İş Kazası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Devlet hastanesi, üniversite hastanesi veya özel hastane fark etmeksizin, acil servisi bulunan sağlık kuruluşundan alınabilir.

Hayır. Karakola hiç gidilmese dahi, hastanenin yaptığı adli olgu bildirimi soruşturmayı kendiliğinden başlatabilir; ayrıca şikâyet dilekçesi vermek gerekebilir.

Mümkün olan en kısa sürede, tercihen olay günü alınmalıdır; bulgular birkaç gün içinde kaybolabilir. Şikâyet süresi dolmadığı sürece sonradan da alınabilir; ancak geç alınan raporun ispat gücü, erken alınana göre daha zayıf kabul edilir.

Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Gürsu ve Kestel'deki dosyalar, Buttim'deki Bölge Adliye Mahkemesi Ek Hizmet Binası'nda bulunan Bursa iş mahkemelerinde görülür; İnegöl'ün kendi iş mahkemeleri vardır. İş mahkemesi bulunmayan ilçe adliyelerinde asliye hukuk mahkemesi davaya iş mahkemesi sıfatıyla bakar; yetki, davalı işverenin yerleşim yerine veya işin yapıldığı yere göre belirlenir; iş kazası tazminatında kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

Zorunlu değildir. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davaları, 7036 sayılı Kanun'un zorunlu arabuluculuk kapsamının dışında bırakılmıştır.

SGK sağlık kurulu kararına, kararın tebliğinden sonra dilekçeyle itiraz edilir; itiraz Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu'nca incelenir. Sonuç yetersiz bulunursa iş mahkemesinde dava açılarak Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması istenebilir.

Sorumluluk genellikle birden fazla tarafa dağılır; alt işveren, asıl işveren, şantiye şefi ve iş güvenliği uzmanı kendi kusuru ölçüsünde sorumlu tutulabilir. İş bütünüyle anahtar teslimi verilmişse iş sahibi genellikle sorumlu sayılmaz.

Evet, yüksekten düşme sonucu yaralanan işçi maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Kusur oranı, korkuluk ve emniyet kemeri gibi önlemlerin alınıp alınmadığına göre bilirkişi tarafından belirlenir.

Evet. İşverenin en sık başvurduğu savunma budur, ancak tek başına yeterli sayılmaz. Emniyet kemerinin neden takılmadığı, işverenin bunu denetleyip denetlemediği sorusuyla birlikte incelenir.

Rapor tarafa tebliğ edildikten sonra iki haftadır. Rapora karşı diyeceklerin bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da teknik bir çalışma gerekiyorsa, süre dolmadan mahkemeye başvurularak bir defaya mahsus ve en çok iki hafta ek süre istenebilir. Süre, raporun duruşmada okunmasından değil, tebliğden işler.

Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2026 tarihli kararına göre rapora sessiz kalmak, raporu kabul ettiğine ilişkin bir irade beyanı değildir; bilirkişi raporu takdirî delildir ve hâkim onu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Ancak süresi geçen itiraz hakkı düşer ve Yargıtay daireleri hangi raporun esas alınacağını tartışırken itiraz edilip edilmediğine bakmaya devam etmektedir.

Yargıtay, iş kazasında kusur raporunun olayın geçtiği alanda uzmanlaşmış A sınıfı iş güvenliği uzmanlarından oluşan üç kişilik heyetten alınmasını arar. Heyette kazanın gerçekleştiği sektöre yabancı bir uzmanın bulunması veya raporun tek kişi tarafından düzenlenmesi, itirazda ileri sürülebilecek bir eksikliktir.

Sabit bir tutar yoktur; tazminat kırığın adına göre değil kalıcı fonksiyon kaybına göre belirlenir ve tutarı işçinin net ücreti, Kurum Sağlık Kurulunca saptanan oran, kusur dağılımı ve yaş belirler. Sitedeki hesaplama aracı, 35 yaşında, net asgari ücretli ve kendi kusuru yüzde 20 olan bir işçi için SGK düşümü öncesi yüzde 10 oranda yaklaşık 1.069.205 TL, yüzde 20 oranda yaklaşık 2.138.410 TL buluyor (Ekim 2026). Aynı kırığı yaşayan iki işçi, meslekleri farklı olduğu için farklı oran alabilir; kesin tutar mahkemede aktüerya bilirkişisinin raporuyla belirlenir.

Platin takılması tek başına tutarı belirlemez. Tazminat, ayağınızda kalan hareket kısıtı, kısalık veya ağrı nedeniyle belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranına, net ücretinize, yaşınıza ve kusur dağılımına göre hesaplanır. Oran yüzde ona ulaşırsa SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar ve bu gelirin peşin sermaye değeri işverenden istenecek tutardan düşülür. Kalıcı kayıp çıkmasa da iyileşme süresindeki kazanç kaybı ve manevi tazminat istenebilir.

Sabit bir tutar yoktur; tutarı Kurum Sağlık Kurulunun belirlediği meslekte kazanma gücü kaybı oranı, net ücretiniz, yaşınız ve kusur dağılımı belirler. Örneğin yüzde 12 oran alan, 40 yaşında, net asgari ücretli ve kusursuz bir işçi için sitedeki hesaplama aracı SGK düşümü öncesi yaklaşık 1.412.175 TL buluyor (Ekim 2026). Oran yüzde 10 veya üzerindeyse SGK, aylık kazancın yüzde 70’i üzerinden kayıp oranı kadar sürekli iş göremezlik geliri bağlar (5510 sayılı Kanun m.19); bu gelirin peşin sermaye değeri işverenden istenecek maddi tazminattan düşülür, manevi tazminat ayrıca istenir. Baş üstü çalışan boyacı, kaynakçı ve elektrikçide aynı kırık daha yüksek kayıp doğurabilir.

Sağlık kurulunun, kazanın bedeninizde bıraktığı kalıcı etkiyi tıbbi ölçütlere göre değerlendirip yüzdeye dönüştürdüğü tespittir. Tazminat hesabındaki diğer tüm unsurlar (gelir, kusur, bakiye ömür) bu tek sayıyla çarpılarak sonuca ulaşır.

Süreç genellikle yetkili bir hastane sağlık kurulundan başlar; SGK aşamasında Kurum Sağlık Kurulu, Kurum kararına itirazda Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu, dava aşamasında ise kural olarak Adli Tıp Kurumu devreye girer. Her aşamada düzenlenen belge, aslında bir maluliyet raporudur; hangi kurumdan geldiği raporun adını değil, geçerliliğini ve bağlayıcılığını etkiler.

Süre, sağlık kurulunun iş yüküne ve dosyanın tamamlığına göre değişir. Kesin bir gün sayısı vermek yerine, eksiksiz belgelerle başvurmanın süreci hızlandıran en önemli etken olduğunu belirtmek isteriz; eksik belgeyle yapılan başvurular genellikle bekleme listesinde daha uzun kalır.

İşveren, kazayı kolluğa derhal, SGK'ya ise en geç üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. Kaza işverenin kontrolü dışında meydana gelmişse, süre öğrenildiği tarihten itibaren işler. Sağlık hizmet sunucuları da olayı ayrıca, en geç on gün içinde SGK'ya bildirir.

Hayır, bildirim eksikliği yalnızca işverene idari yaptırım ve ödenek tahsili sonucu doğurur. İşçi, kazayı kendisi bildirebilir, SGK'nın kararına itiraz edebilir veya tespit davası açabilir.

Evet, süresinde bildirilmeyen kaza, işçi veya yakınlarının başvurusuyla sonradan kayıt altına alınabilir. SGK olayı kabul etmezse, iş kazasının tespiti davası açılabilir.

Halk arasında tek belge sanılır; oysa süreç boyunca beş farklı kurum beş ayrı belge düzenler ve hiçbiri diğerinin yerine geçmez. Doğru kuruma başvurmak için önce hangi belgeye ihtiyaç duyulduğunun netleşmesi gerekir.

Değildir. İşyeri tutanağı, kazayı kayda geçiren tek belgedir; iş kazası raporu ifadesi ise tutanağın yanında SGK soruşturma raporu, epikriz, maluliyet raporu ve kusur raporunu da kapsayan geniş başlıktır. Tutanak, beş belgeden yalnızca biridir.

Sağlık kuruluşunun sisteme işlediği istirahat raporu, e-Devlet üzerinden SGK'nın "İş Göremezlik Raporu Görüntüleme" ve "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" hizmetleriyle TC kimlik numarası ve e-Devlet şifresiyle görüntülenebilir. SGK soruşturma raporunun sonucu ise aynı ekranlardan değil, doğrudan SGK'dan öğrenilir; iki sorgulama farklı süreçlerdir.

İş kazası tazminatını işveren öder. Taşeron işçisinin kazasında asıl işveren ile alt işveren birlikte ve müteselsilen sorumludur; dava ikisine birlikte veya yalnızca birine açılabilir. SGK'nın bağladığı gelir ve ödenekler bundan ayrı bir haktır ve kusura bakılmaksızın Kurumdan alınır.

Önce kazanın SGK'ya iş kazası olarak bildirilmesi ve maluliyet oranının Kurum Sağlık Kurulunca belirlenmesi gerekir. İşverenle anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde tazminat davası açılır; mahkeme kusur ve tazminat hesabı için bilirkişi raporu alır ve tutara hükmeder.

Genel kuralda zorlaşır, çünkü sorumluluk kusura dayanır. Ancak bazı iş kollarında faaliyetin doğası gereği risk sürekli var olduğundan, işveren önlem almış görünse bile kanundaki özel hükümler gereği sorumlu tutulabilir; istisna dar yorumlanır ve dosyanın somut koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.

Kazanın tarihini, yerini ve oluş şeklini olay anına yakın biçimde kaydeden belgedir. Dosyanın ilk delili sayılır ama tek başına kusur oranını veya iş kazası niteliğini kesin biçimde belirlemez.

Düzenleme yükümlülüğü işverene aittir; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve tanık imzaları da tutanağa eklenir. Ölümlü veya ağır yaralanmalı kazalarda kolluk kuvvetleri ayrıca bir olay yeri tutanağı düzenler.

SGK'ya bildirim süresi kural olarak kazadan sonraki üç iş günüdür; yalnızca kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse üç iş günü kazanın öğrenildiği tarihten işler. Bu durumda öğrenme tarihini ispatlayacak bir kayıt bulundurmak önemlidir. Kolluğa bildirim beklemeksizin derhal yapılmalıdır; SGK'ya bildirim gibi gün sayısına tabi değildir.

Kanunda uzuv başına belirlenmiş bir tutar yoktur. İşverenden istenecek maddi tazminat; meslekte kazanma gücü kaybı oranı, net ücret, yaş, kusur dağılımı ve SGK gelirinin rücuya tabi kısmı birlikte hesaplanarak bulunur. Manevi tazminatın miktarını ise hâkim olayın özelliklerine göre belirler.

Önce kopan parmak ve eklem A Cetvelinde bulunur, meslek grubu ve yaşla meslekte kazanma gücü kaybı oranına çevrilir. Bu oran, net ücret üzerinden hesaplanan gelecekteki kazanç kaybıyla çarpılır, işçinin kusuru oranında indirilir ve SGK gelirinin rücuya tabi kısmı düşülür.

Çalışan eldeki başparmağın kopmasında A Cetveli eklem yerine göre 24, 20 veya 16 ağırlık ölçüsü verir. Bu ölçüler 38-39 yaşta meslek grubuna göre yaklaşık yüzde 20 ile 39 arasındaki oranlara karşılık gelir; kesin oranı meslek grubu, yaş ve elin çalışan el olup olmadığı belirler.

Evet. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada geçirdiği kalp krizi 5510 sayılı Kanun'un 13/a bendi gereği iş kazasıdır. Krizin yapılan işten kaynaklanması veya dıştan bir etkiyle ortaya çıkması aranmaz; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da bu yönde karar vermiştir.

Olur. Kriz işyerinde veya kanunda sayılan diğer hâllerden birinde başlamışsa, ölüm hastanede gerçekleşse bile iş kazası sonucu ölüm sayılır. Hak sahiplerine prim günü şartı aranmadan ölüm geliri bağlanır ve cenaze ödeneği verilir.

Kendiliğinden ödemez. İşverenden maddi ve manevi tazminat istenebilmesi için işverenin sağlık gözetimi, ilk yardım veya çalışma koşulları gibi iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırı davrandığı ve bu aykırılığın ölüm ya da sakatlıkla illiyet bağı içinde olduğu kanıtlanmalıdır.

Maden kazası tazminatı kazanın sonucuna göre değişir; yaralanmada maddi ve manevi tazminat, ölümde ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelir. Hangi kalemin uygulanacağı, maluliyet raporuna ve olayın niteliğine göre ayrıca belirlenir.

Açabilir; belirleyici olan sözleşmenin adı değil, sahadaki fiilî işleyiştir. Mahkeme, tarafların birbirine sözleşmede yüklediği sorumluluk dağılımına değil, kimin kimi işe aldığına, kimin araç gereç sağladığına ve kimin talimat verdiğine bakarak karar verir.

Dosyanın kendi delilleri sorumluyu belirler; hazır kural yoktur. Rödovans sözleşmesinin metni, işletme projesinin kim tarafından onaylandığı, personel seçiminde kimin söz sahibi olduğu gibi somut ayrıntılar incelenerek, ruhsat sahibinin dosyaya dahil edilip edilmeyeceğine karar verilir.

Sabit bir tutar yoktur. Maddi tazminat; meslekte kazanma gücü kayıp oranı, işçinin net ücreti, yaşı, işverenin kusur oranı ve SGK'nın bağladığı gelirin rücuya tabi kısmı esas alınarak bilirkişi tarafından hesaplanır. Manevi tazminatı hâkim, maluliyetin ağırlığını ve kusur durumunu gözeterek takdir eder.

Yetkili bir hastanenin sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeler SGK'ya gönderilir. Kurum Sağlık Kurulu bu belgeleri, gerekirse işyerindeki çalışma koşullarını gösteren denetim raporlarıyla birlikte inceler ve hastalığın meslek hastalığı olup olmadığına karar verir. Bu tespit 5510 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre zorunludur.

Liste beş gruptan oluşur: A grubu kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları, B grubu meslekî cilt hastalıkları, C grubu pnömokonyozlar ve diğer meslekî solunum sistemi hastalıkları, D grubu meslekî bulaşıcı hastalıklar, E grubu fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları. Silikoz, asbestoz, kurşun zehirlenmesi ve gürültüye bağlı işitme kaybı bu listededir.

İşveren, iş kazasını o yerin kolluğuna derhâl, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 sayılı Kanun m.13). Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olduysa üç iş günü kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Bildirimin yapılmamış olması, hak sahiplerinin işverene karşı tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Hayır. Taksirle öldürme suçu (TCK m.85) şikâyete bağlı değildir; soruşturma ve kovuşturma kendiliğinden yürür. Ailenin şikâyetten vazgeçmesi ya da işverenle anlaşması ceza davasını düşürmez. Tazminat konusunda yapılan bir anlaşma ise yalnız hukuk tarafını etkiler ve imzalanmadan önce SGK düşümü ve kusur oranı yönünden kontrol edilmelidir.

Kanunda belirli bir süre yoktur. İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır ve kanun yoluna başvurulan kararlar ivedilikle karara bağlanır (7036 sayılı Kanun m.7). Duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemez (HMK m.147/3). Süreyi en çok kusur raporu, ceza dosyasıyla çelişkinin giderilmesi ve aktüerya raporu belirler.

Evet, alabilirsiniz. En sık yapılan hata, hakkı bulunmadığını düşünüp hiç başvurmamaktır. Oysa hakkınız kaza anında doğar; yapmanız gereken tek şey süreci gecikmeden başlatmaktır. İlk adım hastane kaydınızı ve tanık bilgilerinizi güvenceye almaktır. Sonrasında Kuruma başvurup çalışma ilişkinizi ortaya koyarsınız. Bu iki adım tamamlandıktan sonra dosyanız olağan bir iş kazası dosyası gibi yürür.

Tek bir belgeye yaslanmak yerine birbirini doğrulayan deliller toplamanız gerekir. Aynı işyerinde çalışanların iletişim bilgilerini işten ayrılmadan önce almanız en pratik önlemdir. Telefonunuzdaki iş talimatlarını ve ödeme mesajlarını silmeyin, yedekleyin. Kamera kaydı varsa gecikmeden yazılı talep edin, çünkü kısa sürede üzerine yazılır. Elinizde az belge olması dosyanızın baştan kapanacağı anlamına gelmez.

Kayıt dışı geçen çalışmayı mahkeme kararıyla resmileştiren davadır. Dilekçede çalışma dönemini ve ücret düzeyini açıkça belirtmeniz gerekir; kararda hangi ücret yazılırsa primler ona göre hesaplanır. Dava masrafı ve vekalet ücreti bakımından da hazırlık yapmanız yerinde olur. Süre kaçırıldığında talep dinlenmediği için ilk kontrol edilecek konu tarihtir.

Öncelikle sağlık kuruluşuna başvurup kazanın iş kazası olarak kaydedilmesini sağlamanız gerekir. Ardından tutanak düzenlenmesini, tanıkların tespitini ve kaza yerinin fotoğraflanmasını takip etmeniz önerilir.

Kapsamdaki gemilerde hizmet sözleşmesiyle çalışan gemi adamlarına uygulanır. Karada gemi inşa, bakım veya söküm işinde çalışan işçiye genellikle 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır.

Ana yükleniciye müteselsil sorumluluk nedeniyle dava açılabilir; tersane işletmecisi ise asıl işveren konumundaysa veya kazada kusuru varsa sorumlu tutulabilir; gemi sahibi ise iş bütünüyle anahtar teslimi verilmişse genellikle sorumlu sayılmaz. Sorumluluğun kimde olduğu, sözleşme ilişkisine göre değişir.

Evet. Sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-gelişi sırasında meydana gelen kaza iş kazasıdır (5510 m.13/e). Yargıtay, servisten indikten sonra görev yerine giderken yolun karşısına geçen işçiye araç çarpmasını da iş kazası sayan kararı onamıştır.

Kural olarak sayılmaz; çünkü kanun işverence sağlanan taşıtı arar. Ancak Yargıtay, işverenin yakıt masrafını karşılayıp karşılamadığının ve işyerine toplu taşıma imkânı bulunup bulunmadığının araştırılmadan verilen ret kararını bozmuştur. Sonuç dosyadaki fiilî duruma göre değişir.

Bir işverene bağlı çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışına gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen kaza iş kazasıdır (5510 m.13/c). Yolda geçen süre de bu kapsamdadır.