URSA Avukatlık

Miras Hukuku: sık sorulan sorular

Miras Hukuku alanında en çok karşılaştığımız 32 soru ve kısa yanıtları. Her yanıtın altında konuyu ayrıntılı anlattığımız rehbere bağlantı var.

Babam sağlığında evi kardeşime satmış, iptal ettirebilir miyim?

Devir gerçekte bağışsa ve tapuda satış gösterilmişse dava açabilirsiniz. Bedelin ödenmediğini ve babanızın satışa ihtiyacı bulunmadığını ortaya koymanız gerekir. Devir gerçek satışsa dava sonuç vermez. Sonuç, toplanan delillere göre belirlenir; önceden söylenemez.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Saklı pay oranı çocuk için kaçta kaç?

Çocuk için oran, kendi yasal payının yarısıdır. Üç çocuklu mirasta her çocuğun yasal payı üçte bir, saklı payı altıda bir olur. Eş de mirasçıysa önce onun payı ayrılır, kalan kısım çocuklar arasında bölünür. Oran terekenin tamamı üzerinden değil, kişinin kendi payı üzerinden hesaplanır.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Reddi miras süresi kaç gün, ne zaman başlar?

Süre üç aydır. Sayım ölüm gününden değil, ölümü ve mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz günden başlar. Uzakta yaşayan ya da haberi geç alan mirasçıda başlangıç çok daha ileri kayar. Öğrenme tarihini gösteren belgeleri saklamanız gerekir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Veraset ilamı noterden alınabilir mi, şartı nedir?

Alınabilir; şart, mirasçılığın nüfus kayıtlarından açıkça anlaşılmasıdır. Herhangi bir noterliğe kimliğinizle gitmeniz yeterlidir. Kayıtlarda çelişki varsa, yabancı uyruklu mirasçı bulunuyorsa ya da vasiyetname varsa noter belge veremez. Böyle hâllerde noter ret yazısı düzenler ve mahkemeye yönlendirir.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Mal kaçırma davasında zamanaşımı var mı?

Hayır, muvazaa iddiası zamanaşımına ve hak düşürücü süreye tabi değildir. Devrin üzerinden uzun yıllar geçmiş olsa da dava açılabilir. Buna karşılık dava, ancak mirasbırakanın ölümünden sonra açılır. Gecikme hukuken engel değildir; ancak tanık ve belge bulmayı zorlaştırır.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Babam tüm malını kardeşime bıraktı, ne yapabilirim?

Saklı payınız zedelendiyse tenkis davası açabilirsiniz. Kazandırmanın tamamı değil, tasarruf sınırını aşan kısmı geri alınır. Devir gerçekte bağış olduğu hâlde satış gösterilmişse ayrıca muvazaa iddiasında bulunabilirsiniz. İki talebi aynı dilekçede kademeli olarak yazmak süre kaybını önler.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Üç aylık süreyi kaçırdım, yapabileceğim bir şey var mı?

Terekenin borcu malvarlığından fazlaysa hükmen ret yolu açık kalır. Hükmen rette süre şartı aranmaz. Alacaklı takip başlattığında borca batıklığın tespiti için dava açılır. Aktif ve pasif, kurumlardan celbedilecek kayıtlarla karşılaştırılır.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Mirasçılık belgesi ne kadar sürede çıkar?

Noterde işlem çoğunlukla aynı gün tamamlanır. Mahkeme yolunda kesin süre verilemez; nüfus müdürlüğüne yazılan müzekkerenin cevabı ve duruşma günü belirleyici olur. Kayıtlarda eksiklik varsa süreç uzar. Dilekçenin ve nüfus bilgilerinin eksiksiz olması en çok zaman kazandıran unsurdur.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Muvazaayı nasıl ispatlarım, tanık yeterli mi?

Tanık dinletebilirsiniz; mirasçılar her türlü delille ispat hakkına sahiptir. Tanık beyanı tek başına çoğu dosyada yeterli görülmez. Banka kayıtları, emsal değer araştırması ve mirasbırakanın gelir durumu birlikte sunulur. Deliller arasındaki tutarlılık sonucu belirler.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Tenkis davasını ne kadar süre içinde açmalıyım?

Saklı payınızın zedelendiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yılınız var. Üst sınır on yıldır; miras açıldığı anda işlemeye başlar. İki süre de hak düşürücüdür ve uzatılamaz. Süre geçse bile size karşı talep yöneltilirse def'i olarak ileri sürebilirsiniz.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Sadece borçları reddedip malları alabilir miyim?

Hayır, kısmi ret kabul edilmez. Miras bütün hâlinde reddedilir ya da kabul edilir. Şarta bağlı ret beyanı da geçersiz sayılır. Terekede değerli mal varsa ret yerine resmî tasfiye talebi değerlendirilebilir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Mirasçılardan biri belgeyi tek başına alabilir mi?

Evet, mirasçılardan birinin başvurusu yeterlidir. Diğer mirasçıların imzası ya da onayı aranmaz. Belge yine tüm mirasçıları ve paylarını gösterecek şekilde düzenlenir. Diğer mirasçılar da istedikleri zaman ayrıca örnek alabilir.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Saklı payım yoksa yine dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz; muvazaa davası saklı pay şartına bağlı değildir. Miras hakkı zedelenen her mirasçı başvurabilir. Talebiniz kendi payınız oranında tapu iptali ve tescildir. Saklı pay şartı yalnızca tenkis davasında aranır.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Vasiyetname varsa saklı pay yine korunur mu?

Evet, vasiyetname saklı payı ortadan kaldırmaz. Mirasbırakan yalnızca tasarruf edilebilir kısımda serbesttir. Saklı payı aşan vasiyet hükümleri tenkisle sınıra çekilir. Vasiyetnamenin tamamı iptal edilmez, yalnızca aşan kısmı indirilir.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Ben reddedersem borç çocuklarıma geçer mi?

Payınız altsoyunuza geçer; çocuklarınız mirasçı konumuna gelir. Onlar da reddetmek isterse kendi süreleri içinde ayrıca başvurmalıdır. Süreleri, mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihte başlar. Aile içinde toplu başvuru yapılması karışıklığı önler.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Veraset ilamının geçerlilik süresi var mı?

Belgenin süresi yoktur, geçerliliği devam eder. Buna karşılık kurumlar güncel tarihli örnek isteyebilir. Mirasçı sayısında değişiklik olursa belge yenilenir. Mirasçılardan biri mirası reddederse yeni durum için belge yeniden düzenlenir.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi de muvazaa sayılır mı?

Sayılabilir, ancak otomatik değildir. Bakım borçlusu edimini gerçekten yerine getirmişse sözleşme geçerli kabul edilir. Sözleşme eşle yapılmışsa mirasbırakanın özel bakıma ihtiyacı olup olmadığı araştırılır. Çocuk veya torunla yapılan sözleşmelerde aynı şart aranmaz.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Sağlığında yapılan bağış tenkise tabi midir?

Her bağış değil, kanunda sayılan gruplara girenler tenkise tabidir. Altsoya geri verilmemek üzere yapılan devirler ve dönme hakkı saklı tutulan bağışlar kapsamdadır. Ölümden önceki yıl içinde yapılan âdet dışı bağışlar da girer. Saklı payı etkisiz kılma amacı açıksa diğer bağışlar da tenkis edilir.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Reddi miras için avukat zorunlu mu?

Zorunlu değildir; beyanı mirasçı kendisi verebilir. Vekil aracılığıyla başvuracaksanız vekâletnamenin özel yetki içermesi gerekir. Noterde düzenlenirken ret yetkisinin ayrıca yazdırılması istenmelidir. Süre kısa olduğu için evrakı önceden hazırlamak gerekir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Belgede pay oranı yanlışsa ne yapılır?

Sulh hukuk mahkemesine başvurarak düzeltme ya da iptal istenir. Belge kesin hüküm sayılmadığı için hataya her zaman itiraz edilebilir. Yanlış oranla yapılmış tapu ve banka işlemleri için ayrıca talepte bulunmak gerekir. Düzeltme kararı, önceki işlemleri kendiliğinden geçersiz kılmaz.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Ev üçüncü kişiye satılmışsa ne olur?

Sonuç, alıcının iyiniyetli olup olmadığına bağlıdır. Tapuya güvenerek kazanan iyiniyetli alıcının tapusu korunur. Alıcının durumu bildiği ispatlanırsa onun tapusu da iptal edilir. Koruma uygulandığında talebiniz tazminata dönüşür.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Tenkis davası ile mal kaçırma davası aynı anda açılabilir mi?

Aynı dilekçede kademeli olarak istenebilir. Mahkeme önce muvazaa iddiasını inceler, kabul etmezse tenkise geçer. İki talebi ayrı dosyalarda takip etmek de mümkündür. Tenkis süresi kısa olduğu için bekletmek hak kaybı doğurur.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Babamın hesabından para çektim, ret hakkım düştü mü?

Tereke mallarına sahiplenmek ret hakkını düşürür. Çekilen paranın niteliği ve amacı incelenir. Cenaze gideri gibi zorunlu ödemeler kural dışı sayılır. Harcamayı belgelemeniz durumunuzu güçlendirir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Yurt dışında yaşayan mirasçı nasıl başvurur?

Türkiye'ye gelmeden, vekâletname vererek başvurabilir. Vekâletname konsoloslukta düzenlenir ya da yabancı noterden alınıp apostil şerhi konulur. Yabancı dildeki belgeler yeminli tercümeyle sunulur. Mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa başvuru mahkemeye yapılır.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Dava hangi mahkemede açılır, ne kadar sürer?

Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır ve yetki kesindir. Kesin süre verilemez; süreyi dosyanın kapsamı belirler. Keşif yapılması, tanık dinlenmesi ve bilirkişi raporu alınması süreyi uzatır. Karardan sonra istinaf aşaması ayrıca zaman alır.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Mirasçılıktan çıkarıldım, itiraz edebilir miyim?

Edebilirsiniz; çıkarma ancak kanunda sayılan iki sebeple yapılabilir. Sebep vasiyetnamede açıkça gösterilmemişse çıkarma geçerli olmaz. Sebebin gerçekliğini ispat yükü, çıkarmadan yararlanan taraftadır. Çıkarma geçersiz sayılırsa saklı payınızı alırsınız.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Hükmen reddi miras nedir, ne zaman işe yarar?

Mirasbırakan ölüm tarihinde ödemeden acizse miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Mahkemeye başvuru ve süre şartı yoktur. Özellikle üç aylık süreyi kaçıran mirasçılar için işe yarar. Borca batıklığın kayıtlarla ortaya konması gerekir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Vasiyetname varsa mirasçılık belgesi yine alınır mı?

Alınır, ancak noterden değil mahkemeden alınır. Vasiyetnamenin açılıp ilgililere tebliğ edilmesi beklenir. Tebliğden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse atanmış mirasçıya belge verilir. İtiraz edilmişse önce vasiyetnameye ilişkin uyuşmazlık sonuçlandırılır.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?

Tenkis mi muvazaa mı açmalıyım?

Devir gerçekte bağışsa muvazaa, açık ve geçerli bağışsa tenkis gündeme gelir. İkisini aynı dilekçede kademeli olarak ileri sürebilirsiniz. Muvazaa kabul edilmezse mahkeme tenkis talebinizi inceler. Tenkis süresi kısa olduğundan talebin baştan yazılması gerekir.

Ayrıntılı rehber: Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Tenkis davasında hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Taşınmazın bulunduğu yer yetkiyi değiştirmez. Yanlış mercie açılan dava yetki yönünden reddedilir.

Ayrıntılı rehber: Saklı Pay Nedir, Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Reddi miras kararı sicile işler mi, kredi notumu etkiler mi?

Ret kararı adli sicile işlenmez; ceza mahkûmiyeti değildir. Kayıt, sulh hukuk mahkemesinin tuttuğu özel kütükte yer alır. Mirasbırakanın borçları üzerinize geçmediği için kredi notunuza yansımaz. Ret öncesinde ödediğiniz borçlar varsa durum ayrıca değerlendirilir.

Ayrıntılı rehber: Reddi Miras Nasıl Yapılır, Süresi Ne Kadar?

Mirasçılık belgesi almak reddi miras hakkımı etkiler mi?

Hayır, belgeyi almanız mirası kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Buna karşılık üç aylık ret süreniz durmaz; belge işlemleriyle uğraşırken süre işlemeye devam eder. Asıl risk, tereke mallarını kullanmanız ya da hesaptan para çekmenizdir. Terekede borç şüphesi varsa süre dolmadan karar vermeniz gerekir.

Ayrıntılı rehber: Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?