İcra Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hesap blokesi, bankanın kendi kararıyla koyduğu bir işlem değildir. Kesinleşmiş bir icra takibinde alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğü bankalara haciz ihbarnamesi gönderir ve banka bu yazı üzerine hesabı bloke eder. Takip çoğunlukla ödeme emriyle başlar; tebligat eski adresinize yapılmış olabilir. Hangi dosyadan geldiğini e-Devlet üzerinden öğrenebilirsiniz.

Hayır, haczedilemez. İcra ve İflas Kanunu m. 83 kesintinin maaşın dörtte birinden az olamayacağını, 4857 sayılı İş Kanunu m. 35 ise işçi ücretinin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini düzenler; işçi ücretinde kesinti bu nedenle dörtte birdir. Kalan kısım geçiminiz için korunur. Birden fazla icra dosyası bulunması bu oranı artırmaz; hacizler sıraya konur. Nafaka alacakları bu kuralın istisnasıdır.

En hızlı yol e-Devlet kapısıdır. İcra dosyası sorgulama hizmetinden dosya numarasını, icra müdürlüğünü, alacaklıyı ve takip tutarını görebilirsiniz. UYAP Vatandaş Portalı ise dosya içeriğine ve tebligat evrakına erişim sağlar. Bankadan da haciz ihbarnamesinin geldiği müdürlük bilgisini yazılı olarak isteyebilirsiniz.

7445 sayılı Kanunla değişen İİK m. 82/1-3, ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını haczedilemez saydığı için evde kullanılan televizyon kural olarak alınamaz. Eski metindeki birden fazla eşyadan yalnız birini koruyan sınır da kaldırıldı. 5 Nisan 2023'ten önce haczedilmiş eşyaya ise eski hüküm uygulanır.

Kanunda saat yazmaz. Güneşin batmasından bir saat sonra ile doğmasından bir saat önceye kadarki süre gece vakti sayılır ve bu sürede haciz yapılamaz (İİK m. 51). Borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece de haciz yapılabilir.

Konutta haciz kararı icra mahkemesince onaylandıysa girebilir; kanunda yatak odası için ayrı bir yasak yoktur. Borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmak zorundadır (İİK m. 80/3). Ancak odadaki yatak, giysi ve diğer ev eşyası haczedilemez; yalnız para, altın gibi kıymetli şeyler alınabilir.

İlama dayalı takipte süre on yıldır ve dosyadaki son işlemden itibaren hesaplanır (İİK m.39). Genel haciz ve kambiyo takiplerinde takibe konu alacağın süresi geçerlidir; kanunda ayrı süre yoksa on yıl, kira ve ücret gibi dönemsel alacaklarda beş yıl, bono düzenleyenine karşı üç yıl.

Evet. İcra takibinde bulunmak zamanaşımını keser (TBK m.154/2) ve süre, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar (TBK m.157/2). Ancak Yargıtay yalnız takibi ilerletmeye yönelik işlemleri bu nitelikte sayar.

Borçlu icra mahkemesine başvurursa icra geri bırakılır ve alacaklı o takiple cebren tahsil yapamaz. Alacak tamamen silinmez; zamanaşımına uğramış borcu kendi isteğiyle ödeyen kişi ödediğini geri isteyemez (TBK m.78/2).

Kesinti, takip borcu faiz ve masraflarıyla birlikte bitinceye kadar her ay devam eder (İİK m.355). Önünüzde başka dosyalar varsa kesinti onların borcu bitince başlar. Borç ödendiğinde ya da alacaklı haczi kaldırdığında icra dairesi işverene kaldırma yazısı gönderir.

İşveren yazıyı aldıktan sonra bir hafta içinde maaşı bildirmek ve kesintiyi göndermek zorundadır. Kesmediği veya göndermediği para, ayrıca dava açılmadan icra dairesince işverenin kendi mallarından alınır (İİK m.356). Yargıtay uygulamasında bu durumda işveren dosyaya borçlu olarak eklenebilir; işverenin ödediği tutar için borçlu işçiye rücu hakkı vardır.

Evet. İcra ve İflas Kanunu'nda asgari ücret için ayrı bir istisna yoktur, özel alacaklarda asgari ücretten de dörtte bir kesilir. Vergi ve SGK gibi kamu alacaklarında ise asgari ücreti aşmayan aylık gelirin onda birinden fazlası haczedilemez (6183 sayılı Kanun m.71).

Borç ödenerek ya da süre, meskeniyet veya istihkak gibi kanuni yollarla haczin kaldırılması sağlanır ve haczi koyan kurum tapu müdürlüğüne terkin yazısı gönderir. İlk adım, tapu kaydındaki şerhi okuyarak haczi koyan kurumu tespit etmektir; sonraki adımlar söz konusu kuruma göre değişir. İcra dairesine yapılan başvuru kamu idaresini, kamu idaresine yapılan başvuru icra dairesini etkilemez.

Ödeme dosyaya yansıdıktan ve kurum tapu müdürlüğüne yazı gönderdikten sonra kalkar; süreç otomatik değildir, malikin takip etmesi gerekir. Yazının tapuda işlenmesi birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürebilir.

Hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmezse icra haczi düşer. Alacaklı süresinde satış istemiş ama satış gerçekleşmemişse, süre 1 yıl daha uzar; uzama İİK m.106/2'de tek seferlik olarak düzenlenmiştir.

Maddi tazminatın kaynağına bakılır. Yaralanma veya ölüm sebebiyle zarar görene ya da ailesine ödenen maddi tazminat, ödenmeden önceki alacak hâli de dahil olmak üzere haczedilemez (İİK m.82/1-11). Araç hasarı, değer kaybı gibi yalnız eşyaya ilişkin zarar için ödenen tazminat bu listede yer almadığından haczedilebilir.

Bedensel zarara dayanıyorsa haczedilemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, iş kazası nedeniyle hükmedilen manevi tazminatın da İİK m.82/1-11 kapsamında olduğuna oy çokluğuyla karar vermiştir (E. 2018/135, K. 2022/104). Hakaret veya basın yoluyla kişilik hakkına saldırı gibi bedensel zarar içermeyen olaylarda hükmedilen manevi tazminat ise haczedilebilir.

Evet, tamamı haczedilebilir. İşçi ücretindeki dörtte bir sınırı (İş Kanunu m.35) ücret için konmuştur; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kıdem tazminatının ücretten sayılacağına dair bir hüküm bulunmadığını belirterek tamamının haczedilebileceğini kabul etmiştir (E. 2016/10014, K. 2017/1890).