Maaş Haczi Ne Kadar Kesilir? Maaşa Haciz Oranı, İşverenin Yükümlülüğü ve Emekli Maaşı

Maaş haczinde icra müdürü önce borçlu ve ailesinin geçimi için gereken tutarı ayırır; haczedilecek kısım maaşın dörtte birinden az olamaz. İşçi ücretinin dörtte birinden fazlası da haczedilemediği için maaşa haciz oranı işçide fiilen dörtte birdir. Birden fazla icra dosyası varsa hacizler sıraya konur ve öndeki dosyanın kesintisi bitmeden sonrakine geçilmez; nafaka alacağı ise öncelikli alacak sayılır. Maaş haczi yazısını alan işveren bir hafta içinde cevap vermek ve kesintiyi her ay icra dairesine göndermek zorundadır. Emekli aylığına yalnız nafaka ve SGK alacağı için ya da borçlunun muvafakatiyle haciz konabilir.

Aşağıda maaştan ne kadar kesileceği, birden fazla dosyada sıranın nasıl işlediği, işverenin cevap ve kesinti yükümlülüğü, emekli maaşı ile kamu alacaklarındaki farklı kurallar ve "maaş haczi kalkıyor mu" sorusunun cevabı yer alıyor. Kanun maddeleri Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metinlerden, Yargıtay kararları karar arama sisteminden okunarak aktarıldı (17 Ekim 2026). Banka hesabına yatan maaşa konan bloke ayrı bir konudur ve banka haczi kaldırma yazımızda anlatılır.

Maaş Haczi Ne Kadar Kesilir?

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.83'e göre maaşlar, her türlü ücretler ve emekli maaşları, "borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar" düşüldükten sonra haczedilebilir; ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Kanun burada bir alt sınır koyar. Üst sınır işçiler için 4857 sayılı İş Kanunu m.35'tedir: işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez ve başkasına devredilemez, nafaka alacaklılarının hakları ise saklıdır. İki hüküm birlikte uygulanınca özel bir alacak için işçi ücretinden yapılacak kesinti dörtte birdir.

Borç ve gelir türü	Kesilebilecek kısım	Dayanak
Özel alacak, işçi ücreti	Dörtte bir	İİK m.83, İş Kanunu m.35
Özel alacak, memur maaşı ve İş Kanunu dışındaki ücretler	Geçim payı düşüldükten sonra, dörtte birden az olmamak üzere icra müdürünün belirlediği kısım	İİK m.83
Nafaka alacağı	Aylık nafaka öncelikli; birikmiş nafaka için kalan maaşın dörtte biri	İş Kanunu m.35 son cümle, Yargıtay 12. HD 2015/21826 E.
Vergi, SGK primi gibi kamu alacakları	Dörtte birden az, üçte birden çok olamaz; asgari ücreti aşmayan aylıkta en çok onda bir	6183 sayılı Kanun m.71
SGK'dan alınan emekli aylığı	Yalnız nafaka ve SGK alacağı için; diğer borçlarda borçlu muvafakat ederse	5510 sayılı Kanun m.93

Maaş haczinin konusu yalnız aylık maaş değildir; İİK m.83 tahsisatları, intifa hakkı gelirlerini, ilama dayanmayan nafakaları ve sigorta ya da emekli sandıklarının bağladığı gelirleri de aynı kurala bağlar. Kanunun kullandığı ölçü, borçlunun ve ailesinin geçimidir; bu yüzden icra müdürü dörtte birin altına inemez ama geçim ihtiyacı düşük görünen yüksek maaşlarda daha büyük bir oran belirleyebilir. İşçi ücretinde ise İş Kanunu bu takdiri dörtte bir ile sınırlar.

Asgari Ücretle Çalışanın Maaşına Haciz Konur mu?

Konur. İİK m.83'te asgari ücret için ayrı bir koruma yoktur; asgari ücretle çalışan işçinin ücretinden de özel alacaklar için dörtte bir kesilir. Asgari ücrete bağlı koruma yalnız kamu alacaklarında vardır: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.71'e göre asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz.

Varsayımsal Bir Hesap Örneği

Kesintiye esas aylık ücreti 40.000 TL olan bir işçinin maaşına özel bir alacak için haciz geldiğini düşünelim. İşveren her ay 10.000 TL keser ve icra dairesinin hesabına gönderir, işçiye 30.000 TL ödenir. Aynı işçi hakkında ikinci bir icra dosyası gelirse kesinti 20.000 TL'ye çıkmaz; ikinci dosya, birinci dosyanın borcu faiz ve masraflarıyla bitene kadar sırada bekler. Borcun hangi faiz oranıyla büyüdüğü kanuni faiz oranı yazımızda anlatılır. Kamu alacağı için yapılan bir hacizde ise aynı maaştan en az 10.000 TL, en çok 13.333 TL kesilebilirdi. Rakamlar yalnız yöntemi göstermek içindir.

Birden Fazla Maaş Haczi Varsa Sıra Nasıl İşler?

İİK m.83'ün ikinci fıkrası açıktır: "Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez." Bu nedenle dosya sayısı arttıkça kesinti oranı artmaz; yalnız bekleme süresi uzar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, emekli maaşının tamamının kesildiğini ileri süren borçlunun şikâyetinde maaş üzerindeki hacizlerin sıraya konulması gerektiğini ve hacze iştirakin mümkün olmadığını belirtmiştir (12. HD, E. 2014/19533, K. 2014/27027, 13.11.2014).

İşveren, yeni gelen haciz yazısına verdiği cevapta dosyanın kaçıncı sırada olduğunu bildirir. Sırada beklemek cevap yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Yargıtay'ın incelediği bir dosyada işveren, alacaklının altıncı sırada olduğunu cevabında bildirmiş, ancak bunu müzekkerelerin tebliğinden aylar sonra yapmıştı; işverenin bu nedenle dosyaya borçlu olarak eklenmesine yönelik şikâyetin reddi onanmıştır (12. HD, E. 2022/8327, K. 2023/1014, 21.02.2023).

Nafaka Alacağında Maaş Haczi

İş Kanunu m.35'teki dörtte bir sınırı nafaka alacaklılarının haklarını saklı tutar. Yargıtay da nafakayı öncelikli alacak sayar. Tedbir nafakası için başlatılan bir takipte aylık nafakanın maaştan kesilmesinden sonra, birikmiş nafaka için kalan maaşın dörtte birinin haczedilmesini hukuka uygun bulmuş; aynı alacaklıya ait işleyen ve birikmiş nafakanın kendi aralarında sıraya konamayacağını belirtmiştir (12. HD, E. 2015/21826, K. 2015/32796, 24.12.2015). İşleyen nafakanın başka alacaklıların daha önce konmuş hacizlerinin önüne geçip geçmeyeceği ise İİK m.83'te açıkça yazmaz. Nafaka ödenmediğinde maaş haczi dışında başvurulabilecek yollar ödenmeyen nafaka yazımızda anlatılır. Nafakanın türleri ve miktarı için nafaka türleri ve miktarı yazımıza bakılabilir.

Borçlu Daha Fazla Kesintiye Muvafakat Edebilir mi?

İİK m.83/a'ya göre 82 ve 83. maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir. Kredi ya da kira sözleşmesine konan "maaşımın haczine şimdiden muvafakat ediyorum" türü maddeler bu yüzden icra takibinde sonuç doğurmaz. Yargıtay, maaş haczine verilen muvafakatin geçerli olması için takibin kesinleşmesinden sonra verilmesini arar. Takip kesinleşmeden verilen muvafakatle maaşın sıraya alınmadan haczedildiği bir dosyada bu muvafakati geçersiz saymış; maaş üzerinde başka dosyadan haciz bulunduğu için öndeki kesinti bitmeden yeni dosyaya kesinti yapılamayacağını belirtmiştir (12. HD, E. 2015/18856, K. 2015/24421, 14.10.2015).

Takip kesinleştikten sonra borçlunun kendi isteğiyle verdiği muvafakat ise geçerlidir. Bu nedenle icra dairesinde imzalanan muvafakat ve taksit belgelerinin içeriği, özellikle oran ve hangi dosya için verildiği, imzadan önce okunmalıdır.

İşverene Maaş Haczi Gelince Ne Yapılır?

İİK m.355'e göre kamu kurumunda ya da özel işyerinde çalışan borçlunun maaşından kesinti için icra dairesinin tebligatını alan kanuni muhatap, haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek, borç bitinceye kadar haczolunan miktarı kesip hemen icra dairesine göndermek zorundadır. Maaşın değişmesi, borçlunun başka bir birime geçmesi ya da işten ayrılması da derhâl icra dairesine bildirilir. Maaş haczi gelen işverenin yapacakları kısaca şunlardır.

1. Yazının hangi icra dairesinden, hangi dosya numarasıyla ve hangi oranla geldiğini kaydetmek.
2. Borçlunun işyerinde çalışıp çalışmadığını ve maaşını bir hafta içinde icra dairesine yazılı olarak bildirmek.
3. Maaş üzerinde önceden haciz varsa yeni dosyanın kaçıncı sırada olduğunu cevapta belirtmek.
4. Sıradaki dosyanın kesintisini her maaş ödemesinde yapıp icra dairesinin hesabına göndermek.
5. İşçi ayrıldığında, ücreti değiştiğinde veya önceki dosya kapandığında icra dairesine hemen bilgi vermek.

İşveren bu süreçte alacaklı ile işçi arasındaki uyuşmazlığın tarafı değildir; icra dairesinin talimatını uygulayan üçüncü kişidir. İşçi haklarının genel çerçevesi 4/a çalışan hakları yazımızda anlatılır.

İşveren Maaş Haczine Cevap Vermezse Ne Olur?

İİK m.356'ya göre m.355'e uymayanların kesmedikleri veya göndermedikleri para, ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek kalmadan icra dairesince kendi maaşlarından veya diğer mallarından alınır; bunların borçluya rücu hakkı vardır. Uygulamada cevap vermeyen işveren icra dosyasına borçlu olarak eklenir ve mallarına haciz konur.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2017 tarihli bir kararında bu sorumluluğun tüzel kişi işverende değil, kesinti yapmakla görevli kanuni muhatapta olduğunu kabul etmişti (12. HD, E. 2016/8838, K. 2017/1051, 25.01.2017). Daire daha sonra kanunun çoğul ifade kullandığını ve alacağın daha güçlü durumdaki işverenden tahsilinin amaçlandığını belirterek tüzel kişi işverenin de m.355 ve 356 gereğince sorumlu olduğuna karar verdi (12. HD, E. 2019/4736, K. 2020/3518, 02.06.2020). Maaş haczi müzekkeresine süresinde cevap vermediği için dosyaya borçlu olarak eklenen ve araçlarına haciz konan şirketin şikâyetinin reddi de yukarıda anılan 2023 tarihli kararla onandı. İcra dairesinin tebliğ ve emirlerini makul bir sebep olmadan yerine getirmeyenler hakkında Cumhuriyet savcılığı doğrudan takip yapar (İİK m.357).

Haciz İhbarnamesi ile Maaş Haczi Arasındaki Fark

İşverene gelen her yazı maaş haczi değildir. İİK m.89'daki haciz ihbarnamesi, borçlunun üçüncü kişideki alacağını haczetmek için kullanılır ve üç aşamalıdır.

• Birinci haciz ihbarnamesi (89/1). Üçüncü kişi borcu olmadığını, borcun ödendiğini ya da malın elinde bulunmadığını iddia ediyorsa bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü bildirir.
• İkinci haciz ihbarnamesi (89/2). Yedi gün içinde itiraz edilmezse borç zimmetinde sayılır ve bu ikinci ihbarnameyle bildirilir; buna da tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir.
• Üçüncü haciz ihbarnamesi (89/3). İkinci ihbarnameye de itiraz etmeyen ve ödemeyen üçüncü kişiye, on beş gün içinde parayı ödemesi ya da menfi tespit davası açması bildirilir. Davanın açıldığını gösteren belge yirmi gün içinde icra dairesine verilirse cebri icra işlemleri durur. Davayı kaybeden üçüncü kişi, dava konusunun yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir.

Süresinde itiraz eden üçüncü kişinin beyanının gerçeğe aykırı olduğunu alacaklı icra mahkemesinde ispat ederse, üçüncü kişinin İİK m.338/1 uyarınca cezalandırılmasını ve tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir; bu hüküm üç aydan bir yıla kadar hapis öngörür.

Yargıtay'a göre maaş da borçlunun üçüncü kişideki bir alacağıdır, ancak maaş ve ücret haczi için kanun m.355 ve 356'da özel bir usul öngörmüştür; bu nedenle maaş haczinde m.89 hükümleri uygulanmaz. Aynı kararda işverene önce maaş haczi müzekkeresi, sonra 89/1 ihbarnamesi gönderilmiş; Daire, maaş kesintisinden doğan sorumluluk ile ihbarnameden doğan sorumluluğun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır (12. HD, E. 2016/307, K. 2016/12977, 03.05.2016). İşveren bu yüzden gelen yazının başlığına ve dayandığı maddeye bakarak cevap vermelidir: maaş haczinde bir hafta içinde maaş bildirimi ve kesinti, 89/1 ihbarnamesinde ise yedi gün içinde itiraz.

Emekli Maaşına Haciz Konur mu?

SGK'dan alınan emekli aylığı kural olarak haczedilemez. 5510 sayılı Kanun m.93'e göre gelir, aylık ve ödenekler, SGK'nın m.88'e göre takip ettiği alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez; bu yasağa aykırı haciz talepleri, borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü tarafından reddedilir. Yargıtay, nafaka ve tazminat alacaklarının birlikte takip edildiği bir dosyada, borçlunun muvafakati bulunmadığı için tazminat alacağının emekli aylığından kesilemeyeceğine karar vermiştir (12. HD, E. 2010/4700, K. 2010/17604, 02.07.2010). Emekli aylığına haciz için verilen muvafakat da takip kesinleştikten sonra verilmiş olmalıdır (12. HD, E. 2015/18856).

Bankaların kredi sözleşmesine dayanarak emekli maaşı hesabına bloke koyması ise icra haczi değildir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koymasının mümkün olduğuna oy çokluğuyla karar vermiştir (E. 2022/2, K. 2025/1, 21.03.2025; Resmî Gazete 17.07.2025, sayı 32958). Kurul gerekçesinde emekli maaşının cebri icra yoluyla haczedilemeyeceği kuralının sürdüğünü, uyuşmazlığın cebri icra işlemi değil, borcun ödenme biçimine ilişkin sözleşmesel bir yetki olduğunu belirtmiştir. Hesaptaki blokenin kaldırılma yolları banka haczi yazımızın konusudur.

Vergi, SGK ve Kamu Borcunda Maaş Haczi

Vergi, sigorta primi ve diğer amme alacakları İİK'ya göre değil, 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilir. Bu Kanunun m.71'i maaş ve ücretlerin dörtte birinden az, üçte birinden çok haczedilemeyeceğini; asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin ise onda birinden fazlasının haczolunamayacağını düzenler. Haczi uygulayan icra dairesi değil, vergi dairesi ya da SGK'dır; itiraz ve dava yolları da farklıdır. Vergi borcunda süreç ödeme emrine itiraz yazımızda, genel sağlık sigortası borcunda ise GSS borçları yazımızda anlatılır.

Maaşa Haciz Gelince Borçlu Ne Yapabilir?

Kesinti kanuni oranı aşıyorsa, sıra gözetilmeden ikinci bir dosyaya kesinti yapılıyorsa ya da emekli aylığına muvafakat olmadan dokunulmuşsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir. İİK m.16'ya göre şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı ise her zaman şikâyet olunabilir. Dilekçeye bordro, işverenin cevap yazısı ve hesap dökümü eklenir. İşten ayrılırken ödenen kıdem tazminatına ve kaza tazminatlarına konan haciz ise tazminat haczedilir mi yazımızda ayrıca anlatılır.

Maaş haczi, alacaklının başka mallara haciz koymasını engellemez. İİK m.85 uyarınca alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktar haczolunur, ancak bu miktar aşılamaz. Maaş kesintisi borcu makul sürede karşılamıyorsa alacaklı tapu, araç ya da banka hesabı haczi de isteyebilir; taşınmaz üzerindeki şerh için tapu haczi kaldırma yazımıza bakılabilir. Trafik kazası tazminatı gibi ilama dayalı alacaklarda takibin nasıl yürüdüğü trafik kazası icra takibi yazımızda anlatılır.

Maaş Haczi Kalkıyor mu? Kademeli Haciz Taslağı Ne Getiriyor?

Maaş haczi kalkmadı ve oran değişmedi. Haberlerde geçen "yüzde 10 ile yüzde 60 arası kademeli haciz", Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürlüğünün görüşe açtığı Cebrî İcra Kanunu Taslağı'ndan gelir. Bakanlık bünyesindeki Bilim Komisyonunun hazırladığı bu taslak için görüş verme süresi 31 Ocak 2026'da doldu. Taslak bir kanun teklifi değildir; Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel İİK metninde m.83 bugün de yukarıda aktarılan dörtte bir kuralını içerir.

Taslağın 162. maddesi haczedilecek miktarın alt sınırını net asgari ücrete göre kademelendirir: geliri net asgari ücret kadar olanlarda onda bir, iki katına kadar olanlarda onda iki, üç katına kadar onda üç, beş katına kadar onda dört, yedi katına kadar onda beş, dokuz katı ve fazlası olanlarda onda altı. Net asgari ücret kadar geliri olan borçlunun maaşında, onda biri aşan kısım borçlunun muvafakatiyle dahi haczedilemeyecektir. Taslağın 163. maddesi ise işleyen nafakanın, maaşta önceden konmuş haciz olsa bile sıraya alınmadan öncelikli kesilmesini, birikmiş nafakanın ise sıraya girmesini önerir. Bu hükümler yasalaşmadıkça uygulanmaz; bugün maaş haczinde geçerli olan, bu yazının başındaki kurallardır.

Maaş Haczi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Maaş haczi ne kadar sürer?

Kesinti, takip borcu faiz ve masraflarıyla birlikte bitinceye kadar her ay devam eder (İİK m.355). Önünüzde başka dosyalar varsa kesinti onların borcu bitince başlar. Borç ödendiğinde ya da alacaklı haczi kaldırdığında icra dairesi işverene kaldırma yazısı gönderir.

İşveren maaş haczine cevap vermezse ne olur?

İşveren yazıyı aldıktan sonra bir hafta içinde maaşı bildirmek ve kesintiyi göndermek zorundadır. Kesmediği veya göndermediği para, ayrıca dava açılmadan icra dairesince işverenin kendi mallarından alınır (İİK m.356). Yargıtay uygulamasında bu durumda işveren dosyaya borçlu olarak eklenebilir; işverenin ödediği tutar için borçlu işçiye rücu hakkı vardır.

Asgari ücretle çalışanın maaşına haciz konur mu?

Evet. İcra ve İflas Kanunu'nda asgari ücret için ayrı bir istisna yoktur, özel alacaklarda asgari ücretten de dörtte bir kesilir. Vergi ve SGK gibi kamu alacaklarında ise asgari ücreti aşmayan aylık gelirin onda birinden fazlası haczedilemez (6183 sayılı Kanun m.71).

Birden fazla icra dosyası varsa maaştan daha fazla kesilir mi?

Hayır. Birden fazla haciz sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki dosya için kesinti yapılmaz (İİK m.83/2). Kesinti oranı aynı kalır, yalnız sonraki dosyaların bekleme süresi uzar.

Emekli maaşına haciz gelir mi?

SGK'dan alınan emekli aylığına yalnız nafaka borcu ve SGK'nın kendi alacakları için haciz konabilir. Diğer borçlarda haciz ancak takip kesinleştikten sonra borçlunun muvafakatiyle mümkündür (5510 sayılı Kanun m.93). Bankanın kredi sözleşmesine dayanarak hesaba koyduğu bloke ise ayrı bir konudur ve Yargıtay 2025 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla bunu mümkün saymıştır.

Maaşa haciz geldikten sonra eve haciz gelir mi?

Gelebilir. Maaş haczi, alacaklının başka mallara haciz koydurmasını engellemez; alacaklı bütün alacağına yetecek kadar malı haczettirebilir, fazlasını haczettiremez (İİK m.85). Ancak ailenin ortak kullandığı ev eşyası ve kişisel eşya gibi bazı mallar kanunen haczedilemez (İİK m.82).

Maaş haczi kalkıyor mu, oran değişti mi?

Hayır. 17 Ekim 2026 itibarıyla İcra ve İflas Kanunu m.83'teki dörtte bir kuralı yürürlüktedir. Yüzde 10 ile yüzde 60 arasında kademeli haciz öngören düzenleme, Adalet Bakanlığının görüşe açtığı Cebrî İcra Kanunu Taslağı'nda yer alır ve yasalaşmamıştır.

Maaş haczine nasıl itiraz edilir?

Kesinti kanuni oranı aşıyorsa, sıra gözetilmemişse ya da haczedilemeyen bir gelire dokunulmuşsa icra mahkemesine şikâyet dilekçesi verilir. Şikâyet süresi işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür (İİK m.16). Borcun kendisine itiraz ise ödeme emrine itiraz süresi içinde ayrıca yapılmalıdır.