belirler. Daha hafif olan 56/1-a bendi KTK 56/1-a trafik cezası yazısında ayrıca ele alınıyor. Yazılan kod olayın anlatımına uymuyorsa itiraz gerekçesi olur.
Tutanakta 46/2-a Hangi Durumda Yazılır, Ne Zaman Yanlıştır?
Kod, iki farklı belgede görünür. Yolda denetim sırasında idari para cezası karar tutanağına ceza maddesi olarak, kazadan sonra ise kaza tespit tutanağına ihlal edilen kural olarak yazılır. Kaza tutanağında kolluk kusur oranı belirtmez, yalnız ihlalleri kod olarak gösterir. Kodların okunuşu kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında anlatılıyor.

- Çok şeritli olmayan yol: (a) bendinin ikinci kısmı çok şeritli yollar içindir. İki yönlü dar bir yolda hızın gerektirdiği şeritten söz edilemez. Dar yolda geçiş sırası ise 56/1-e trafik cezası yazısında anlatılıyor. Aşağıda anılan bir Yargıtay dosyasında iki yönlü dar yoldaki çarpışma için tutanağa 46/2-a yazılmıştı; bilirkişi ise olayı hızın yol durumuna göre ayarlanamaması olarak değerlendirmişti. Karşı yönden gelenle karşılaşmada yer açma ödevi 56/1-b trafik cezası yazısında anlatılıyor.
- Hız ya da şerit tecavüzü: Çarpışma şeritten çıkma ya da şerit tecavüzü nedeniyleyse tutanakta 56/1-a ve 84/g, hıza ilişkinse 52/1-a ya da 52/1-b yazılması gerekebilir.
- Zorunluluk: Yönetmelik sağdan gitmeyi "durumun elverdiği oranda" ister. Geçme ya da dönme gibi hâllerde başka şeritte geçici bulunmak süreklilik taşımıyorsa tutanakta bunun neden ihlal sayıldığı gösterilmelidir.
- Aksine bir işaret: Bent "aksine bir işaret bulunmadıkça" ifadesiyle başlar. Şeritlere ayrı araç türü ya da yön gösteren levha ve yer işaretlemesi varsa kuralın uygulanıp uygulanmadığı tartışılır.
- Görüntü ve yer: Şeridin hızı karşılamadığını gösteren kayıt yoksa, tutanak yalnız görevlinin anlatımına dayanıyorsa, olayın yeri ve zamanı somut olarak yazılmalıdır.
46/2-a Cezasına İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?
İtiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). Aşağıdaki örnek metin, yer tutucularla doldurulur ve genel başvuru adımları trafik cezasına itiraz yazısında anlatılır.

[Şehir] Sulh Ceza Hâkimliğine. İtiraz eden: [Ad Soyad], T.C. [Kimlik No]. İlgili idare: [Kolluk birimi]. Konu: [Tutanak No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itirazım hakkındadır. Açıklamalar: [Tarih] tarihli tutanakla 2918 sayılı KTK m.46/2-a uyarınca 5.000 TL idari para cezası verilmiştir. Olay yeri çok şeritli bir yol olmadığı ya da aracın seyir hâli [açıklama] olduğu için ihlalin unsurları oluşmamıştır. Tutanakta ihlalin yeri, saati ve görüntüsü gösterilmemiştir. Sonuç ve istem: Tutanağın iptalini, cezanın kaldırılmasını ve idarece dosyanın getirtilmesini saygıyla talep ederim. [Tarih] [Ad Soyad] [İmza]
46/2-a Kazada Asli Kusur mu, Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Bent, KTK m.84'teki asli kusur hâlleri arasında sayılmaz. Maddede "şeride tecavüz etme" ayrıca sayılmıştır (m.84/g; Yönetmelik m.157). Şeride tecavüz, şerit çizgisini aşmak ya da karşı yönün şeridine girmek gibi durumlarda bilirkişice kullanılır. 46/2-a yazılması otomatik olarak şeride tecavüz anlamına gelmez. Kazada hangi kuralların ihlal edildiği ve hangisinin kazayla illiyet bağı taşıdığı bilirkişi raporuyla belirlenir. Kusur oranı için sabit bir yüzde yoktur; oranlama yöntemi asli ve tali kusur maddeleri yazısındadır.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, tutanaktaki kodlarla bilirkişi raporlarının uyuşmadığı iki dosyada kararları bozmuştur. Sola dönüş kodunda tutanak ile rapor çelişkisi nedeniyle bozulan dosyalar 53/1-b trafik cezası yazısında anlatılıyor. İlkinde kaza tespit tutanağında sürücünün hem 52/1-b hem 46/2-a'yı ihlal ettiği, itiraz hakem heyeti raporunda 56/1-a ve 84/g'yi ihlal ettiği, davacının sunduğu raporda ise 52/1-a ve 56/1-a'yı ihlal ettiği yazılıydı. Daire raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, ceza dosyasının getirtilmesi ve üç kişilik bilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiğini belirtmiştir (E. 2025/6019, K. 2025/12620, T. 17.09.2025). İkincisinde tutanakta davacının 46/2-a'yı ihlal ettiği, davalının kusursuz olduğu yazılmıştı; iki yönlü dar yolda bilirkişi ise her iki tarafa yüzde 50 kusur vermişti. Daire tutanak ile rapor arasındaki açık çelişkiyi gidermek üzere yeni kusur raporu alınması gerektiğini belirterek kararı, diğer bozma nedenleriyle birlikte, bozmuştur (E. 2021/13686, K. 2022/8357, T. 07.06.2022). Kusur raporuna itiraz için kusur raporuna itiraz dilekçesi, tutanağa itiraz için kaza tespit tutanağına itiraz yazılarına bakılabilir.
KTK 46/2-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
46/2-a trafik cezası nedir, ne demek?
KTK m.46/2-a, aracı yolun sağından, çok şeritli yollarda ise hızının gerektirdiği şeritten sürmemeyi yaptırıma bağlayan bendin koduna denir. Tutanakta bu kodu gören sürücü, şerit seçimi kuralını ihlal ettiği için ceza almıştır.
46/2-a trafik cezası ne kadar, 2026 tutarı nedir?
5.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 3.750 TL olur. Ceza puanı 20'dir ve sürücü belgesi geri alınmaz.
46/2-a ile 46/2-d arasındaki fark nedir?
46/2-a şerit seçimini, yani hızın gerektirdiği şeritten gitmeyi düzenler. 46/2-d ise gidişe ayrılan en soldaki şeridin sürekli işgal edilmesini yaptırıma bağlar. Tutar ve puan aynı olsa da fiil farklıdır.
46/2-a trafik cezası itiraz dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçe, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. İçinde tutanak numarası, kodun olaya uymadığı gerekçesi ve idarece dosyanın getirtilmesi talebi bulunur. Örnek metin yukarıda yer tutucularla verilmiştir.
46/2-a kusur oranı yüzde kaçtır?
Sabit bir oran yoktur. Kaza tespit tutanağındaki kod kusur oranını göstermez. Oranı, olayın oluşuna göre bilirkişi raporu belirler; raporlar çelişirse mahkeme yeni bir rapor aldırır.
46/2-a cezası erken ödenirse indirim olur mu?
Olur. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır. Süre geçerse her ay için yüzde 5 faiz eklenir ve toplam tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115).
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
